İkitərəfli əməkdaşlığın perspektivləri

Azərbaycan və Özbəkistan əlaqələri çoxşaxəlidir. Ölkələrimiz arasındakı əməkdaşlığın əsasında xalqlarımızın eyni soy-kökə malik olmaları, eləcə də dövlətlərimizin həyata keçirdikləri ikitərfli siyasət dayanır. Yüksək səviyyəli dosluq əlaqələri və siyasi təmaslar ölkələrimiz arasındakı əməkdaşlığı gündən-günə genişləndirir. Müasir dövrdə Azərbaycan və Özbəkistan arasında əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri də şaxələndirilmiş nəqliyyat və logistika infrastrukturunun inkişafı, tranzit imkanlarının genişləndirilməsidir. Bu sahədə ölkələrimizin Orta Dəhliz Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutunda iştirakı xüsusi əhəmiyyətə malikdir və onun çərçivəsində Azərbaycan Özbəkistan və Mərkəzi Asiya dövlətləri üçün mühüm tranzit ölkə qismində çıxış edir. Son illərdə Orta Dəhliz vasitəsilə ixrac imkanlarının və daşımaların artması xüsusi strateji əhəmiyyətə malikdir.

Prezident İlham Əliyev Özbəkistanın Milli İnformasiya Agentliyinə (UzA) müsahibəsində nəqliyyat, logistika və energetika sahələrində ikitərəfli əməkdaşlığın perspektivləri haqqında danışarkən yuxarıdakı fikirləri qeyd edib. Ölkə başçısı vurğulayıb ki, 2024-cü ildə Azərbaycan və Özbəkistan arasında tranzit daşımaların həcmi 2023-cü illə müqayisədə 18 faizdən çox artaraq 1,3 milyon tonu keçib. 2025-ci ilin ilk doqquz ayında bu rəqəm təxminən bir milyon tona çatıb ki, bu da nəqliyyat mübadilələrində dinamik artımı nümayiş etdirir. Azərbaycanda yaradılan müasir nəqliyyat infrastrukturu, o cümlədən ticarət donanması, yaxın illərdə gücü 25 milyon tona çatacaq Ələt Beynəlxalq Ticarət Limanı, Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu və ölkənin doqquz beynəlxalq hava limanı da daxil olmaqla, bütün bunlar Azərbaycanın qlobal nəqliyyat və logistika qovşağı kimi rolunu gücləndirən amillərdir. Bundan əlavə, Zəngəzur dəhlizinin açılması bütün Mərkəzi Asiya ölkələrinə fayda gətirəcək.
Ölkə başçısı müsahibəsində həmçinin qeyd edib ki, iki ölkə arasında hava nəqliyyatının inkişafı və şəhərlərimiz arasında uçuşların intensivliyi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. AZAL müntəzəm sərnişin reysləri - Bakı-Daşkənd-Bakı, Bakı-Səmərqənd-Bakı və Bakı-Ürgənc-Bakı həyata keçirir. Öz növbəsində, “Uzbekistan Airways” Daşkənd-Bakı-Daşkənd marşrutu üzrə həftədə üç, “Centrum” isə həftədə iki uçuş yerinə yetirir.
Azərbaycan və Özbəkistan arasında energetika sektorunda əməkdaşlıq və yaşıl enerjinin inkişafı da prioritet istiqamət olaraq qalır. Özbəkistanın Milli İnformasiya Agentliyinə (UzA) müsahibəsində Prezident İlham Əliyev energetika sektorundakı əməkdaşlıqdan bəhs edərkən bildirib ki, SOCAR Özbəkistana Azərbaycanın neft məhsullarını və neft-kimya məhsullarını ixrac edir. 2016-cı ildən bəri “OZLITINEFTGAZ” İnstitutunun və “SOCAR NIPI Nefteqaz”ın bazasında yaradılan "Neftegaztexnologiya" birgə müəssisəsi uğurla fəaliyyət göstərir. 2024-cü ildə Azərbaycan, Qazaxıstan və Özbəkistan enerji sistemlərinin inteqrasiyasına və bərpaolunan enerji mənbələrinin təşviqinə yönəlmiş bir sıra strateji sazişlər, memorandumlar imzalayıblar ki, bu da regionun davamlı inkişafı və enerji əməkdaşlığını gücləndirmək üçün yeni perspektivlər açır.

Əlişah Rəcəbov
YAP Ağdaş rayon təşkilatının sədri