İsti hava insanın düşünmə qabiliyyətini zəiflədə bilər Səbəb

Yüksək temperatur təkcə fiziki narahatlıq yaratmır, həm də insanın düşünmə, diqqəti toplama və qərarvermə qabiliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.
Yeniavaz.com “The Conversation”a istinadən xəbər verir ki, havanın temperaturunun yüksəlməsi zamanı orqanizm bədən temperaturunu normal səviyyədə saxlamaq üçün daha çox enerji sərf edir. Bu isə beyinin fəaliyyətinə əlavə yük yarada və idrak proseslərini yavaşlada bilər.
İsti hava zamanı dərinin səthinə yaxın yerləşən termoreseptorlar temperaturun yüksəldiyini beyində temperaturun tənzimlənməsinə cavabdeh olan hipotalamusa bildirir. Bundan sonra orqanizm soyumaq üçün tərləməni artırır və dərinin səthinə daha çox qan yönəldir.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, xüsusilə uzun müddət diqqət tələb edən və mürəkkəb tapşırıqların yerinə yetirilməsi zamanı yüksək temperaturun təsiri daha nəzərəçarpan ola bilər. Fiziki aktivlik isə vəziyyəti daha da ağırlaşdıra bilər. Çünki işləyən əzələlər və sürətlənən maddələr mübadiləsi əlavə istilik yaradır.
Yüksək temperatur sinir hüceyrələrinin fəaliyyətinə də təsir edə bilər. Neyronlar arasında siqnalların ötürülməsi fermentlərin, zülalların və ionların hərəkətinin düzgün işləməsindən asılıdır. Güclü istilik bu proseslərin tarazlığını poza bilər ki, bu da yaddaş, diqqət və qərarvermə qabiliyyətinə təsir göstərə bilər.
İstidə digər mühüm risk isə susuzlaşmadır. Tərləmə nəticəsində orqanizm daha çox maye itirir. Kifayət qədər su qəbul edilmədikdə ürək-damar sisteminin yükü artır, beyinə gedən qan axını azala və sinir sisteminin normal fəaliyyəti üçün vacib olan elektrolit balansı pozula bilər.
Bundan başqa, yüksək temperatur yuxunun keyfiyyətinə də mənfi təsir göstərir. İsti havada yuxuya getmək çətinləşir və dərin, bərpaedici yuxunun müddəti azala bilər. Nəticədə növbəti gün diqqət, yaddaş və düşünmə qabiliyyətində əlavə problemlər yarana bilər.
Mütəxəssislər isti havanın təsirini azaltmaq üçün sərin mühitdə qalmağı, yüngül geyimlərdən istifadə etməyi, günün isti saatlarında fasilələr verməyi və kifayət qədər su içməyi tövsiyə edirlər.
Qeyd olunur ki, insanların istiyə reaksiyası fərqli ola bilər. Buna görə də yüksək temperatur zamanı xüsusilə uzunmüddətli fiziki və zehni fəaliyyətlərdə orqanizmin verdiyi siqnallara diqqət yetirmək vacibdir.