Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

İngiltərə sahillərindən olan polyak dahisi O, niyə dənizçi olmağı seçmişdi?

İngiltərə sahillərindən olan polyak dahisi O, niyə dənizçi olmağı seçmişdi?

Kulis.az saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

3 dekabr polyak əsilli İngiltərə yazıçısı, dəniz romanları ustası Cozef Konradın doğum günüdür.

Kulis.az bu münasibətlə yazıçının həyatı və yaradıcılığı haqqında materialı təqdim edir.

Cozef Konrad 1886-cı ildə Britaniya vətəndaşlığını almış və ədəbi yaradıcılığa başlamışdır. Fransa və İngiltərədə dənizçi olmuşdur.O, 1895-ci ildə "Almayerin axmaqlığı" adlı ilk romanını nəşr etdirmişdir. İnsana baxışında Dostoyevskiyə yaxın olan Konrad həyat haqqında amoral anlayışında nihilist idi. O, müəllifi olduğu macəra romanlarında dəniz və ekzotik mühitlərin təsvirini birləşdirmışdir. Bu əsərlərin çoxunda avtobioqrafik mahiyyət olurdu. Ənənəvi macəra romanlarının xətti povest formalarından fərqli olaraq, onun əsərlərində böyük dərəcədə müşahidə və psixoloji təhlil hissi ortaya qoyulurdu.Cozef Konradın taleyi və yaradıcılığı insanın ikili mahiyyətini, mənsubiyyət problemini və mənəvi təkliyini dərindən anlamaq üçün nadir nümunələrdəndir.

Onun haqqında yazılan ilk tədqiqatlardan birinin “İngiltərə sahillərindən olan polyak dahisi” adlandırılması təsadüfi deyildi: Konrad həm öz mənşəyinə sadiq polyak idi, həm də ingilis ədəbiyyatının böyük ustası.

Bu ikili kimlik onun xarakterini və yaradıcılığını parçalayır, əsərlərinə görünməz, lakin möhkəm bir daxili gərginlik qatırdı.

Polyak vətənpərvəri olan, Rusiya imperiyasına qarşı sui-qəsddə ittiham edilərək 1861-ci ildə həbs olunmuş bir şəxsin oğlu olan Konrad uşaqlığının böyük hissəsini — dörd yaşından doqquz yaşına qədər valideynləri ilə birlikdə sürgündə keçirdi: əvvəl Voloqadada, sonra isə Çerniqovda. Elə həmin sürgündə anası vəfat etdi, atası isə Polşaya qayıtmağa icazə aldıqdan çox keçmədən dünyasını dəyişdi. Konrada qayğı göstərməyi onun dayısı, varlı torpaq sahibi Tadeuş Bobrovski öz üzərinə götürdü; o, Konrada həm ata əvəzi oldu, həm də ona təkcə yeniyetməlik illərində deyil, hətta yetkinlik yaşına çatdığı ilk illərdə belə maddi dəstək göstərdi.

Uşaqlığı sürgünlərdə keçmiş, atasını və anasını kiçik yaşında itirmiş bir gəncin formalaşması təsadüfi deyildi: atasının inqilabi, qətiyyətsiz romantizmi və dayısının mühafizəkar, sakit kompromisçiliyi Konradın ruhu daxilində ziddiyyətli iki dayağa çevrilmişdi. Bu iki səs ömrü boyu onun içində yaşayaraq əsərlərindəki sadiqlik, xəyanət, cəsarət və mənəvi seçim problematikasının dərin kökünü təşkil etdi.

Onun dənizə gedişi də bu ziddiyyətlərin bir ifadəsi idi. Buna nə romantik macəra istəyi, nə də rus ordusuna çağırışdan qaçmaq arzusu səbəb olmamışdı. O, dəniz həyatında həm azadlıq, həm də özünü sınamaq imkanı görürdü. Lakin gənclik illərində Paris və Marseldə keçirdiyi ömür – borclar, riskli macəralar, depressiya və intihar cəhdi – onun daxili dünyasının nə qədər həssas və kövrək olduğunu göstərirdi. Bütün çətinlikləri ilə yanaşı, dəniz Konrada özünün bir daha dəyişməyəcəyini hiss etdirən əsas reallığı verdi: dəniz insanın xarakterini sınaqdan keçirən yeganə, amansız və ədalətli məkandır. Sonralar yazdığı kimi, o özünü “ruh, ağıl və bədən etibarilə tamamilə dənizə məxsus insan” kimi görməyə başlamışdı.

Konradın həyatının ən böyük paradokslarından biri ingilis dilini yetkin yaşlarında öyrənərək bu dildə dünya ədəbiyyatının ən möhtəşəm poetik nəsrini yaratmasıdır. O, ingilis dilinin sanki özünü seçdiyini deyirdi və bu seçilmədə bir həqiqət var idi.

Konradın sintaksisi qeyri-adi, leksikası zəngin, emosional tonları qat-qat dərin idi. O, dili yalnız mənimsəməmişdi - onu dəyişdirirdi, genişləndirirdi, öz psixoloji və fəlsəfi baxışlarının ifadəsinə uyğunlaşdırırdı. Çoxları onun erkən əsərlərindəki qeyri-adi cümlələri redaktə etməyə çalışırdı, amma zaman keçdikcə Konrad müstəsna bir üslub yaradaraq ingilis nəsrində yeni bir poetik ton formalaşdırdı.

Onun ilk əsərləri oxucuların bir qismini aldadaraq onu sadəcə “macəra yazıçısı” kimi qələmə versə də, diqqətlə oxuyan hər kəs anlayırdı ki, Konradın hekayələri adi macəra deyil, insan ruhunun qaranlığını araşdıran psixoloji dərinlikdir. Onun qəhrəmanları xarici dünyada deyil, daxilən təkdirlər; onlar öz vicdanları ilə üz-üzə qalan insanlardır.

Konradın əsərlərindəki əsas fiqurlar ya real dünyadan tamamilə qopmuş idealistlər, ya da fəaliyyətə qabil, lakin dar düşüncəli, “kor ruhlu” insanlar olur. O, gülüş doğuran sadəlövhlüyü və gündəlik adamların mühafizəkar sərtliyini mənəvi korluq kimi qiymətləndirirdi. Eyni zamanda, ideallara həddən artıq bağlanan qəhrəmanların – Lord Cimin, Kurtzun, Nostromonun öz daxilində daşıdığı təhlükəni və fanatizmi də aydın şəkildə göstərirdi. İnsan üçün nə “sırf düzgünlük”, nə də “tam qəddarlıq” həqiqi yol deyildi; Konradın yazdıqlarında insan həmişə bu iki uçurumun arasındakı körpüdə dayanır.

1890-cı ildə Konqoda gördükləri onu sarsıtdı və “Qaranlığın qəlbi” bu sarsıntının bədii şahidinə çevrildi. Afrikalıların kolonial sistemin əlində aclıq və xəstəlikdən əriyib getməsi, avropalı məmurların qəddarlığı və bütün bunların arasında Kurtzun dəhşətli yüksəlişi – Konradın qaranlıq haqqında dediklərinin əsil mənası idi. Bu qaranlıq Afrika ilə bağlı deyildi; o, insan ürəyinin dərinliklərinin metaforası idi. Kurtzun evinin ətrafını bəzəyən kəsik başlar və onun “bütün Avropa məni yaratdı” sözləri Konradın ən ağır həqiqətini ortaya çıxarırdı: sivilizasiya insanın içindəki vəhşiliyi yox etmir, sadəcə gizlədir. Bu, təkcə imperiyalara deyil, insanın öz vicdanına yönəlmiş bir ittiham idi.

Konradın siyasi və ən mürəkkəb əsərlərindən biri olan “Nostromo”da o, uydurma bir Cənubi Amerika ölkəsi vasitəsilə imperiya, sərvət, inqilab və fərdi ehtirasların toqquşmasını təsvir edir. Lakin geniş siyasi səhnələrin altında yenə tənha insanlar, fanatizm və xəyal qırıqlığı dayanır. Əsərdəki gümüş mədəni hər kəs üçün başqa bir simvoldur: birinə güc, birinə azadlıq, birinə məhv, birinə sərvət, digərlərinə isə ölüm deməkdir. Konradın baxışında siyasi güc oyunlarının mahiyyəti də insan ruhunun tənha istəklərindən doğur.

“Gizli agent” və “Qərbin gözü ilə” Konradın terrorizm, zorakılıq və siyasi fanatizmə dair ən kəskin müşahidələridir. Anarxistlər və inqilabçılar onda həm istehza, həm qorxu doğurur. Onlar özlərini yüksək ideallara xidmət edən qəhrəman hesab etsələr də, Konrad onların daxilində gizlənən eqoizmi, hakimiyyət istəyini və mənəvi korluğu soyuq ironiya ilə göstərir. “Qərbin gözü ilə” əsərində isə Razumovun çarizm və inqilab arasındakı faciəvi seçimi yazıçını öz keçmişi ilə üz-üzə gətirirdi. Konrad uzun illər sonra belə polyak gənci Razumova ingilis cəmiyyətindən daha yaxın hiss edirdi; o, öz daxili parçalanmasını onda görürdü.

Konrad pessimist deyildi; sadəcə sadəlövh optimizmi qəbul etmirdi. Onun üçün dünya qarışıq, ziddiyyətli və əksər hallarda ədalətsiz idi, lakin insan yenə də seçim qarşısında idi. Konradın qəhrəmanları yaxşı ilə pis arasında deyil, ya kor idealizm, ya da mənəvi laqeydlik arasında seçim edirlər. Bu seçim heç vaxt asan deyil və məhz buna görə insanın dəyəri bu çətinliyin içində ölçülür.

Konradın bədii gücü ondadır ki, o, söz vasitəsilə insan ruhunun ən dərin, ən qorxulu, ən tənhalaşdırıcı qatlarına toxuna bilirdi. O, dənizlərin və tropik meşələrin içində gəzən macəra axtaran dənizçi deyildi; o, öz içindəki qaranlıqla mübarizə aparan və bu qaranlığı insanlığın ümumi təcrübəsinə çevirən bir filosof yazıçı idi.

Onun əsərləri göstərir ki, insan öz fitrətində həm işıq, həm də qaranlıq daşıyır və həyatın həqiqi mahiyyəti bu iki gücün arasındakı gərginlikdə gizlidir.

Bu gərginliyi anlamaq üçün Konrad kimi bir yazıçının bizə lazım olduğunu hər dəfə yenidən dərk edirik.

Vaqif Səmədoğlunun poeması əsasında animasiya filmi çəkilib Ozzi Osbornun “Senzurasız avtobioqrafiya"sı Rusiyada senzuraya məruz qalıb Nəsrimizdəki silinməz imza - Salam Qədirzadə xoşbəxtliyini hansı şəhərdə tapmışdı?
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:198
embedMənbə:https://kulis.az
archiveBu xəbər 03 Dekabr 2025 13:30 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see340

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see332

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see330

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see329

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see281

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see269

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see266

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see262

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see255

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see254

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see232

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see230

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see221

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see215

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see212

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see212

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see200

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see196

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see189

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see185
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri