Icma.az
close
up
RU
İnsan beyni həyat boyu dörd mərhələli dəyişikliklərdən keçir

İnsan beyni həyat boyu dörd mərhələli dəyişikliklərdən keçir

Oxumeni.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

İnsan beyni həyat boyu dörd mərhələli dəyişikliklərdən keçir


Kembric Universitetinin alimləri insan beyninin həyat boyu dörd əsas dəyişiklik mərhələsindən keçdiyini müəyyən ediblər: doqquz, 32, 66 və 83 yaşlarında. Oxuməni.az-ın məlumatına görə, tədqiqatın nəticələri “Nature Communications” (NatCom) jurnalında dərc olunub.
Doqquz aylıqdan 90 yaşa qədər olan təxminən 3800 nəfərin beyin MRT-şüalarının analizi göstərib ki, beyindəki dəyişikliklər tədricən deyil, sıçrayışla baş verir. Tədqiqatçılar toxumalardakı suyun hərəkətinin müxtəlif sahələr arasındakı əlaqələrin yenidən qurulmasını necə əks etdirdiyini izləyərək, doqquz, 32, 66 və 83 yaş ətrafında xarakterik yaş "dönüm nöqtələrini" aşkar ediblər.
Müəlliflərin sözlərinə görə, beynin inkişafı qüsursuz bir təkamül deyil, əksinə, neyron əlaqələri şəbəkəsinin xüsusi bir şəkildə yenidən qurulduğu mərhələlərin ardıcıllığıdır.
Birinci dövr - doğuşdan təxminən doqquz yaşına qədər - boz və ağ maddənin həcminin sürətli artması ilə müşayiət olunur. Sonra, doqquz yaşdan 32 yaşa qədər, beyin intensiv yenidənqurma dövründən keçir, bu zaman davamlı əlaqələr formalaşır və sahələr arasında məlumat mübadiləsi sürətlənir. Məhz bu dövrdə psixi pozğunluqlar ən çox ilk dəfə özünü göstərir.
32-66 yaş arasında dəyişikliklər daha sabit və daha az kəskin olur, 66 yaşdan sonra isə beyin sahələri daha müstəqil işləməyə başlayır. 83 yaşdan sonra sahələrarası əlaqələr daha da zəifləyir ki, bu da koqnitiv funksiyaların təbii yaşlanma ilə azalmasını əks etdirir.
Müəlliflər vurğulayırlar ki, ikinci mərhələ psixi pozğunluqlara həssaslıqda əsas rol oynaya bilər. Lakin müstəqil ekspertlər qeyd edirlər ki, tədqiqatçılar müxtəlif keyfiyyətli doqquz məlumat massivini birləşdiriblər ki, bu da nəticələrdə sapmalara səbəb ola bilər.
Almaz Həsənli

Sonrakı hadisələr barədə daha çox məlumat almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:218
embedMənbə:http://oxumeni.az
archiveBu xəbər 27 Noyabr 2025 13:40 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see292

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see284

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see283

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see268

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see265

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see260

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see259

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see239

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see230

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see221

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see212

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see209

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see209

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see208

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see208

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see206

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see203

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see198

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see194

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri