Icma.az
close
up
RU
İnsan beyni həyat boyu dörd mərhələli dəyişikliklərdən keçir

İnsan beyni həyat boyu dörd mərhələli dəyişikliklərdən keçir

Oxumeni.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

İnsan beyni həyat boyu dörd mərhələli dəyişikliklərdən keçir


Kembric Universitetinin alimləri insan beyninin həyat boyu dörd əsas dəyişiklik mərhələsindən keçdiyini müəyyən ediblər: doqquz, 32, 66 və 83 yaşlarında. Oxuməni.az-ın məlumatına görə, tədqiqatın nəticələri “Nature Communications” (NatCom) jurnalında dərc olunub.
Doqquz aylıqdan 90 yaşa qədər olan təxminən 3800 nəfərin beyin MRT-şüalarının analizi göstərib ki, beyindəki dəyişikliklər tədricən deyil, sıçrayışla baş verir. Tədqiqatçılar toxumalardakı suyun hərəkətinin müxtəlif sahələr arasındakı əlaqələrin yenidən qurulmasını necə əks etdirdiyini izləyərək, doqquz, 32, 66 və 83 yaş ətrafında xarakterik yaş "dönüm nöqtələrini" aşkar ediblər.
Müəlliflərin sözlərinə görə, beynin inkişafı qüsursuz bir təkamül deyil, əksinə, neyron əlaqələri şəbəkəsinin xüsusi bir şəkildə yenidən qurulduğu mərhələlərin ardıcıllığıdır.
Birinci dövr - doğuşdan təxminən doqquz yaşına qədər - boz və ağ maddənin həcminin sürətli artması ilə müşayiət olunur. Sonra, doqquz yaşdan 32 yaşa qədər, beyin intensiv yenidənqurma dövründən keçir, bu zaman davamlı əlaqələr formalaşır və sahələr arasında məlumat mübadiləsi sürətlənir. Məhz bu dövrdə psixi pozğunluqlar ən çox ilk dəfə özünü göstərir.
32-66 yaş arasında dəyişikliklər daha sabit və daha az kəskin olur, 66 yaşdan sonra isə beyin sahələri daha müstəqil işləməyə başlayır. 83 yaşdan sonra sahələrarası əlaqələr daha da zəifləyir ki, bu da koqnitiv funksiyaların təbii yaşlanma ilə azalmasını əks etdirir.
Müəlliflər vurğulayırlar ki, ikinci mərhələ psixi pozğunluqlara həssaslıqda əsas rol oynaya bilər. Lakin müstəqil ekspertlər qeyd edirlər ki, tədqiqatçılar müxtəlif keyfiyyətli doqquz məlumat massivini birləşdiriblər ki, bu da nəticələrdə sapmalara səbəb ola bilər.
Almaz Həsənli

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:239
embedMənbə:http://oxumeni.az
archiveBu xəbər 27 Noyabr 2025 13:40 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see389

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see361

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see306

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see285

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see281

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see274

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see263

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see256

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see255

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see240

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see230

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see228

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see225

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see222

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see220

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see216

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see215

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see211

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see202
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri