İnsanlar 150 ​​ilə qədər yaşaya biləcəklər bioloji saat yaradılır

Yaxın gələcəkdə insan ömrü 150 ilə qədər uzadıla bilər və bu prosesdə bioloji saatların öyrənilməsi və cavanlaşma sahəsində əldə edilən elmi irəliləyişlər həlledici rol oynayacaq.

Lent.az xarici mediaya istinadla xəbər verir ki, bu proqnozu qocalma tədqiqatları ilə tanınan genetika üzrə alim Stiv Horvat irəli sürüb.

O bildirib ki, insanların 150 il yaşaması real perspektivdir, baxmayaraq ki, bunun nə vaxt baş verəcəyini dəqiq demək hələ mümkün deyil. Onun sözlərinə görə, əsas dönüş nöqtəsi bioloji yaşın ölçülməsi və potensial olaraq geri çevrilməsi sahəsindəki sürətli elmi nailiyyətlərdir.

Alimin yaratdığı ilk geniş istifadə olunan epigenetik “yaşlanma saatları” uzunömürlülük tədqiqatlarında əsaslı dəyişiklik yaradıb. Bu texnologiyalar sayəsində alimlər artıq hansı üsulların həqiqətən yaşlanmanı yavaşlatdığını və ya geri çevirdiyini, hansılarının isə sadəcə xəstəliklərin müalicəsi ilə məhdudlaşdığını dəqiq şəkildə test edə bilirlər.

Horvat vurğulayıb ki, yaşlanmanı etibarlı şəkildə izləmək üsulları mövcud olmadan, ömrü real şəkildə uzadan dərmanların yaradılması mümkün deyil. O, bu texnologiyanı cavanlaşma metodlarının tapılması üçün əsas alət adlandırıb və qeyd edib ki, gələcək terapiyalar məhz bioloji ölçmələrə əsaslanacaq.

Əsas elmi irəliləyiş 2010-cu illərin əvvəllərində baş verib. Həmin dövrdə Horvat DNT-nin metilasiyası əsasında test hazırlayıb. Bu kimyəvi dəyişikliklər genlərin aktivləşməsini və söndürülməsini tənzimləyir. Test müxtəlif toxumalarda bioloji yaşı müəyyən etməyə imkan verərək, yaşlanmanı birbaşa ölçməyi mümkün edib.

Daha sonra alim GrimAge də daxil olmaqla daha inkişaf etmiş “yaşlanma saatları” yaradıb. GrimAge ölüm riskini ən dəqiq proqnozlaşdıran göstəricilərdən biri hesab olunur və insanın növbəti bir il ərzində ölmə ehtimalını bioloji siqnallar əsasında qiymətləndirir. Horvat bu adın “Ölüm Biçəni” mənasını verən Grim Reaper ifadəsindən qaynaqlandığını zarafatla qeyd edib.

Bununla yanaşı, alim insanların yaxın zamanda 1000 il yaşaya biləcəyi fikrini qəti şəkildə rədd edib və bu cür proqnozları elmi fantastika adlandırıb. Onun sözlərinə görə, müasir elm ölümsüzlük deyil, real və elmi əsaslı nailiyyətlər üzərində çalışır.

Buna baxmayaraq, Horvat gələcəkdə insan ömrünün kəskin şəkildə uzadılmasının mümkün olduğunu düşünür. O hesab edir ki, biomedi­sina sahəsində davamlı inkişaf onilliklər ərzində insan uzunömürlülüyünü köklü şəkildə dəyişə bilər, təbii ki, bəşəriyyət qlobal fəlakətlərlə üzləşməzsə.