İran Braziliya münasibətləri: Xarici işlər nazirləri Rioda görüşüb

İranın xarici işlər naziri Seyid Abbas Erakçi 17-ci BRİKS Liderlər Zirvə toplantısında iştirak etdiyi Braziliyanın paytaxtı Rio-de-Janeyroda Braziliyanın xarici işlər naziri Mauro Vieyra ilə görüşüb.

Bizimyol.info xəbər verir ki, İranın xarici işlər naziri Seyid Abbas Ərakçi 17-ci BRİKS Liderlər Zirvə toplantısında iştirak etmək üçün gəldiyi Braziliyanın paytaxtı Rio-de-Janeyroda Braziliyanın xarici işlər naziri Mauro Vieyra ilə görüşüb.

Zirvəyə ev sahibliyi etdiyi üçün Braziliyaya təşəkkür edən Ərakçi, BRİKS-in çoxtərəfliliyin gücləndirilməsində və beynəlxalq hüquqi nizamın qorunmasındakı rolunu son dərəcə əhəmiyyətli kimi qiymətləndirib. Ərakçi həmçinin İran və Braziliya arasında ikitərəfli əməkdaşlıq və beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində təmasların davam etdirilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

Bizimyol.info xəbər verir ki, İran-Braziliya münasibətləri son illər ərzində diplomatik, iqtisadi və ticarət sahələrində müxtəlif sahələrdə inkişaf edir. Bu münasibətlər, xüsusilə iki ölkənin beynəlxalq siyasətdəki yanaşmalarının fərqli olmasına baxmayaraq, müxtəlif sahələrdə əməkdaşlıq etmək üçün müəyyən imkanlar yaradıb.

İran və Braziliya arasında diplomatik əlaqələrin tarixi uzaq keçmişə dayansa da, 2000-ci illərin əvvəlində hər iki ölkə arasında qarşılıqlı maraqların artması ilə daha çox diqqət mərkəzində olmağa başlayıb.

Braziliya və İran arasında diplomatik münasibətlər 1900-cü illərin əvvəlində qurulsa da, 21-ci əsrdə əlaqələr daha da güclənmişdir. İranın diplomatik nümayəndəliyi Braziliyada uzun müddət mövcud olmasa da, iki ölkə arasında diplomatik missiyaların mübadiləsi artır.

İranın siyasi vəziyyəti və beynəlxalq əlaqələri, xüsusilə nüvə proqramı ilə bağlı narahatlıqların artması ilə Braziliya, bu məsələlərə dair diplomatik yanaşmalarını müstəqil şəkildə müəyyənləşdirir.

İran və Braziliya arasında ticarət əlaqələri son illərdə artır. Əgər əvvəllər bu əlaqələr məhdud olsa da, son illərdə Braziliya və İran arasında ticarət mübadiləsi, əsasən kənd təsərrüfatı məhsulları, mineral məhsullar və maşın-avadanlıqlarla əlaqədar genişlənib. İran Braziliyanın ən mühüm ticarət tərəfdaşlarından biri olaraq qeyd olunur. 2010-cu illərin əvvəlindən başlayaraq, iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi artıb. Braziliya İranın əsas qida idxalçıları arasında yer alır. Xüsusilə, soya, düyü və ət məhsulları İran bazarına ixrac edilir.

İran, Braziliyadan qida məhsulları və maşın avadanlıqları, elektrik cihazları alır. Həmçinin, İranın avtomobil sənayesi və kənd təsərrüfatı sahələri ilə bağlı Braziliya şirkətləri ilə əməkdaşlıq edən layihələr mövcuddur.

2018-ci ildə İran və Braziliya arasında ticarət dövriyyəsi təxminən 2.6 milyard dollar təşkil edib, lakin bu rəqəm daha sonra müxtəlif səbəblərdən azalıb.

Braziliya İranın BMT və digər beynəlxalq təşkilatlardakı mövqeyini açıq şəkildə dəstəkləyir, həmçinin İranın qlobal təhlükəsizlik məsələlərindəki mövqeyinə hörmətlə yanaşır.

Braziliya İslam Respublikasının nüvə proqramı məsələsində tərəfsiz qalmağa çalışır və hər zaman sülh yolu ilə həllə üstünlük verir. Bununla yanaşı, Braziliya, nüvə silahlarının yayılmaması haqqında beynəlxalq müqavilələrə bağlı öhdəliklərini qəbul edir. 2009-cu ildə Braziliya və Türkiyə arasında vasitəçilik edən bir razılaşma İranın nüvə proqramı ilə bağlı həyata keçirilməyə çalışıldı, lakin BMT-nin təsdiqlədiyi sanksiyalar İranın beynəlxalq aləmdə daha da izolyasiya olunmasına səbəb oldu.

Braziliyanın prezidenti Luiz İnasio Lula da Silva 2023-cü ildə İranla olan əlaqələri daha da gücləndirmək niyyətində olduğunu açıqlayıb və İranın dünya arenasında daha güclü yer tutmasına kömək etməyi planlaşdırdığını bəyan edib.

İran-Braziliya münasibətləri, xüsusən Braziliyanın yeni rəhbərliyinin gələcək siyasətində İranla daha sıx əməkdaşlıq etməyə çalışması ilə daha da dərinləşə bilər. Braziliyanın regional güc olaraq yüksəlməsi və İranın Yaxın Şərqdəki siyasi rolu bu iki ölkənin ticarət və diplomatik əlaqələrini daha da möhkəmləndirə bilər.

İran və Braziliya arasında əlaqələr, hər iki ölkənin bir-birinə olan iqtisadi və diplomatik maraqlarına əsaslanır. Həmçinin, iki ölkə arasında daha güclü əməkdaşlıq üçün potensial çoxdur. Lakin, hər iki ölkənin beynəlxalq siyasətdəki fərqli mövqeləri və dünya gücləri ilə olan münasibətləri, əlaqələrin gələcəyini müəyyən edəcək əsas faktorlardır.

İranın nüvə proqramı və beynəlxalq mübahisələr, Braziliyanın bu münasibətlərdə tərəfsiz mövqeyini qorumağa davam etməsi ilə maraqlı bir şəkil alır.

Qadir, Bizimyol.info