İnam ATA (Asif Ata) NOVRUZLUĞUMUZ

İnam Atanın (Asif Atanın) “Novruzluğumuz” içsəsində Novruzun mahiyyətində duran, Azərbaycan Novruzunun bənzərsizliyini, özümüzəməxsusluğunu təsdiq edən ruhsal Odun ənənə xəttinın qırılmazlığı əsaslandırılır. Tanrıçılıqdan gələn, Zərdüştlükdə ilkin mənalandırılan, sonrakı dəyərlərimizdə də yaşadılan Novruz mahiyyəti Ulusal özümlüyümüzün mayasında durur.

Bu gün Novruzun mahiyyətinin, izlərinin qədimdən üzü bəri ruhumuzda yaşamasının, aşıq sənətintdə, muğamatda və s. yaşamasının əsasında Zərdüşt tərəfindən ideyanın sistemləşdirilməsi durur.

Atanın Fəlsəfəsində qədimdən gələn bu ideyanın tamam bənzərsiz inkişaf etdirilməsi, Mütləqə İnam Fəlsəfəsinin mahiyyətində ifadə edilməsi Ulusal Ruhumuzun qırılmazlığı, Bəşəri ənənəyə layiqliyimiz – örnəkliyimiz deməkdir.

Atanın “Novruzluğumuz” içsəsi ilə yanaşı “Sazlığımız – Tanrıçılığımız” içsəslərini “Türküstan”ın sayğılı oxucularına sunuram. Bu yazılar birbaşa Novruz ruhunu bizə yetirir, ulusal yaşamağın əsaslarını öyrədir…

SAYĞIYLA: İŞIQLI ATALI

***

İNAM ATA (ASİF ATA)

NOVRUZLUĞUMUZ

(Fəlsəfi-bədii məqam)

I

Zərdüştlüyümüz – Oda tapınmağımız, işıqlanmağımız, təzələnməyimiz, təmizlənməyimiz.

Hürmüzdlüyümüz – Əhrimənlə döyüşümüz, qaranlığı yarmağımız - müqəddəs Fikrə, Sözə, Əmələ yüksəlməyimiz.

Daxildən yetişən əsilliyimiz, əzəli yanmağımız, vəcdli idrakımız, inamımız.

Xəbislikdən, hərislikdən, həsəddən, qorxudan xilasımız.

...Ayrıldıq Zərdüştlüyümüzdən, özümlüyümüzdən, qapıldıq, qatıldıq qəzavü-qədərə, cənnətə-cəhənnəmə - o dünyaya, hurilərə - pərilərə - özgələşdik – Özümüzə qayıtmaq gərək!

II

Babəkliyimiz – Yenilməzliyimiz, əyilməzliyimiz; nəhəng yağıyla döyüşümüz, fərəhimiz, qəhrəmani müdikliyimiz, cəngavər idrakımız, İnamımız.

Dəhşəti sarsıtmağımız – Üz Ağlığımız.

Oda bənzərliyimiz – bənzərsizliyimiz.

Daxili şirvinliyimiz - ilkinliyimiz.

...Ayrıldıq Babəkliyimizdən, özümlüyümüzdən – parçalandıq, paralandıq, rəiyyətləşdik, özgələşdik –özümüzə qayıtmaq gərək!

III

Qorqudluğumuz – Od Ruhluğumuz, Ağsaqallığımız, Nəsilliyimiz, Dədəliyimiz.

Ulu Ada çatmağımız, hünər qaynağımız, özüllüyümüz, ulusluğumuz.

Qocalığımız – Ucalığımız.

...Ayrıldıq Qorqudluğumuzdan: Özümlüyümüzdən, Yetimləşdik, Özgələşdik – özümüzə qayıtmaq gərək!

IV

Nəsimiliyimiz – Əzəli İlahiliyimiz, İnsaniliyimiz, İnsandan başqa Allah tanımamağımız – Göyləşən Yer, ənəlhəq ləyaqəti, dönməzlik ənənəsi.

...Ayrıldıq Nəsimilikdən, İlahilikdən: - adiləşdik – özümüzə qayıtmaq gərək!

V

Füzuliliyimiz – Aşiqliyimiz, Mütləq Gözəlliyimiz, Ülvi Fəryadımız, Qəm İşığı, Dərd Odu, əbədi şamlığımız, müqəddəsləşən göz yaşımız.

...Ayrıldıq Füzuliliyimizdən: yadlaşdıq – yağılaşdıq – özümüzə qayıtmaq gərək!

VI

Muğamlığımız – Pillə-pillə artmağımız, kamilliyə qalxmağımız, harayımız, ehtizazımız, həsrətimiz, heyrətimiz, Mütləqə qovuşmağımız.

...Ayrıldıq muğamlıqdan – loğmanlıqdan – hərcayiləşdik, özgələşdik – özümüzə qayıtmaq gərək!

VII

Sazlığımız – Qüvvətlə Zərifliyin birliyi, Qılınc şaqqıltısı və ləlimək; həm Cəngavərlik, həm sevgi; həm dəyanət, həm riqqət.

...Ayrıldıq Sazlığımızdan: nasazıq əslində. Özümüzə qayıtmalıyıq – təzədən köklənməliyik...

VIII

Novruzumuzdan Zərdüşt İşığı götürün, Dədə Qorqud Ağsaqqallığı götürün, Babək Hünəri götürün, Nəsimi Vüqarı götürün, Füzuli Heyrəti götürün, Muğam Hikməti götürün, Saz Mətanəti götürün!

NOVRUZUMUZDAN NOVRUZLUQ GÖTÜRÜN!

12 Günəş ayı, 10-cu il, Bakı (12 mart 1990-cı il).

***

İNAM ATA (ASİF ATA)

SAZÇILIĞIMIZ – TANRIÇILIĞIMIZ

1. Göy Yolu

Türklərin Tanrısı Göy idi.

Ucalıq Tanıyırdılar, Ucalığa Tapınırdılar Türklər.

Saz – Türkün Göy Yoluydu. Türk Sazında Göylə Birləşirdi – Bir olurdu.

2. “Ruhani”

Türk Tanrısını Oxşayırdı, Tanrısının başına dolanırdı.

Tanrı Türkün həm Babasıydı, həm Balasıydı.

Tanrısını əzizləyirdi Türk.

Əzizlədikcə, oxşadıqca həsrəti artırdı, heyrəti artırdı, – alışırdı, yanırdı.

Alışdıqca, yandıqca Tanrıya çatmaq qətiyyəti artırdı.

Ehtiras Ehtizazlaşırdı.

Ruh Rəqs eləyirdi və Uçurdu.

Tanrısına çatırdı və Alovlanırdı.

3. “Yanıq Kərəm”

Türk aramsız Tanrı Oduna Yanırdı.

Sinəsində Od közərirdi.

Həsrətdə, heyrətdə qovrulurdu.

Əzab işığına Qərq olurdu.

Yanar İşıq olurdu – Yana-yana qalırdı.

4. “Cəlili”

Havalanırdı Türk Ucalıq Şövqündən.

Sitəmlə birləşirdi Şövq.

Sitəmli Şövq yaranırdı hava-hava dalğalanan.

Ruhun Təlatümü başlayırdı – Yanğılı, Ağrılı.

Yanğılı Şövq yaranırdı, Yanğın Şövqü yaranırdı – havalanan.

5. “Misri”

Dəyanət gərək olurdu Tanrıçıya.

Qətiyyət Tələb olunurdu.

Oxşama səslənirdi Dəyanətdə.

Nəvaziş səslənirdi, Zəriflik səslənirdi Möhtəşəmlikdə.

Yanğılı, Ağrılı Dəyanət yaranırdı.

Qılınc şaqqıltısı səslənirdi Dəyanətdə, həm də ləlimək.

İstəkliyə çatmaq dəyanəti səslənirdi Yanğılı, Ağrılı.

Yanğı Dəyanəti yaranırdı.

Oxşama Dəyanəti yaranırdı.

Zəriflik Dəyanəti yaranırdı.

Dəyanət alışıb-yanırdı.

6. “Qaraçı”

Göy cəzbinə çağırılır Türk; – Göy cəzbinə çağırır.

Çağırıldıqca çağırır.

Qətiyyətlə çağırılır, çağırır.

Aramsız çağırılır, çağırır.

Yandıra-yandıra çağırılır, çağırır.

Yanğıya çağırılır, çağırır.

Ağrıya çağırılır, çağırır.

Yanğı çağırır.

Ağrı çağırır.

7. Saz – Zərdüştçülük

Göy – İşıq məskənidir. Sazın Tanrısı – Göydür.

Zərdüştlə Qohumdur Saz – Hürmüzd İşığına Təndir.

Yana-yana, Yandıra-yandıra İşıqlandırır.

8. Saz – Xürrəmdinlik

Sazın Göy adlı Fərəhi var – Ağrılı, Yanğılı.

Ucalıq adlı Fərəhi var – Ağrılı, Yanğılı.

Saz – Ülvi Fərəh Yoludur – Ağrılı, Yanğılı; – Fərəhə gedən yoldur;

Fərəhli Yanmaqdır; – Dəyanət İşığıdır, – Fərəhidir.

9. Saz – Qorqudluq

Tanrıya çatmaq – Müdriklikdir.

Saz Tanrıya çatır.

Saz – Od Ruhludur; Qorqud – Od Ruhlu deməkdir,

Qorqud – Ozandır; Göylə – Ucalıqla Təmasdır.

10. Saz – Hürufilik

İnsan – Allahdır, çünki İnsan Ucalığa çata bilir; Göyləşə, İşıqlaşa bilir.

Tanrıya çatanın – Tanrılığı özündədir. Tanrıya çatmaq özünə çatmaqdır.

11. Saz – Füzulilik

Saz – Eşq İşığıdır. Saz və Füzulilik eyni Ahəng üstə köklənib.

Hər ikisi Göy Heyrətlisi, Göy həsrətlisidir.

12. Saz – Muğam

Muğam – İlahiliyə qovuşmaq Yoludur; – Saz – Tanrıya qovuşmaq Yolu…

Mahiyyət – Birdir.

Hər ikisi – Ehtizazlıdır; Ağrılıdır, Yanğılıdır; – Hər ikisində İnsan Göyləşir.

13. Göylük Səsi

Sazda Türk Tanrıçılığı səslənir; Xurafatdan uzaq, Cəfəngiyyatdan uzaq – Ülvi, Atəşin, Göylü.

Qaranlıqlar Yarılsın! Daxilinizdəki Mütləq Sizə yar olsun!

3 Çiçək Ayı, 15-ci il. Bakı (aprel, 1993).