İş yerində etibarı itirməmək üçün nə etmək lazımdır?

Müəllif: Gülnar Əhmədli, Banco.az

İş həyatında balansı qorumağa çalışarkən həmkarlarınızın gözü qarşısında çıxış edirsiniz. Təəssüf ki, bəzi kiçik davranışlar bu tarazlığı poza bilər və sizi etibarsız biri kimi göstərə bilər. Etibarlı olmaq bir gündə əldə edilən keyfiyyət deyil. Etibar ardıcıl davranışlar vasitəsilə qurulur. Eyni zamanda, işdə etibarınızı itirmək özü ilə çoxlu problemlər gətirir. Bəs etibarı itirməyinizə səbəb olacaq davranışlar hansılardır?

1. Digərlərinə qulaq asmamaq

Dinləmək ünsiyyətin ən əsas, lakin ən çox diqqətdən kənarda qalan hissəsidir. Əgər siz söhbət zamanı yalnız öz sözünüzü söyləmək üçün vaxt gözləyirsinizsə və ya həmkarınız danışarkən cavabınızı zehni olaraq hazırlayırsınızsa, əslində dinləmirsiniz. Psixoloq Karl Rocersin də dediyi kimi, "Əsl dinləmə özünü kənara qoymağı tələb edir". Dinləmədiyiniz zaman qarşınızdakına "Fikirləriniz mənim üçün əhəmiyyət kəsb etmir" mesajını verirsiniz. Zaman keçdikcə bu, sizi etibarsız və eqoist kimi göstərir. Unutmayın ki, siz onları dinlədiyiniz üçün insanlar sizə güvənir.

2. Vədlərinizə əməl etmirsiniz

Bir həmkarınız sizə "Bu hesabatı sabah göndərəcəm" dedikdə və bir həftə sonra hələ də heç nə göndərmədikdə nə hiss edirsiniz? Yəqin ki, bir daha ona güvənməkdə çətinlik çəkirsiniz.

Albert Banduranın özünü effektivlik nəzəriyyəsinə görə, insanlar vədlərini yerinə yetirə biləcəkləri dərəcədə özünə inamlıdırlar. Daim vədlər verəndə və yerinə yetirmədikdə, təkcə başqalarının deyil, həm də özünüzə olan inamı sarsıdırsınız. Ona görə də konkret söz verməkdənsə, "Bu işi tez bir zamanda həll etməyə çalışacam" demək daha məqsədəuyğundur.

3. Məsuliyyətdən qaçırsınız 

Səhvlər yalnız insanlara xasdır. Ancaq səhvlərinizi etiraf etməmək peşəkar etibarınızı tez bir zamanda məhv edəcək. Əgər bir layihə gecikdikdə "Komanda artıq ləng işləyir" və ya "Mənə lazım olan məlumatı vermədilər" kimi müdafiələr yalnız məsuliyyətdən qaçdığınızı göstərir.

Səhvlərinizi etiraf etmək yetkinlik və öyrənməyə hazır olduğunuzu göstərir. Üstəlik, insanlar dürüstlüyünü yüksək qiymətləndirirlər. Növbəti dəfə nəsə səhv olarsa, "Mənim də bu işdə rolum var idi, onu düzəldəcəm" deməyə çalışın. Görəcəksiniz, etibarınız artacaq.

4. Həmkarlarınızın sərhədlərinə hörmət etmirsiniz

Hər ofisdə "sərhəd pozan" biri mütləq var. İş masanıza gəlib şəxsi əşyalarınızı gözdən keçirən, şəxsi söhbətlərinizi dinləyən və ya etməli olduğunuz bir işi öhdəsinə götürən və sonra "Mən bunu daha yaxşı bacararam" deyən insanlardan söhbət gedir.

Kolumbiya Universitetində aparılan bir araşdırma göstərir ki, sərhədlərə hörmət edən insanlar daha etibarlı və hörmətli insanlar kimi görünürlər. Başqalarının məkanına, vaxtına və məsuliyyətlərinə hörmət etmək peşəkar münasibətlərin əsasını təşkil edir. Əgər kiminsə missiyasına müdaxilə edirsinizsə və ya lazımsız dedi-qodularla məşğul olursunuzsa, bu davranış sizi etibarsız insan edə bilər. Unutmayın ki, sizə hörmət edilməsini istəyirsinizsə, ilk növbədə hörmət göstərməlisiniz.

5. Daim neqativ fikirləşir və danışırsınız

Heç kim daim şikayətlənən və hər fikrə "Bu olan iş deyil" deyən biri ilə işləmək istəmir. Mənfilik yoluxucudur. Komanda daxilində davamlı olaraq mənfi enerji yayan biri nəinki mənəviyyatı korlayır, həm də etibarını itirir.

Martin Seliqmanın öyrənilmiş nikbinlik konsepsiyası çətinliklərə baxmayaraq həll yönümlü düşüncənin vacibliyini vurğulayır. Problemlərdən daim danışmaq əvəzinə, "Bunu necə düzəldə bilərik?" fikri sizi daha etibarlı və dəyərli komanda üzvü edir. 

6. Həmişə hər şeyə “hə” deyirsiniz

Hər şeyə “Bəli” demək, əslində etibarınızı sarsıdır. Çünki zaman keçdikcə siz artıq öhdəliklərinizi yerinə yetirə bilməyəcəksiniz. Abraham Maslovun dediyi kimi:"Nə istədiyinizi bilmək nadir bir psixoloji nailiyyətdir".

Əgər “Bəli” deməyə davam etsəniz, bir müddət sonra insanlar “Görəsən, bu dəfə də işi yarımçıq qoyacaqmı?” deyə düşünməyə başlayır. Bunun əvəzinə “Hazırda məşğulam, amma gələn həftə başlaya bilərəm” kimi real cavablar vermək daha yaxşıdır.

7. Empatiya göstərmirsiniz

Empatiya biznesdə ən dəyərli, lakin az istifadə olunan bacarıqdır. Daniel Qolemanın fikrincə, “Empatiya bütün sosial səriştələrin təməlidir”. Bir həmkarınız stresə məruz qaldıqda, "Sən həmişə beləsən" demək əvəzinə, ona daha sakit tərzdə yaxınlaşa bilərsiniz.

Empatiyanız olmadıqda, insanlar sizi emosional olaraq etibarsız hesab edirlər. 

İnsanlar nə etdiyinizə deyil, necə etdiyinizə diqqət yetirirlər. Odur ki, işdə etibarınızı itirməmək üçün bu gündən etibarən bu psixoloji tələlərdən qaçmağa başlaya bilərsiniz. Etibarlılığınız karyeranızın ən dəyərli varlığıdır. Onu qorumağa çalışın.

Bizi sosial şəbəkələrdən izləyin!!