İsrail İran: üfüqdə yeni müharibə görünürmü?

İranın ali dini lideri Ayətullah Xamnəi ABŞ-ı İslam Respublikası ilə silahlı qarşıdurmanı davam etdirmək üçün bəhanə axtarmaqda ittiham edib. Bu bəyanat prezident Donald Tramp İranın nüvə infrastrukturuna təkrar zərbələr endirəcəyini istisna etmədikdən bir gün sonra verilib. Tramp ilk dəfə olaraq İsrail və HƏMAS arasında atəşkəs danışıqlarındakı problemlərə görə Tehranı ittiham edib.
Reyting.az xəbər verir ki, bu barədə “Nezavisimaya qazeta” yazıb.
Rusiya nəşrinin təhlilində qeyd olunur:
Xamnəinin çıxışı iyulun 29-da Tehranda 12 günlük müharibə zamanı həlak olan iranlı komandirlərin və alimlərin xatirəsinə həsr olunmuş tədbirdə səsləndirilib. İslam Respublikasının Ali Rəhbəri ABŞ və İsraillə genişmiqyaslı müharibənin beynəlxalq ictimaiyyətə İranın gücünü, mətanətini və qətiyyətini anlamaq imkanı verdiyinə əmin olduğunu bildirib.
"Nüvə problemi, uranın zənginləşdirilməsi məsələsi, insan haqları və bu kimi digər şeylər sadəcə, qarşıdurmanı davam etdirmək üçün bəhanədir. Əslində, onlar bizim inancımız və təlimlərimizlə razılaşmırlar", - Xamnəi çıxışında qeyd edib.
Rəhbərin bəyanatı Trampın yeni təhdidlərindən bir gün sonra səslənib. Böyük Britaniyanın baş naziri Keir Starmer ilə Şotlandiyada görüşündən sonra Amerika lideri ehtiyac yaranarsa, İranın nüvə potensialını yenidən məhv edəcəyinə söz verib.
Ağ ev rəhbəri deyib: "Onlar hər şeyə yenidən başlaya bilərlər. Əgər etsəniz, barmaqlarınızı sındıra bilməyəcəyiniz qədər onu tez məhv edəcəyik. Bunu etməyə məcbur olacağıq".
Tramp, həmçinin, Tehranı İsrail və HƏMAS arasında danışıqlar prosesində gecikmələrə görə ittiham edib. "Düşünürəm ki, onlar (iranlılar - NG) bu danışıqlarda HƏMAS-a siqnallar, əmrlər veriblər. Bu da yaxşı deyil",- ABŞ prezidenti izah edib.
Keçən həftə İsrail qrupun son sülh təkliflərinə verdiyi cavabdan narazı qaldığı üçün HƏMAS-la vəkil danışıqların aparıldığı Qətərdən müzakirəçiləri geri çəkib. ABŞ prezidentinin xüsusi nümayəndəsi Stiven Uitkoff da öz növbəsində HƏMAS-ın güzəştə getmək və danışıqlar aparmaq istəmədiyini qeyd edib. “Haaretz”-in məlumatına görə, İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahu hazırda radikal hərəkatla 21 aydır davam edən silahlı qarşıdurmaya son qoymaq və 2023-cü il oktyabrın 7-də törədilən qırğın zamanı əsir götürülmüş qalan israilli girovları azad etmək üçün bir addım atmasa, Qəzzanı ilhaq etməyi düşünür.
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmail Bəqai Trampın bəyanatlarına münasibət bildirərək deyib:
“İslam Respublikasının İsrail və HƏMAS arasında danışıqlar prosesinə müdaxiləsi ilə bağlı hər hansı bəyanatlar tamamilə əsassızdır və ABŞ-nın sionist rejimin (İsrail-red.) törətdiyi cinayətlərdə iştirakına görə məsuliyyətdən yayınmaq cəhdidir. Yəni aralarında qadın və uşaqların da olduğu 60 min günahsız insan, son aylarda Qəzza zolağının blokadasının sərtləşdirilməsi, anklav sakinləri üçün humanitar yardımların daşınmasının dayandırılması, yardımpaylama məntəqələri deyilən yerlərdə qurulan ölüm tələlərində susuzluqdan və aclıqdan əziyyət çəkən insanların öldürülməsi”.
Öz növbəsində, İran Silahlı Qüvvələrinin Baş Qərargah rəisi general-leytenant Əbdülrəhim Musəvi ölkəsinin mümkün sülhlə bağlı “ABŞ və sionist rejimin söz və vədlərinə” etibar etmədiyi barədə bəyanat verib.
"Biz də gələcəkdə onların hücumunu dəf etməyə tam hazırıq", - hərbi komandir vurğulayıb.
Musəvi əmin olduğunu bildirib ki, 12 günlük müharibə zamanı ABŞ və İsrail dünya ictimaiyyətinə beynəlxalq hüquqa əməl etmək niyyətində olmadıqlarını nümayiş etdiriblər. "Düşmən ciddi itkilər verdi və öz məqsədlərinə - İranın hərbi və nüvə potensialını məhv etməyə nail olmadı və buna görə də sionist rejimini xilas etmək üçün atəşkəs istəyib",- general qeyd edib.
Görünür, İran indi də İsrailin casus şəbəkəsini dağıtmaqla məşğuldur və bu şəbəkə öz nöqteyi-nəzərindən ölkə ərazisində hələ də fəaliyyət göstərir. Bu, bir gün əvvəl ABŞ və İsraili 12 günlük müharibə zamanı Tehranda mühacirətdə olan müxaliflərin başçılıq etdiyi marionet hökumət yaratmaq planını həyata keçirmək cəhdində ittiham edən İslam Respublikasının Kəşfiyyat Nazirliyinin şərhlərində öz əksini tapıb.
Qərb analitikləri hesab edirlər ki, daxili təhlükəsizliklə bağlı narahatlıqlar hazırda İran rəhbərliyinin diqqətini daxili düşmənlərlə mübarizəyə yönəldir və bu da öz növbəsində ABŞ və İsraillə qarşıdurmadan sonra ölkənin müdafiə qabiliyyətinin aşağı olması faktoruna çevrilir.
Bu və ya digər şəkildə ABŞ da təkrar müharibəyə hazır deyil. Amerikanın CNN telekanalının mənbələri bildiriblər ki, Pentaqonun 12 günlük müharibə zamanı THAAD kompleksləri üçün müasir ələ keçirən raket ehtiyatının təxminən dörddə birini tükəndirib, cavab hücumlarının qarşısını almağa çalışıb.
Beləliklə, CNN-nin məlumatına görə, ABŞ qoşunları arsenalının əhəmiyyətli hissəsi olan 100-dən 150-yə qədər mərmi atmaqla İran istehsalı olan ballistika zərbəsini dəf edə bilib. ABŞ-nın 7 THAAD kompleksi var və onlardan ikisi Yaxın Şərqdə iyun münaqişəsi zamanı istifadə edilib.
Deməli, Vaşinqtonun təkrar müharibəyə hazır olması əsasən müdafiə sənayesinin imkanlarından asılıdır.
Y. QACAR