İşəgötürənlər iş fəaliyyətinin işçilərə zərər verməməsi üçün hüquqi məsuliyyət daşıyır Pərvanə Vəliyeva

"İstehsalatda bədbəxt hadisə və peşə əmək qabiliyyətinin itirilməməsi üçün hansı önləyici tədbirlər həyata keçirilir? Çünki profilaktika hər zaman reaktiv tədbirlərdən daha səmərəli və sərfəlidir. Beynəlxalq standartlara görə, bütün iş yerlərində risklərin qiymətləndirilməsi aparılmalıdır. Riskin qiymətləndirilməsinin əsas məqsədi ondan preventiv tədbir kimi istifadə edilməsidir. İstehsalatda işçilərin sağlamlığına və həyatına, eləcə də bütövlükdə müəssisənin işinə mənfi təsir göstərə biləcək riskləri düzgün qiymətləndirmək, onların aradan qaldırılması üçün təsirli tədbirlər hazırlamağa imkan verir".

Redaktor.az xəbər verir ki, bu barədə deputat Pərvanə Vəliyeva parlamentin bu gün keçirilən plenar iclasında “İstehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri nəticəsində peşə əmək qabiliyyətinin itirilməsi hallarından icbari sığorta haqqında” qanunu layihəsinin müzakirəsi zamanı bildirdi.

"Ölkəmiz Beynəlxalq Əmək Təşkilatının sağlamlıq, əməyin təhlükəsizliyi və ətraf mühitin sağlamlaşdırılması üzrə iki əsas, 155 və 187-ci konvensiyalarına qoşulub. Və Azərbaycan Respublikasının Əmək Məcəlləsi bu konvensiyanın tələblərinə demək olar ki, tam cavab verir. Qanunvericiliyimizdə risklərin qiymətləndirilməsinin aparılması metodikası müəyyən edilmədiyinə görə, işəgötürən riskin qiymətləndirilməsini beynəlxalq təcrübəyə əsasən tətbiq edə bilər. İşəgötürənlər iş fəaliyyətinin işçilərə və digər şəxslərə zərər verməməsi üçün hüquqi və mənəvi məsuliyyət daşıyır" - deyən deputatın sözlərinə görə, Əmək Məcəlləsinin 223-cü maddəsinə əsasən, əməyin mühafizəsi işinin təşkili üçün iqtisadiyyatın bütün sahələrinin müəssisələrində işçilərin sayı 50 nəfərdən çox olduqda, əməyin mühafizəsi xidmətləri yaradılmalı və mühəndis vəzifəsi təsis edilməlidir. Bu, iş yerində sağlamlığın, sağlam ətraf mühitin təminatı rolunu oynayır:

"Beynəlxalq İSO 45001 standartı sağlamlıq, əməyin təhlükəsizliyi və ətraf mühitin sağlamlaşdırılması prinsiplərini bütün müəssisələr üçün icbari tətbiqini nəzərdə tutsa da, bu standartın tətbiqi könüllüdür. Səhiyyə mütəxəssisləri çətin iş şəraitindən yarana biləcək bütün hadisə və qəzaların qarşısının alınması, həmçinin normal iş şəraitində yarana biləcək mənfi təsirlərin azaldfılması üçün təlimatlar hazırlayıb icra edir, yaranan risklərə müdaxilə edir, məsələn, ilk yardımı həyata keçirir və həyat qurtarır. Qanunvericilikdə bununla bağlı tələb olsa da, bəzi hallarda işəgötürən, işçinin formal haqsızlığı daşıması, müəyyən bilik və bacarıqlara malik olmaması iş yerində bədbəxt hadisə riskini qaçılmaz edir. Ona görə də ilk öncə düzgün mexanizmlə və təbliğatla iş yerlərində təhlükəsizlik mədəniyyətinin inkişafına çalışmalıyıq. Bu, sahibkarın işini artırmaq kimi görünməməlidir.

Əksinə, səhiyyənin olması sahibkar üçün üstünlüyə çevrilməli, onun reputasiyasının yaxşılaşdırılmasına xidmət etməlidir. Eləcə də riskin qiymətləndirilməsi, risklərin aşağı olması, investorları cəlb edə, satınalma prosesində qabiliyyətini artıra, müəssisənin saxlanmasını dayanıqlı edə bilər. Əksər böyük şirkətlər strateji hədəf kimi karbon ayaq izini, yəni "carbon footprint" azaltmanın yollarını axtarırlar. Daha da rəqəmsallaşırlar ki, ətraf mühitə daha az təssir etsinlər. Məsələn, xarici təcrübədə investor və tərəfdaşlar istehsal və xidmətdə daha az karbon ayaq izi olan şirkətlərlə əməkdaşlığa üstünlük verirlər, sərmayə yatırırlar. Bundan başqa, hazırda yeni sahələr üzrə iş yerləri yaranır. Rəqəmsallaşan iş mühitində çalışan işçilərin də səhiyyə qaydalarına ehtiyac yaranır. Biz bunu da təhlil etməliyik və bu sahədə çalışan işçilərin də sağlamlıq, təhlükəsizlik və əməyin mühafizəsi üçün vahid standartlar hazırlanmalı və tətbiq edilməlidir".

Aminə ŞAHSUVARQIZI