İrandakı real hədəflər ANALİTİK

Tehran Pentaqonin əməliyyatına hazırlaşır

Tehran Vaşinqtondan hərbi hücumların ehtimalının olduqca yüksək olduğuna inanır. Müxalifət televiziya kanallarına görə, Ali Lider Əli Xamenei hərbi əməliyyatlar zamanı özünü qorumaq üçün paytaxtdakı xüsusi yeraltı kompleksə köçüb. Analitiklər iddia edirlər ki, İslam Respublikası eyni zamanda bəzi nüvə obyektlərini gücləndirməyə çalışır. İran rəsmiləri ABŞ-ın istənilən hücumunu Yaxın Şərqdə tammiqyaslı müharibənin başlanğıcı kimi qəbul edəcəklərini və mümkün olan ən sərt güclə cavab verəcəklərini bildirirlər.

Müxalif peyk kanalı olan Iran International-ın mənbələri Əli Xameneinin Tehranın xaricindəki xüsusi yeraltı sığınacağa köçdüyünü bildiriblər. Onlar bunu geniş tunel sisteminə malik möhkəmləndirilmiş kompleks kimi təsvir edirlər. Mnbələr qeyd edir ki, Ayətullah İranın yüksək vəzifəli rəsmiləri "potensial ABŞ hücumu riskinin artdığını" müəyyən etdikdən sonra bu tədbirləri görməyə məcbur olub. Bu, ehtimal ki, Pentaqonun bölgəyə hərbi qüvvələr yerləşdirməsi ilə bağlıdır. Onun üçüncü oğlu Məsud Xamenei müvəqqəti olaraq Ali Lider vəzifəsini icra edir və İran hökumət liderləri ilə "əsas ünsiyyət kanalı" kimi fəaliyyət göstərir.

ABŞ prezidenti Donald Trampın etirazçıların ölümünün qisasını almaq istəyindən qaynaqlanan İranda əməliyyat başlatmaqla bağlı son təhdidlərinə baxmayaraq, Tehran nüvə obyektlərinə zərbələr endirmək ehtimalını da qiymətləndirir. Peyk görüntülərini təhlil edən ABŞ Elm və Beynəlxalq Təhlükəsizlik İnstitutu, İran mütəxəssislərinin Tehran yaxınlığındakı Parçində yerləşən Talegan-2 obyektinin ətrafında beton sarkofaq hazırladığını iddia edib. 2025-ci ilin iyun ayında baş verən 12 günlük müharibə zamanı ABŞ və İsrail təyyarələri nüvə silahlarının hazırlanması şübhələri ilə İslam Respublikasının nüvə sənayesinin elementlərinə qarşı bir sıra zərbələr endirmişdilər.

Bu arada, Vaşinqton Yaxın Şərqdə hərbi qüvvələrini gücləndirməyə davam edir. Bir həftə əvvəl, nüvə enerjisi ilə işləyən təyyarədaşıyan USS Abraham Lincoln-un rəhbərlik etdiyi ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələrinin zərbə qrupu bölgəyə göndərilib. Onun göyərtəsində beşinci nəsil F-35 qırıcı təyyarələri və F/A-18 çoxməqsədli zərbə təyyarələri də daxil olmaqla doqquz eskadrilya var. Tramp administrasiyası bu yaxınlarda ABŞ Milli Müdafiə Strategiyasının yenilənmiş versiyasını yayımlayıb. Sənəddə deyilir ki, İran İsraillə 12 günlük müharibə nəticəsində zəifləmiş "adi hərbi qüvvələrini yenidən qurmaq" istəyindədir. Milli Müdafiə Strategiyasında deyilir: "İran liderləri həmçinin nüvə silahı əldə etməyə çalışacaqları, o cümlədən məqsədli danışıqlardan imtina etməklə ehtimalını açıq qoyublar. Prezident Tramp dəfələrlə İranın nüvə silahı əldə etməsinə icazə verilməyəcəyini açıq şəkildə bildirib". Bu qiymətləndirmələrə görə, ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki tərəfdaşları "İranı cilovlamaq" üçün əsas məsuliyyəti öz üzərinə götürməlidirlər.

Sənəddə deyilir: "ABŞ daha dinc və çiçəklənən Yaxın Şərq axtarır. Lakin Strategiyada deyilir ki, yalnız Vaşinqtonun regiondakı müttəfiqləri və tərəfdaşları "bu transformasiyaya" nail ola bilərlər. Sənədin müəllifləri qeyd edirlər ki, "Bizim vəzifəmiz bu səylərdə onları dəstəkləmək, Prezident Trampın ayıq və amansız diplomatiyası ilə qoyulmuş möhkəm təməli gücləndirməkdir".

Amerika liderinə gəldikdə isə, o, mümkün əməliyyatla bağlı vəziyyətlə bağlı qeyri-müəyyənliyi saxlamağa üstünlük verir. Tramp Davosdan qayıdarkən deyib ki, biz İranı izləyirik: "Onlara doğru çoxlu gəmi, böyük bir donanma gedir. Nə baş verəcəyini görəcəyik. İrana doğru böyük bir qüvvə gedir. Ümid edirəm ki, heç nə olmaz, amma biz izləyirik. Onlara doğru böyük bir armada gedir, amma bundan istifadə etmək məcburiyyətində qalmayacağıq. Təfərrüatlara varmaq istəmirəm, amma İran hakimiyyəti bizim nə istədiyimizi bilirlər. Etirazçıların çoxlu sayda öldürülməsi baş verib".

Tehran hücuma cavab verməyə hazırdır. Nyu-Yorkda keçirilən mətbuat brifinqində adı açıqlanmayan yüksək vəzifəli bir İran rəsmisi bildirib: "Bu dəfə məhdud, limitsiz, cərrahi, kinetik, nə adlandırsalar da, istənilən hücumu bizə qarşı tammiqyaslı müharibə kimi qəbul edəcəyik və ən sərt şəkildə cavab verəcəyik". O əlavə edib ki, Tehranın "raketlər də daxil olmaqla, ənənəvi silahlarla bağlı hər hansı bir şey" barədə danışıqlar aparmaq niyyəti yoxdur. Bu, risk edə bilməyəcəyimiz bir məsələdir. O, vurğulayıb ki, lakin Tehran Nüvə Silahlarının Yayılmaması haqqında Müqaviləyə (NSYM) hörmətlə yanaşı, dinc nüvə enerjisi hüququnu təmin edən şərtləri müzakirə etməyə hazırdır.
Tehran hesab edir ki, dialoq "terrorizmə birtərəfli sanksiyalar şəklində son qoymağa" yönəlməlidir. "Biz uğursuzluğa məhkum olan və başqa bir müharibə üçün başqa bir bəhanə kimi istifadə edilə biləcək danışıqlara girmək istəmirik", - deyə yüksək vəzifəli İran rəsmisi vurğulayıb.

V.SALAH