Icma.az
close
up
RU
İş, yoxsa diplom: Təhsil sisteminin qarşısındakı əsas vəzifə

İş, yoxsa diplom: Təhsil sisteminin qarşısındakı əsas vəzifə

Icma.az, Cebheinfo portalına istinadən məlumat yayır.

“Bu gün Azərbaycan təhsil sistemi ilə real sektor arasında ciddi bir uyğunsuzluq mövcuddur. 

Təhsil sistemi inkişafın lokomotivi olmaq əvəzinə, iqtisadiyyatın arxasınca sürünür. Əslində təhsil gələcəyi formalaşdırmalı, yeni peşələr yaratmalı, texnologiyanın önündə getməli olduğu halda, hazırkı situasiyada yalnız mövcud sənaye və xidmət sahələrinin tələblərinə uyğunlaşmaqla kifayətlənir. Bu isə təhsilin konservasiyasına, yəni mövcud vəziyyətin dəyişməz saxlanmasına səbəb olur”. 

“Cebheinfo.az” xəbər verir ki, bu fikirləri təhsil üzrə ekspert Kamran Əsədov deyib. 

Ekspert qeyd edib ki, Dövlət Statistika Komitəsinin 2023-cü il hesabatına əsasən, ölkədə hər il ali məktəbləri bitirən təxminən 45 min məzunun yalnız 52%-i iki il ərzində ixtisasına uyğun iş tapa bilir: 

“Qalanları ya işsiz qalır, ya da qeyri-professional sektorlarda çalışır. 2022-ci il məlumatına görə, işəgötürənlərin 61%-i ali məktəblərdən gələn məzunların praktiki bacarıqlarının qeyri-kafi olduğunu bildirir. Bu isə birbaşa tədris proqramlarının əmək bazarının dinamikasına cavab vermədiyini göstərir. 

“Təhsil haqqında” Qanunun 4-cü maddəsində qeyd olunur ki, təhsil sistemi cəmiyyətin sosial sifarişinə uyğun olaraq şəxsiyyətin intellektual və fiziki inkişafını təmin etməlidir. Lakin bu “sosial sifariş” anlayışı çox zaman yalnız mövcud bazar konyunkturası ilə ölçülür. Nəticədə, təhsil strategiyası yeni trendləri müəyyən etmək əvəzinə, olanla yetinmək məcburiyyətində qalır.

Halbuki, bu yanaşma nə innovasiyanı təşviq edir, nə də rəqabətə davamlı iqtisadiyyatın əsasını formalaşdırır”. Ekspertlərin sözlərinə görə, dünya təcrübəsi göstərir ki, inkişaf etmiş ölkələrdə təhsil sistemi yalnız mövcud iqtisadi ehtiyaclara deyil, həm də gələcək proqnozlara əsaslanır: 

“Məsələn, Finlandiyada təhsil strategiyası hər beş ildən bir yenilənir və tədris proqramları iqtisadiyyatda gözlənilən texnoloji dəyişikliklərə uyğun proqnozlarla tənzimlənir. Almaniyada “Industrie 4.0” proqramı çərçivəsində peşə və ali təhsildə avtomatlaşdırma, süni intellekt və kibertəhlükəsizlik üzrə ixtisaslar dövlət səviyyəsində prioritet elan olunub. ABŞ-də isə universitetlər texnoloji startaplarla birbaşa əməkdaşlıq edərək, kurrikulumlarını dəyişən bazar ehtiyaclarına çevik şəkildə uyğunlaşdırırlar.

Bütün bu faktlar göstərir ki, universitet yalnız əmək bazarına uyğun mütəxəssis hazırlamaqla kifayətlənməməli, həm də bu bazarın özünü dəyişdirən gücə çevrilməlidir. Əgər təhsil yalnız mövcud reallığa uyğunlaşırsa, bu zaman onun missiyası tükənmiş olur. Bizim universitetlər təkcə “mövcud olan üçün” deyil, “hələ olmayan, amma olacaq” sahələr üçün də kadr yetişdirməlidir. 

Təhsilin real sektordan geri qalması təkcə iqtisadi problem deyil, həm də strateji milli təhlükəsizlik məsələsidir. Çünki sabahın sənayesi, səhiyyəsi, kənd təsərrüfatı və idarəçiliyi bugünkü təhsilin məhsulu olacaq. Əgər bu gün təhsil sistemi bu sahələrə istiqamət verə bilmirsə, sabah ölkə texnoloji asılılıq və rəqabətsizliklə üz-üzə qalacaq. 

Təhsil ya istiqamət verir, ya da geridə qalır. Təəssüf ki, biz hazırda ikinci ssenarini yaşayırıq. Bunu dəyişməyin yolu isə təhsili bazarın arxasınca getməyə məcbur edən konservativ yanaşmadan imtina edib, onu bazara yol göstərən, onu yönləndirən strateji alətə çevirməkdən keçir”. 

Nigar 
“Cebheinfo.az”

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:113
embedMənbə:https://cebheinfo.az
archiveBu xəbər 14 May 2025 12:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanla tərəfdaşlıq yeni inkişaf perspektivləri açır

21 Noyabr 2026 20:18see357

Parisdə bugünkü etirazlara 21 mindən çox şəxs qatılıb

21 Noyabr 2026 21:24see236

Azərbaycanda regional tədris mərkəzinin yaradılması Dünya Bankı ilə müzakirə edilib

21 Noyabr 2026 15:42see232

Dünya iqtisadiyyatı təhlükə qarşısındadır KİV

22 Noyabr 2026 07:02see231

BOKT nin rəhbərliyinə təyinat olub

21 Noyabr 2026 14:31see224

Ekspert: Dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşdırılması Azərbaycan iqtisadiyyatının rəqabət qabiliyyətini artırır

21 Noyabr 2026 17:24see223

Fermer ucuz satır, alıcı baha alır: Qiymət fərqi harada yaranır?

21 Noyabr 2026 14:38see221

La Liqa: Derbidə “sülh”

22 Noyabr 2026 00:06see218

Mehriban Əliyeva və qızlarından Vyetnam mədəniyyətinə zərif ehtiram Foto

21 Noyabr 2026 15:21see217

Qızıl gələn il ucuzlaşacaq

21 Noyabr 2026 16:40see213

Sumqayıtda gənc oğlan qətlə yetirilib

22 Noyabr 2026 04:55see207

Allah uzaq tutsun, amma müharibə bizim işimizdir Hakan Fidan

22 Noyabr 2026 02:18see206

Türkiyə Super Liqası: “Qalatasaray” evdə sevindi

22 Noyabr 2026 00:13see205

2026 cı ilin sonunda almaq üçün ən sərfəli iPhone modelləri

21 Noyabr 2026 21:07see200

SEPAH ABŞ nin hərbi bazalarını hədəf aldı

22 Noyabr 2026 00:43see200

Ötən gün götürülən narkotik vasitələrin həcmi açıqlandı

21 Noyabr 2026 16:00see200

Milton qasırğası ABŞ də yaşayan azərbaycanlıların evlərini də vurdu

22 Noyabr 2026 07:05see199

İran Bəhreyndə sənaye müəssisəsinə zərbə endirdi

22 Noyabr 2026 00:23see199

Samvel Karapetyan: “Paşinyan müalicə olunmalıdır”

21 Noyabr 2026 17:14see199

İbrahim Kalın HƏMAS nümayəndə heyəti ilə Qəzzada atəşkəsi müzakirə etdi

22 Noyabr 2026 00:03see199
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri