Icma.az
close
up
RU
Menu

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

Dişlər yaddaş kartımızdır?

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

İslamda əmək hüququ

İslamda əmək hüququ

Yeniavaz saytından alınan məlumata görə, Icma.az bildirir.


İslamda əmək hüququ ədalət, qarşılıqlı razılıq və işçilərin hüquqlarının qorunması prinsiplərinə əsaslanır. İslam hüququ (fiqh) çərçivəsində əmək münasibətləri əsasən aşağıdakı prinsiplər üzərində qurulur.
1. Ədalətli əmək haqqı və razılaşma
İslamda işçinin əməyinin dəyəri tanınmalı və ona vaxtında və ədalətli şəkildə əmək haqqı verilməlidir. Peyğəmbərimiz Hz. Məhəmməd (s.ə.s.) buyurur: “İşçiyə təri qurumadan haqqını verin”. (İbn Macə, Zəkat 78)
Bu prinsip işçi ilə işəgötürən arasında yazılı və ya şifahi razılaşmanın olmasını və şərtlərin aydın şəkildə müəyyən edilməsini tələb edir.
2. İstismar və haqsızlığa yol verilməməsi
İslam istismarı və işçilərə qarşı hər hansı haqsız davranışı qadağan edir.
Qurani-Kərimdə deyilir: “Ölçüdə və çəkidə düz (ədalətli) olun. İnsanların heç bir şeydə haqqını əskiltməyin (insanların mallarının dəyərini aşağı salmayın, hər kəsin haqqı nədirsə, onu da verin). Yer üzündə gəzib fitnə-fəsad törətməyin!” (Hud, 85)
Bu, işçilərə haqqı olandan az ödənilməsinin, ağır şəraitdə məcburi işlədilməsinin və onların hüquqlarının tapdalanmasının yolverilməz olduğunu göstərir.
3. İş və istirahət balansı
İslamda işçilərin sağlamlığını və rifahını qorumaq üçün iş və istirahət balansına əhəmiyyət verilir. Həftəlik və gündəlik istirahət hüququna hörmət edilməlidir.
İşçilərin həddindən artıq işlədilməməsi də vacibdir.
Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) deyir: “Nəfsinizin də sizin üzərinizdə haqqı var” (Buxari), yəni istirahət hüququ tanınmalıdır.
4. İşçinin və işəgötürənin hüquq və öhdəlikləri
İslam işçi və işəgötürən arasında qarşılıqlı hüquqlar və vəzifələr müəyyən edir:
İş şəraitinin təhlükəsiz olması vacibdir. İşəgötürən riskli vəziyyətlərdə işçini qorumaq üçün məsuliyyət daşıyır. Quran insan həyatının müqəddəsliyini vurğulayır (Maidə, 32).
İşçinin hüquqları: Ədalətli maaş, təhlükəsiz iş şəraiti, istirahət hüququ, insani rəftar.
İşçinin vəzifələri: İşinə məsuliyyətli yanaşmaq, razılaşdırılmış şərtlərə əməl etmək, dürüst və sədaqətli olmaq.
İşəgötürənin vəzifələri: Ədalətli əmək haqqı ödəmək, iş şəraitini yaxşılaşdırmaq, işçilərlə ədalətli davranmaq.
5. Köləlik və məcburi əmək qadağası
İslam köləlik institutunu mərhələli şəkildə aradan qaldırmağa çalışmış və insanların azad olmasını təşviq etmişdir. Bu gün isə İslam hüququ məcburi əməyi qadağan edir.
İslam məcburi əməyi (qul əməyi daxil) qadağan edir. Əmək müqaviləsi qarşılıqlı razılıq əsasında olmalıdır. 
“Ey iman gətirənlər! Mallarınızı aranızda haqsız yolla yeməyin...” (Nisa, 29).
6. Sosial müdafiə və zəkat
İslam cəmiyyətində kasıbların və iş qabiliyyətini itirmiş insanların sosial təminatına xüsusi əhəmiyyət verilir. Zəkat və digər xeyriyyə fondları sosial bərabərliyin təmin olunmasına xidmət edir.
Zəkat, sədəqə və digər ianələrlə işsiz və ya ehtiyacı olan işçilərə dəstək göstərilir. Bu, İslamın sosial ədalət prinsipinin tərkib hissəsidir.
7. İnsan ləyaqəti və ədalətli münasibət
İslam işçinin ləyaqətini qorumağı əmr edir.
Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) işəgötürənləri işçilərə yumşaq davranmağa çağırır: “Onlar sizin qardaşlarınızdır; Allah onları sizin ixtiyarınıza vermişdir. Kimin qardaşı onun əlindədirsə, yedirdiyindən yedirsin, geyindiyindən geyindirsin”. (Buxari).
8. Mübahisələrin həlli
Əmək münaqişələri ədalətli məhkəmə və ya arbitraj yolu ilə həll edilməlidir. Qurani-Kərim mübahisələrdə Allahın hökmlərinə müraciət etməyi əmr edir. (Ən-Nisa, 58).
9. Əməyin dəyəri və ictimai hörmət
İslamda əmək ibadət kimi qiymətləndirilir. Peyğəmbərimiz (s.ə.s.) buyurur: “Allah əməyinin qarşılığını alan hər kəsə mərhəmət etsin”. (Tirmizi)
Müasir İslam ölkələrində əmək qanunları (məsələn, İİT Əmək Konvensiyaları) bu prinsiplər əsasında formalaşır. İslam bankları “İslami əmək müqavilələri” təklif edərək faizsiz və ədalətli şərtlər təmin etməlidir.
İslamda əmək hüququ işçilərin rifahı, ləyaqəti, ədaləti və əmək münasibətlərini qorumaq üçün əsas prinsipləri ehtiva edir.
Həm işçi, həm də işəgötürən öz vəzifələrini din, əxlaq və bu prinsiplər əsasında formalaşmış qanunlar çərçivəsində yerinə yetirməlidir.
Dövlət və cəmiyyət bu prinsiplərə riayət etməklə həm işçilərin hüquqlarını qoruya, həm də iqtisadi tarazlığı saxlaya bilər.
Cavad Ağayev
Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:198
embedMənbə:https://yeniavaz.com
archiveBu xəbər 16 Fevral 2025 22:01 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

PR də strateji planlaşdırma: uğurlu kommunikasiya necə qurulur?

17 Noyabr 2026 09:13see383

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see312

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see292

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see291

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see287

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see285

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see282

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see266

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see265

Qışı sərt keçən rayonlarda qaz və işıq limitləri dəyişəcək? VACİB AÇIQLAMA

17 Noyabr 2026 13:59see260

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see255

Mərkəzi Gömrük Hospitalında “Blue Code sisteminin tətbiqi və təkmilləşdirilməsi” mövzusunda maarifləndirici tədbir keçirilib

17 Noyabr 2026 09:14see249

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see248

Bu ərazidə yeni üç mərtəbəli məktəb TİKİLƏCƏK 9 milyonluq LAYİHƏ

16 Noyabr 2026 18:22see239

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see237

Təcili yardım stansiyasının müdiri işçilərdən rüşvət alır? YENİLƏNİB

17 Noyabr 2026 14:53see231

Litva, İslandiya və Estoniya yığmalarından inamlı qələbə Millətlər Liqası

16 Noyabr 2026 23:35see225

Faiq Qarayev beynəlxalq turnirdə iştirak edəcək Azərbaycanın voleybol millisinin üzvləri ilə görüşüb FOTO

17 Noyabr 2026 14:52see203

Dişlər yaddaş kartımızdır?

17 Noyabr 2026 13:42see200

Yuxu ilə böyümə hormonu arasında yeni neyron əlaqəsi aşkar edilib

17 Noyabr 2026 12:44see177
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri