İnsanlar kasıblıqdan niyə çıxa bilmir? Atam, babam, onun atası kasıb olublarsa, demək...

Kasıblıq yalnız bir maddi vəziyyət deyil, eyni zamanda sosial, psixoloji və mədəni amillərin təsir etdiyi kompleks bir fenomen kimi ortaya çıxır. Müxtəlif ailələr, nəsillər boyu kasıblıqda qalır, bəziləri isə bu vəziyyətdən çıxmağı bacarır.

Kasıblıqda qalan ailələr niyə bu vəziyyətdən çıxmağı bacarmır?

Mövzu ilə sosioloq Lalə Mehralı Bakıvaxtı.az-la fikirlərini bölüşüb.

Sosioloq deyib ki, bu durum insanların özünə təlqin etdiyi vəziyyətdir. Çünki atasının danışdığı əhvalatlara istinadən bilir ki, babası kasıb olub, babasının danışdığı əhvalatlara istinadla da bilir ki, babasının atası da, babası da kasıb olub.:

“Bunu da insanların şüur altına belə yeridir ki, mənim atam, babam, əmim kasıb olublarsa, demək ki, mən də belə olacam, ailəmin gəliri yoxdu, bərəkəti yoxdu, bizim nəsilə filan iş düşmür. Bizim nəsilin qismətinə bu yazılıb, bizdə alınmır, olmur. Bu zəif insanların özünü aldatma, təsəlli vermə formasıdır”.

Müsahibimizin sözlərinə görə, elə insanlar da var ki, çalışqandır. Hər işə əl atır, ruhdan düşmür, risk edir, bir iş alınmırsa, digərinə cəhd göstərir. Daim öyrənməyə çalışır.

L.Mehralı bildirib ki, kasıblıq, çoxşaxəli bir problemdir və onun aradan qaldırılması üçün kompleks yanaşma tələb edir. Təhsil, maliyyə savadsızlığı, iqtisadi sistem və fərdi qərarlar, kasıblığın səbəbləri və onun nəsildən-nəslə keçməsi üzərində dayanılmalıdır. Düzgün sosial siyasət və dəstək sistemləri ilə, bu vəziyyətdən çıxış yolları tapmaq mümkündür. Kasıblıqdan çıxmaq üçün təkcə iqtisadi deyil, eyni zamanda sosial və psixoloji dəstəyə də ehtiyac var. Bu, cəmiyyətin hər bir üzvünün daha sağlam bir gələcəyə doğru irəliləməsinə kömək edəcək:

"Əsas həllərdən biri təhsildir. Təhsil, insanların gəlirini artırmaq və kasıblıqdan çıxmaq üçün ən vacib amillərdən biridir. Kasıb ailələrdə, adətən, təhsil səviyyəsi aşağı olur. Bu da, gənc nəsillərin daha az iş imkanına malik olması ilə nəticələnir. Ailənin təhsil mədəniyyəti və resursları, uşaqların gələcəkdəki uğurlarını müəyyənləşdirir. Oxumaq üçün maddiyata ehtiyac yoxdur, dövlət məktəblərində şagirdlər kitablarla təmin olur”.

Lalə Mehralı: Kasıb ailələrdə, adətən, təhsil səviyyəsi aşağı olur

Maliyyə savadsızlığını azaltmaq üçün müvafiq təlim proqramları təşkil edilməlidir. İnsanlar, pul idarə etmə və investisiya etmə kimi mövzularda maarifləndirilməlidir.

Kasıb ailələrə psixoloji dəstək proqramları təqdim edilməli, insanların özlərinə inamını artırmaq üçün motivasiyaedici tədbirlər görülməlidir.

“Cəmiyyətin mədəni normalarını dəyişdirmək, kasıblıqdan qurtulma istəyini artıracaq. Kasıb olmaqla bağlı düşüncə aradan qaldırılmalı və insanlara öz imkanlarını qiymətləndirmək təşviq edilməlidir", - deyə Lalə Mehralı əlavə edib.

Nuriyyə Musayeva