İspaniyada elmə məlum olan ən qədim barmaq izi tapılıb

İspaniyada elmə məlum olan ən qədim barmaq izi olan daş tapılıb. Təxminən 43.000 il əvvəl bir neandertala aid olduğu göstərilir. Bu barədə Oxuməni.az “Naked-Science.ru”-ya istinadən xəbər verir.
Daş 2022-ci ildə İspaniyanın Seqoviya şəhərindəki “San Lazaro Shelter” arxeoloji obyektində tapılıb.
“Deutsche Welle”-nin məlumatına görə, multispektral üsullar və məhkəmə-tibbi analiz ispan alimlərinə bu kəşfi etməyə kömək edib.
Ətraflı nəticələr “Archaeological and Anthropological Sciences” jurnalında dərc olunub.
Araşdırmanı Madridin Komplutense Universitetindən David Alvarez Alonsonun rəhbərlik etdiyi ispan arxeoloqlar qrupu həyata keçirib. Gözləri və ağızı xatırladan , girintiləri olan 20 santimetr uzunluğunda oval daş qeyri-adi forması ilə dərhal mütəxəssislərin diqqətini çəkib. Ancaq əsl sensasiya mərkəzdə bir burnu təqlid edən qırmızı nöqtə idi.
Tapıntı Neandertallara xas olan bir sıra artefaktlarla müşayiət olunub. Bu, arxeoloqlara zaman kontekstini təyin etməyə kömək etdi. Bununla belə, əsas vəzifə nöqtənin təsadüfən və ya qəsdən edilmiş bir hərəkətin nəticəsi olaraq çəkildiyini öyrənmək idi.
Analiz üçün yerli polisdən kriminalistlər dəvət olunub. Tədqiqat göstərdi ki, piqment - oxra -barmaqla daşa çəkilib. Üstəlik, mağaranın özündə və onun ətrafında oxraya rast gəlinmir ki, bu da onun özləri ilə gətirildiyini göstərir. Deməli, qədim insanın hərəkətləri təkcə mənalı deyil, həm də hazırlıqlı idi.
Təhlilə əsasən arxeoloqlar iddia edirlər: qarşımızda yalnız bir barmaq izi deyil, bəşəriyyət tarixində bədii aktın ilk sübutlarından biridir. Ən vacib arqument hərəkətin məqsədyönlülüyü, bir simvolun olması və əlçatmaz bir piqmentin istifadəsidir.
"Nöqtə təsadüfən ortaya çıxsaydı, xəyali üzün tam ortasında deyil, başqa yerdə olardı. Biz onun burnu göstərmək üçün qəsdən qoyulduğunu düşünürük." - David Alvarez Alonso izah edib.
Bu kəşf “Homo neandertalensis” və “Homo sapiens”in oxşar idrak qabiliyyətlərinə malik olduğu fərziyyəsini gücləndirir. Onlar nəinki alətlər yaradıblar, ovla məçğul olublar və mühitlə uyğunlaşıblar, həm də simvolik düşünə, dünyanı şərh edə və bəlkə də obyektlər vasitəsilə məna çatdıra biliblər.
Əlavə təhlillər barmaq izinin 18-25 yaş arası bir Neandertala aid olduğunu göstərdi. O, sağ əlinin şəhadət barmağı ilə hazırlanıb.

Almaz Həsənli