İranla ABŞ münasibətləri bundan asılı olacaq Tramp şərtləri açıqladı

ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla münasibətləri normallaşdırmaq üçün şərtlərdən birini açıqlayıb. 

Tramp bildirib ki, İran Yaxın Şərqdəki silahlı qruplaşmalara dəstəyi dayandırmalıdır. Tramp bu çağırışında Həmas, Hizbullah və Yəməndəki Husiləri nəzərdə tutub. Vaşinqton uzun illərdir ki, Tehranın bu qruplaşmalara maliyyə və hərbi yardım göstərdiyini bəyan edir və bu yardımların regional sabitliyi pozduğunu bildirir.

Bəs İran ABŞ-nin bu istəyini reallaşdıraacaqmı?

Mövzu ilə bağlı Sfera.az-a açıqlama verən konfliktoloq Elman Vəliyev bildirib ki, əgər İran bu yardımları dayandırarsa, adıçəkilən qruplaşmaların təsir gücü ciddi şəkildə zəifləyəcək. 

Lakin E.Vəliyev məsələnin təkcə İranla məhdudlaşmadığını vurğulayıb:

“Əslində adıçəkilən quplaşmaların yaranmasında  Amerikanın da əli var. ABŞ öz illeqal işlərini bunlar vasitəsilə həyata keçirir. Regional güclər və böyük dövlətlər qeyri-rəsmi təsir alətləri olaraq silahlı qruplaşmalardan daim istifadə edirlər".

Ekspertin fikrincə, qruplaşmalara İranın dəstəyinin dayandırması çətin məsələdir:

"Bu qruplaşmalar Tehran üçün həm siyasi, həm də strateji baxımdan əhəmiyyətlidir. İran onlar vasitəsilə regionda təsir imkanlarını artırır, ABŞ və İsrail kimi rəqiblərinə qarşı dolayı təzyiq vasitəsi qazanır. Belə olan halda, bu təsirdən könüllü şəkildə imtina etmək Tehran üçün real və sərfəli seçim deyil. Əgər İran yardımları doğrudan da dayandırarsa, bu qruplaşmaların döyüş qabiliyyəti, logistika və texniki təchizatı ciddi zərbə alacaq. Xüsusilə Həmas və Hizbullah kimi təşkilatların dayanıqlılığı azalacaq və onların bölgədəki fəaliyyətlərinə təsir göstərəcək. Bununla yanaşı, İranın öz daxilində də siyasi qütbləşməyə səbəb ola bilər, çünki “müqavimət cəbhəsi” ideologiyası illərdir rejimin xarici siyasətinin əsas dayaqlarından biridir”.

Bəsti Rəfizadə
Sfera.az