İran teokratiyadan “yuntokratiyaya” keçid edir…

...Müşahidəçilər İranda əvvəlki teokratik idarəetmə sistemindən kəskin şəkildə fərqlənən yeni bir idarəetmə modelinin yarandığına inanırlar. Ali Liderin dəyişdirilməsi və Müctəba Xameneinin hakimiyyətə gəlməsindən sonra, əsasən İslam İnqilabı Keşikçiləri Korpusu (İİKK) olan ordu qərar qəbuletmədə getdikcə daha çox əsas rol oynayır.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Atlantic Council yazır.

Ayətullah Ruhullah Xameneinin dövründə hakimiyyət mənəvi liderin əlində cəmləşmişdi və Əli Xameneinin dövründə dini liderliklə İİKK-nın artan təsiri arasında tarazlıq qorunurdusa da, yeni sistem daha parçalanmış kimi təsvir olunur. Ordu dominant mövqe qazanır və Ali Liderin institutu daha çox qanuniləşdirici elementə çevrilir.

Ekspertlər bu inkişafı real gücün hərbi və təhlükəsizlik qüvvələri şurasında olduğu “yuntokratiya”ya keçid kimi xarakterizə edirlər. Bu, həm İranın daxili siyasətində, həm də xarici təsirində, xüsusən də Tehranın ənənəvi olaraq müttəfiq silahlı qüvvələr şəbəkəsinə güvəndiyi İraqda əks olunur. Lakin, liderlik dəyişikliyindən və mənəvi liderin əvvəlki mərkəzləşdirici rolunun zəifləməsindən sonra İranın İraq milisləri üzərində təsiri daha da sabitləşir.

Qruplar tərksilah və siyasi sədaqət məsələlərində fikir ayrılığına başlayır və bu da daxili ixtilafları daha da artırır. Eyni zamanda, ABŞ və regional oyunçuların silahlı qrupları məhdudlaşdırmaq üçün təzyiqi artır.

Bu, İraqda Tehranla müttəfiq olan qüvvələr sistemini daha da qeyri-sabitləşdirir.

Bu fonda İranda vahid qərar qəbuletmə mərkəzinin zəifləməsi və hərbi elitaların artan rolu müşahidə olunur ki, bu da Yaxın Şərqdə güc balansını dəyişdirə bilər.

Əli Babayev