İkitərəfli əməkdaşlığın prioritetləri ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının xarici siyasət strategiyasında Baltikyanı region ölkələri, xüsusilə Latviya Respublikası ilə münasibətlər mühüm yer tutur. İki dövlət arasındakı əlaqələr tarixi dostluq ənənələrinə, beynəlxalq hüququn prinsiplərinə və qarşılıqlı maraqların uzlaşdırılmasına əsaslanır. Müasir dövrdə bu münasibətlər sadəcə ikitərəfli formatda deyil, həm də beynəlxalq platformalar çərçivəsində dinamik inkişaf yolu keçməkdədir.

Latviya Respublikası Azərbaycanın müstəqilliyini 1992-ci ildə tanımış, 1994-cü ildə isə ölkələr arasında diplomatik münasibətlər rəsmiləşdirilmişdir. Diplomatik təmsilçiliyin genişləndirilməsi istiqamətində atılan addımlar – 2005-ci ildə Azərbaycanın Riqada (Baltikyanı ölkələrdə ilk səfirlik), 2006-cı ildə isə Latviyanın Bakıda səfirliklərinin fəaliyyətə başlaması – ikitərəfli əlaqələrə yeni təkan vermişdir.
Siyasi müstəvidə Azərbaycan və Latviya arasında yüksək səviyyəli etimad mövcuddur. Latviya, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini hər zaman dəstəkləyən ölkələrdən biri kimi çıxış etmiş, münaqişələrin beynəlxalq hüquq normaları çərçivəsində həllinin tərəfdarı olduğunu nümayiş etdirmişdir. Bu prinsipial mövqe ölkələrimiz arasında siyasi etimadı gücləndirən fundamental amildir.
Azərbaycan-Latviya iqtisadi əlaqələri yüksələn xətt üzrə inkişaf edir. Hazırda Latviyada 30-a yaxın birgə müəssisənin fəaliyyət göstərməsi iqtisadi potensialın reallaşdırılması istiqamətində mühüm göstəricidir. Əməkdaşlığın prioritet istiqamətləri sırasına aşağıdakılar daxildir:
1. Enerji Təhlükəsizliyi və "Yaşıl Enerji": Latviya Azərbaycanı Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təminatında Xəzər-Qara dəniz regionunun kilit dövləti hesab edir.
2. Nəqliyyat Dəhlizləri: Şərq-Qərb və Şimal-Cənub marşrutları çərçivəsində tərəfdaşlıq hər iki ölkənin tranzit imkanlarını genişləndirir.
3. Rəqəmsal Transformasiya: İnformasiya texnologiyaları və innovasiyalar sahəsində təcrübə mübadiləsi gündəliyin əsas bəndlərindəndir.
2026-cı ilin aprel ayında Latviya Prezidenti Edqars Rinkeviçsin Azərbaycana rəsmi səfəri strateji tərəfdaşlığın dərinləşməsində növbəti mərhələ olmuşdur. Səfər çərçivəsində qəbul edilən “Azərbaycan Respublikası Prezidentinin və Latviya Respublikası Prezidentinin Birgə Bəyanatı” və imzalanan 5 mühüm sənəd gələcək fəaliyyət üçün hüquqi baza rolunu oynayır.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, bu səfər ikitərəfli gündəliyin müxtəlif aspektlərini, o cümlədən beynəlxalq məsələləri nəzərdən keçirmək üçün əlverişli fürsət yaratmışdır. Xüsusilə, Cənubi Qafqazda formalaşan yeni reallıqlar, Azərbaycan və Ermənistan arasındakı sülh prosesi və regionda normal mühitin bərqərar edilməsi istiqamətində atılan addımlar barədə qarşı tərəfin məlumatlandırılması mühüm diplomatik əhəmiyyət kəsb edir.
Azərbaycan və Latviya regional təşkilatlar, xüsusilə Baltik Dənizi Dövlətlərinin Şurası çərçivəsində də yaxından əməkdaşlıq edir. Bu, Baltik-Qara Dəniz-Xəzər hövzəsi regionunda inteqrasiya proseslərinin intensivləşdirilməsi baxımından strateji əhəmiyyətə malikdir. Latviya həm də Avropa İttifaqı üzvü kimi Azərbaycanın bu təşkilatla və digər Avropa strukturları ilə əlaqələrinin inkişafında körpü rolunu oynayır.
Azərbaycan-Latviya münasibətləri tarixən formalaşmış dostluq ənənələrinə sadiqlik nümayiş etdirərək, müasir dövrün çağırışlarına uyğun olaraq inkişaf edir. Siyasi dialoqun dinamikliyi, iqtisadi sahədəki yeni təşəbbüslər və qarşılıqlı dəstək hər iki xalqın rifahına, eləcə də geniş coğrafiyada sabitliyin və təhlükəsizliyin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Birgə həyata keçirilən layihələr və imzalanan strateji sənədlər bu əməkdaşlığın uzunmüddətli və perspektivli olduğunu bir daha təsdiqləyir.

Şamo Qasımov
Yeni Azərbaycan Partiyası Laçın rayon təşkilatının sədr müavini