İnsanlara indi də buna görə xəbərdarlıq edildi: Bu günlərdə az yeyin, dərman için, az işləyin

Rusiya Elmlər Akademiyası Kosmik Tədqiqatlar İnstitutunun Günəş Astronomiyası Laboratoriyası və Günəş-Yer Fizikası İnstitutunun alimləri Günəşin cənub yarımkürəsində böyük tac dəliyinin səbəb olduğu geomaqnit aktivliyinin artması barədə xəbərdarlıq ediblər. 

17 may 2025-ci ildə Yerə təsir etməyə başlayan fenomenin kosmik hava və planetin maqnit sahəsinə təsiri davam edir.

Tac dəliyi Günəş tacında plazma sıxlığı və temperaturu azalmış, maqnit sahəsinin pozulduğu, Günəş plazmasının günəş küləyi kimi kosmosa qaçmasına imkan verən bölgədir. Bu, mayın 18-də Yer maqnit qasırğaları üçün şərait yaradıb.

Günəş küləyinin xüsusiyyətləri

Alimlərin fikrincə, Yerə yaxın Günəş küləyinin sürəti 700-800 km/s-ə çatır ki, bu da adidən iki dəfə çoxdur. Ətrafdakı qazın temperaturu selsi üzrə yarım milyon dərəcəyə və ondan yuxarı qalxır ki, bu da normadan beş dəfə yüksəkdir. Bu cür şərait geomaqnit pozğunluqları ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Mayın 18-i səhər saatlarından etibarən Yerin maqnit sahəsinin vəziyyətini əks etdirən geomaqnit indeksləri qeyri-sabit vəziyyətdən xəbər verir. Alimlər qeyd edirlər ki, yaxın günlərdə maqnit qasırğalarının baş vermə ehtimalı 30-40% təşkil edir.

Maqnit qasırğalarının sağlamlığa təsiri

Maqnit qasırğaları meteohəssas insanlara nəzərəçarpacaq təsir göstərə bilər. Ümumi praktikant Lyudmila Lapa izah edir ki, damar xəstəlikləri olan, insult və ya infarkt keçirmiş insanlar xüsusilə həssasdırlar. Mümkün simptomlara aşağıdakılar daxildir:

Baş ağrıları;
Zəiflik və artan yorğunluq;
Artan qan təzyiqi;
Damar spazmları.

Qasırğa zamanı mənfi təsirləri minimuma endirmək üçün bunlar tövsiyə olunur:

Həkiminizin təyin etdiyi dərmanları qəbul edin;
Yüngül və sağlam yemək yeyin;
Stressdən və fiziki həddindən artıq yükdən çəkinin.

Tac dəliyi Yerə necə təsir edir?

Tac dəlikləri Günəşdəki partlayışdan fərqli olaraq, 2024-cü ilin mayında olduğu kimi, G5 səviyyəli ekstremal maqnit qasırğalarına səbəb olmur, lakin orta güclü fırtınaları (G1-G3 səviyyələri) işə salmağa qadirdir. Günəş küləyinin sürətindəki kəskin dəyişikliklər dəliyin mürəkkəb quruluşu ilə Yerin maqnit sahəsini silkələyir və bu da geomaqnit pozuntularına səbəb olur.

Alimlər vurğulayırlar ki, 2024-cü ildə pik nöqtəsinə çatan hazırkı Günəş dövrü aktivliyini davam etdirir. Maksimum aktivlik keçsə də, 2025-ci ildə, xüsusən də Yerin tac dəliklərinin təsiri altında olduğu dövrlərdə müntəzəm olaraq maqnit qasırğaları baş verəcək.

Proqnoz və tövsiyələr

Günəş Astronomiya Laboratoriyasının məlumatına görə, Yer ən azı bu həftənin sonuna qədər tac dəliyinin təsir zonasında qalacaq. Fırtınaların dəqiq tarixləri və gücünə dair proqnozlar hələ zəifdir, lakin elm adamları Kp geomaqnit indeksinə və hətta orta enliklərdə nəzərə çarpan qütb işıqlarının proqnozlarına nəzarəti məsləhət görürlər.

Meteohəssas insanlar üçün həkimlərin tövsiyələrinə əməl edərək, mümkün tufanlara əvvəlcədən hazırlaşmaq vacibdir. Bundan əlavə, geomaqnit pozğunluqları müvəqqəti olaraq peyk naviqasiyasının və radio rabitəsinin işinə təsir göstərə bilər ki, bu da texniki sistemlərin operatorları tərəfindən nəzərə alınmalıdır.

Xəzər
“Cebheinfo.az”