Icma.az
close
up
RU
İnternetlə bağlı HƏYƏCAN TƏBİLİ: Azərbaycanda bu sahələr iflic olacaq

İnternetlə bağlı HƏYƏCAN TƏBİLİ: Azərbaycanda bu sahələr iflic olacaq

Lent az portalından verilən məlumata görə, Icma.az xəbər yayır.

“Microsoft”un Qırmızı dənizdə bir çox beynəlxalq sualtı kabellərin kəsilməsi ilə bağlı açıqlaması böyük səs-küyə səbəb olmuşdu.

Bəs görəsən, bu kəsintinin Azərbaycana təsiri varmı? Ölkədə internet şəbəkəsində problem yaranarsa, hansı sahələr iflic vəziyyətə düşər?

“Delta Telekom”da Kibertəhlükəsizlik üzrə mühəndis Mürsəl Əliyev Lent.az-a bildirib ki, Qırmızı dənizdə baş verən hər hansı kabel qırılması əsasən Avropa–Asiya istiqamətindəki rabitə kanallarına təsir göstərir:

Mürsəl Əliyev

“Qırmızı dəniz regionu beynəlxalq internet trafikinin mühüm tranzit marşrutlarından biridir. Orada baş verən hər hansı kabel qırılması əsasən Avropa–Asiya istiqamətindəki rabitə kanallarına təsir göstərir. Azərbaycan isə interneti müxtəlif istiqamətlərdən əldə etdiyi üçün bu cür hadisələr ölkəmizə dolayı yolla təsir göstərə bilər. Lakin tam kəsinti riski aşağıdır, çünki operatorlar trafiklərini alternativ marşrutlara yönləndirirlər. Hazırda backbone səviyyəsində fəaliyyət göstərən operatorlar, məsələn, Delta Telecom bir neçə istiqamət üzrə çoxsaylı beynəlxalq bağlantı və peering kanallarını saxlayaraq trafikin çevik yönləndirilməsinə şərait yaradır; bu, ümumi dayanıqlığı artırır, lakin sektorda şaxələndirmə səyləri davam etməlidir”.

Kibertəhlükəsizlik mühəndisi onu da qeyd edib ki, ölkədə internet kəsilməsi baş versəydi, ilk növbədə maliyyə sektoru, bank əməliyyatları, ödəniş sistemləri, e-ticarət, dövlət xidmətləri, həmçinin kritik infrastruktur (enerji, nəqliyyat və s.) ciddi təsirlənərdi. Bundan əlavə, informasiya mübadiləsi, media, biznes fəaliyyətləri və vətəndaşların gündəlik ünsiyyəti də iflic olar:

Bunun qarşısını almaq üçün əsas tədbirlər bunlardır:

Marşrutların şaxələndirilməsi: Backbone internet provayderləri eyni anda bir neçə beynəlxalq kabel xətti ilə qoşulmalı və trafik balanslaşdırma mexanizmlərindən istifadə etməlidirlər.

Regional əməkdaşlıq: qonşu ölkələrlə daha sıx tranzit razılaşmaları bağlanmalı, redundant (ehtiyat) kanallar yaradılmalıdır.

Daxili infrastrukturun gücləndirilməsi: ölkədaxili internet mübadiləsi (IXP) və milli data mərkəzləri inkişaf etdirilməlidir ki, lokal xidmətlər xarici şəbəkələrdən asılı olmasın.

Fövqəladə hallara hazırlıq: dövlət qurumları və telekommunikasiya şirkətləri üçün davamlılıq planları hazırlanmalı, ssenarilər üzrə testlər aparılmalıdır.

Transxəzər Fiber (Digital Silk Way): Xəzər dənizinin dibi ilə keçən Transxəzər/Trans-Caspian fiber istiqaməti Şərq–Qərb rəqəmsal dəhlizində şaxələndirməni artırır, tək marşrut risklərinin təsirini azaldır və beynəlxalq çıxışın dayanıqlığını gücləndirir”.

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:134
embedMənbə:https://lent.az
archiveBu xəbər 17 Sentyabr 2025 17:15 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see292

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see284

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see283

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see268

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see265

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see260

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see259

Həftədə bir məşq fiziki formanı və sağlamlığı yaxşılaşdıra bilərmi?

14 Noyabr 2026 21:54see239

Bitkoinin qiyməti 66 min dollardan aşağı düşdü

15 Noyabr 2026 01:34see230

Məşhur model milyarderə ərə getdi

15 Noyabr 2026 00:26see221

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see212

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see209

Türkiyəli aktyor ev sahibi ilə məhkəməni uddu Kirayə qalmaqalı

14 Noyabr 2026 22:18see209

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see208

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see208

Kayli Cennerin keçmiş işçisi məhkəməyə müraciət etdi Ağır ittihamlar

14 Noyabr 2026 23:23see206

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see203

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see198

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see194

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri