İnsan beyninin nə vaxtdan qocalmağa başladığı müəyyən edilib

Beyin düşündüyünüzdən daha tez qocalmağa başlayır. Beyin orqanizmin bütün funksiyalarını idarə edən ən mürəkkəb bioloji sistemdir. O, bizim düşüncəmizi, davranışımızı, yaddaşımızı və emosiyalarımızı formalaşdırır. Lakin bədənin digər orqanları kimi, zamanla beyin də köhnəlir və effektivliyini itirməyə başlayır.

Bu barədə Lent.az məlumat verir.

Beyin nə vaxtdan qocalmağa başlayır?
Nevroloqların araşdırmalarına görə, beynin qocalmasının ilk əlamətləri 30 yaşından sonra meydana çıxa bilər. Bu, dərhal hiss olunan pisləşmələr demək deyil, lakin hüceyrə və struktur səviyyəsində yavaş-yavaş baş verən dəyişikliklər başlayır.

Nə baş verir?
30 yaşdan sonra beyində neyroplastiklik — yəni beynin uyğunlaşmaq, bərpa olmaq və yeni neyron əlaqələri qurmaq qabiliyyəti tədricən zəifləyir. Bu, aşağıdakı sahələrə təsir göstərir:

Məlumatın işlənmə sürəti

Yeni biliklərin mənimsənilməsi

Qısamüddətli yaddaş həcmi

Zehni gərginlik və stressdən sonra bərpa olunma

Xüsusilə, prefrontal korteks — qərarvermə, diqqət, planlaşdırma və öyrənmə ilə bağlı sahə — bu dəyişikliklərə həssas olur. Onun fəaliyyəti illər keçdikcə azalır və bu, həyat keyfiyyətinə birbaşa təsir edə bilər.

Beynin qocalmasını sürətləndirən amillər
Alimlərin fikrincə, burada təkcə yaş deyil, həyat tərzi əsas rol oynayır. Aşağıdakı faktorlar beyni daha tez qocaldır:

Xroniki stress

Hərəkətsizlik

Keyfiyyətsiz və az yuxu

Qeyri-sağlam qidalanma (çoxlu şəkər, trans yağlar, Omega-3 və B qrup vitamin çatışmazlığı)

Zehni fəaliyyətin olmaması

Hətta genetik faktorlar belə bu amillərin təsiri altında ikinci plana keçir.

Bu prosesi yavaşlatmaq mümkündürmü?
Bəli! Üstəlik, beyin sağlamlığını onilliklər boyu qorumaq mümkündür, əgər aşağıdakı vərdişlərə əməl etsəniz:

Mütəmadi fiziki aktivlik (xüsusilə aerobik hərəkətlər — beynin qan dövranını yaxşılaşdırır)

Gündə 7–8 saat keyfiyyətli yuxu

Beyni məşq etdirmək: krossvord həll etmək, dil öyrənmək, intellektual oyunlar oynamaq

Antioksidantlar, Omega-3 və B qrupu vitaminlərlə zəngin qidalarla qidalanmaq

Alkoqol, şəkər və nikotindən uzaq durmaq

Sosial aktivliyi qorumaq (tək qalmaq demensiya riskini artırır)

Nəticə
Beynin qocalması artıq 30 yaşdan sonra başlayır, amma bu, həyatın sonu deyil. Doğru vərdişlərlə bu prosesi dayandırmaq və ya gecikdirmək mümkündür. Həm bədənə, həm də zehni sağlamlığa qayğı göstərmək, uzun illər aydın düşüncə və məhsuldarlığın açarıdır.