İran ABŞ la qarşıdurmanı 2029 a qədər uzatmaq istəyir

İranın İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (SEPAH) ABŞ-la hazırkı hərbi qarşıdurmada uzunmüddətli strategiyaya üstünlük verir.

SEPAH müşaviri Məhəmməd Rza Nəqdi bildirib ki, Tehran hərbi qarşıdurmanı ABŞ Prezidenti Donald Trampın səlahiyyət müddətinin başa çatacağı 2029-cu ilin əvvəlinə qədər davam etdirməyə hazırdır.

Bu barədə “Bild” yazıb.

Tehran müharibəni uzatmağa hesablayır

Nəqdinin açıqlamasına görə, Tehranın əsas məqsədi ABŞ-a qarşıdurmanın İran üçün mümkün təhdiddən daha böyük itkilərlə nəticələnəcəyini göstərməkdir.

SEPAH hesab edir ki, zaman İranın xeyrinə işləyə bilər. Qarşıdurma uzandıqca İran qüvvələrinin ABŞ ordusu ilə mübarizə aparmaq təcrübəsinin artacağı bildirilir. Nəqdi isə Vaşinqtonun fəaliyyətində aydın və vahid strateji planın olmadığını iddia edib.

Bu yanaşma İranın qarşıdurmanı qısa müddətdə başa çatdırmaq əvəzinə, ABŞ üçün siyasi, iqtisadi və hərbi yükü tədricən artırmağa çalışdığını göstərir.

Uzunmüddətli qarşıdurma dünya bazarlarına da təsir edir

İran-ABŞ qarşıdurmasının uzanması qlobal iqtisadiyyat üçün də risklər yaradır. Xüsusilə Hörmüz boğazında gəmiçiliyin təhlükə altına düşməsi enerji bazarında qiymətlərin yüksəlməsinə səbəb ola bilər.

Məlumata görə, ABŞ-da yanacağın qiyməti böhrandan əvvəlki səviyyə ilə müqayisədə təxminən 40 faiz, Almaniyada isə təxminən 15 faiz artıb.

Hörmüz boğazı dünya neft və enerji daşımalarının əsas marşrutlarından biri olduğundan burada yaranan hər hansı ciddi təhlükə qlobal bazarlarda əlavə qiymət təzyiqi yarada bilər.

İran iqtisadiyyatı da təzyiq altındadır

Lakin uzunmüddətli qarşıdurmanın İran üçün də ciddi iqtisadi nəticələri ola bilər.

Neft sektoruna tətbiq olunan sərt sanksiyalar və ticarət məhdudiyyətləri ölkə iqtisadiyyatına təzyiqi artırır. Mənbənin məlumatına görə, Beynəlxalq Valyuta Fondu 2026-cı ildə İran iqtisadiyyatının 5 faiz daralacağını, inflyasiyanın isə təxminən 70 faizə yüksələcəyini proqnozlaşdırır.

Beləliklə, Tehran bir tərəfdən ABŞ-a qarşı uzunmüddətli hərbi müqavimət göstərməklə Vaşinqtona siyasi və iqtisadi təzyiq yaratmağa çalışır, digər tərəfdən isə özü də ciddi iqtisadi itkilərlə üzləşir.

Hədəf Tramp üçün siyasi yük yaratmaqdır

Bu strategiyanın siyasi tərəfi də diqqət çəkir. İranın hesablamalarına görə, qarşıdurmanın uzanması Donald Tramp administrasiyası üçün daxili siyasi təzyiqi artıra bilər.

Xüsusilə ABŞ-da Konqresə keçiriləcək aralıq seçkilər ərəfəsində uzunmüddətli hərbi qarşıdurmanın iqtisadi və siyasi nəticələri Ağ Ev üçün əlavə problem yarada bilər.

Beləliklə, İranın açıqlanan strategiyası sürətli hərbi nəticədən daha çox, qarşıdurmanı uzadaraq ABŞ-ın resurslarını, siyasi səbrini və daxili dəstəyini tükəndirməyə hesablanıb. Bununla belə, Nəqdinin açıqlaması SEPAH nümayəndəsinin mövqeyidir və İranın bütün dövlət qurumlarının vahid rəsmi strategiyası kimi qəbul edilməməlidir.

AzPost.az