İsveç alimləri zəlzələlərin proqnozlaşdırılması üsulu üzərində işləyirlər AZƏRTAC

Stokholm, 2 dekabr, Nərgiz Cəfərli, AZƏRTAC

Stokholm Universitetinin alimləri professor Alasder Skeltonun rəhbərliyi ilə zəlzələləri proqnozlaşdırmağa imkan verəcək metodun yaradılması üzərində işləyirlər.

AZƏRTAC-ın məlumatına görə, tədqiqatlar göstərib ki, hadisədən bir neçə həftə əvvəl yer qabığında əmələ gələn mikroçatlar suyun tərkibinə təsir göstərir. Bu, yaxınlaşan təbii fəlakətin indikatoru ola bilər.

“Zəlzələnin nə vaxt baş verəcəyini dəqiq proqnozlaşdırmaq imkanı geologiyanın “müqəddəs Graali”dir. Hər kəs buna nail olmaq istəyir”, - deyə professor A. Skelton deyir.

Zəlzələdən əvvəl su episentr zonasında mikroçatlara nüfuz edir və yeni səthlərlə təmasda olduqdan sonra kimyəvi tərkibini dəyişir. 2008-ci ildən mütəmadi olaraq İslandiyanın şimalındakı quyudan su nümunələri toplayan alimlər 2012-ci, 2013-cü və 2020-ci illərdə 5 baldan çox olan zəlzələlərdən əvvəl hadisədən bir neçə həftə əvvəl suda müəyyən elementlərin konsentrasiyalarının necə dəyişdiyini müşahidə ediblər.

Bu müşahidələr alimlərin belə dəyişikliklərin 62-85 faiz ehtimalla zəlzələlərin təxminən 30 faizini proqnozlaşdıra biləcəyini ehtimal etməyə imkan verib.

Uğurlu olmasına baxmayaraq, metod hələ də bir bölgədə aparılan müşahidələrlə məhdudlaşır. Alimlər növbəti sınaqları tektonik şəraitin daha mürəkkəb və qaya tərkibinin İslandiyadan fərqli olduğu İtaliyada keçirməyi planlaşdırır. Bu, metodun digər geoloji şəraitdə işləyəcəyini müəyyən etməyə kömək edəcək.