İranla İraq arasında şiə qarşıdurması? (ŞƏRH)

"Önümüzdəki illərdə şiə qarşıdurmasının şahidi olacağıq və İran şiəliyi öz yerini İraq şiəliyinə verəcək".

Bunu Qaynarinfo-ya açıqlamasında siyasi şərhçi Rufiz Hafizoğlu son günlər İran rejiminə qarşı İraqda yüksələn etiraz dalğalarının səbəbini şərh edərkən deyib.

"İraq İranın son qalasıdır. Bu qala da yıxılsa, İranın bölgəyə təsir mexanizmləri xeyli zəifləyəcək. Bu gün şiə İslam dünyasına nəzər saldıqda iki böyük məktəbin olduğunu görərik. Onlardan biri şiə məzhəbi adı altında fars millətçiliyinin dominantlığına çalışan İran məktəbidir. Digəri isə Sistaniyə bağlı İraq şiə və qismən də Livan şiə məktəbləridir. İran İraqı özünün arxa bağçası elan edib. İraq isə artıq bezib. Ölkədəki Həşdi Şabi təşkilatı ordu içində bir ordu, dövlət içində dövlətdir", deyə Rufiz Hafizoğlu qeyd edib.  

Həmsöhbətimiz bildirir ki, son zamanlar ABŞ-ın ölkədəki silahlı "müqavimət” təşkilatlarının tərksilah edilməsi üçün Bağdada təzyiqləri də artıb:

"İsraillə İran arasındakı 12 günlük müharibədə İraqdakı şiə qruplaşmalarının heç biri səslərini çıxarmadı. Bu da onu göstərir ki, region ölkələri artıq bıçağın sümüyə dirəndiyini başa düşməyə başlayıblar. Belədə isə İraqda İran əleyhinə təbliğat güclənməkdə davam edəcək".

Ekspertin fikrincə, İran şiəliyi bölgə və İslam dünyası üçün yad, parçalayıcı məzhəb faktorudur: 

"İraq şiəliyi isə daha loyal, fərqli, konstruktiv, danışıqlara getməyi bacaran məzhəbdir. İllər öncə Məhəmməd bin-Salmanla hazırda seçkiləri boykot edən Müqtəda Əs-Sədrin bir görüşü olub. Hələ o vaxt şüarlar səslənirdi ki, ərəblər İraq şiəliyinə dəstək verəcəklər. Düşünürəm ki, gedən proseslərin nəticəsi olaraq önümüzdəki illərdə şiə qarşıdurmasının şahidi olacağıq. Söhbət heç bir halda müharibədən, şiə məzhəblərinin bir-birini qırmasından getmir. Amma siyasi nüfuz, təsir dairəsini genişləndirmək istiqamətində İran şiəliyi yerini İraq şiəliyinə verəcək. Bu da əslində ideoloji parçalanmanın nəticəsidir və o daha da genişlənəcək".

Qeyd edək ki, Livandan sonra İraq da İran əleyhinə genişmiqyaslı təbliğata başlayıb. İlk olaraq, bəzi millət vəkilləri çıxış edərək bildiriblər ki, İran artıq ölkənin daxili işlərinə müdaxilə etməyi dayandırmalıdır. İraq ordusu da bəyanat yayaraq vurğulayıb ki, İran ölkə daxilində silahlı qruplaşmalar formalaşdırmaqla kifayətlənmir, həm də İraqı özünə aid olmayan regional münaqişələrə sürükləyir.

Ardınca, İraq polisi rəsmi bəyanatla çıxış edərək, sübutlar əsasında bəzi iranlıların ölkəyə ibadət məqsədilə deyil, narkotik maddə satmaq və gəncləri zəhərləmək üçün gəldiklərini bildirib.

İraq din xadimləri isə İran vətəndaşlarını Hüseyn və Abbas ziyarətgahlarında din adı altında İran təbliğatı aparmaqda, xarici ölkələrə qarşı lənətlər səsləndirməkdə və siyasi şüarlar yaymaqda ittiham ediblər. Bu səbəbdən, İran bayraqları ilə İraq ərazisində yürüşlərə rəsmi şəkildə qadağa qoyulub.

İraqın baş naziri Məhəmməd Şiə əl-Sudani də vəziyyətin ciddiliyinə toxunaraq bildirib ki, zəvvar adı ilə ölkəyə daxil olan şəxslər müqəddəs şəhərlərdə narkotik satışı ilə məşğul olurlar. Baş nazirin sözlərinə görə, bəzi iranlı qadınlar siğə adı altında cinsi xidmət göstərir və bu yolla qazanc əldə edərək ölkədən ayrılırlar.

Hazırda isə Sistaniyə bağlı şiə tələbələr bir sıra şəhərlərdə etiraz aksiyaları keçirirlər. Onlar Ayətullah Xameneini sərt şəkildə tənqid edir və onu Şiə dünyasının nüfuzuna xələl gətirməkdə ittiham edirlər.

Rüfət Sultan