Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

İsveçdə aparılan araşdırma, yağlı pendir və qaymağın demans riskini azaltdığını göstərib

İsveçdə aparılan araşdırma, yağlı pendir və qaymağın demans riskini azaltdığını göstərib

Oxumeni.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

İsveçdə aparılan araşdırma, yağlı pendir və qaymağın demans riskini azaltdığını göstərib


İsveçdə aparılan uzunmüddətli bir araşdırmaya görə, yüksək yağlı pendir və qaymağın istehlakı demans riskini azalda bilər.
"Neurology" jurnalında dərc olunan araşdırma, çedder, bri, qauda və yağlı qaymaq kimi yağlı süd məhsullarını müntəzəm olaraq istehlak edən insanların, az və ya heç yeməyənlərə nisbətən bir neçə onillik müşahidə müddətində demans inkişaf etdirmə ehtimalının daha az olduğunu göstərir.
Tədqiqatda İsveçdə orta yaş həddi 58 olan 27670 yetkin iştirak etmişdir. İştirakçılar təxminən 25 il izlənilib və bu müddət ərzində 3208 nəfərə demans diaqnozu qoyulub.
Tədqiqatın əvvəlində iştirakçılar həftəlik qəbul etdikləri qidaları qeyd ediblər, əvvəlki illərdəki pəhrizləri haqqında ətraflı anketləri cavablandırıblar və tədqiqatçılarla qida hazırlama üsullarını müzakirə ediblər. Alimlər müəyyən ediblər ki, gündə ən azı 50 qram tam yağlı pendir (təxminən iki dilim çedder) yeyən insanlarda demensiya inkişaf ehtimalı gündə 15 qramdan az yeyənlərə nisbətən daha azdır.
Tam yağlı pendirlər yağ tərkibi 20 faizdən çox olanlar kimi müəyyən edilib, qatı qaymaq isə adətən 30-40 faiz yağ ehtiva edir.
Yaş, cins, təhsil səviyyəsi və pəhriz keyfiyyəti kimi amillər nəzərə alındıqdan sonra, daha çox pendir istehlakı demensiya riskinin 13 faiz aşağı olması ilə əlaqələndirilib.
"Fərdi demensiya növlərini təhlil etdikdə, daha çox tam yağlı pendir yeyən insanların damar demensiyası riskinin 29 faiz aşağı olduğunu aşkar etdik", - deyə İsveçdəki Lund Universitetinin qidalanma epidemiologu və tədqiqatın aparıcı müəllifi Emili Sonestedt izah edib.
"Həmçinin Alzheimer xəstəliyinin daha aşağı riskini müşahidə etdik, lakin yalnız APOE e4 gen variantı (Alzheimer xəstəliyi üçün genetik risk faktoru) olmayanlarda."
Gündəlik qatı qaymaq istehlakı da demensiya riskinin daha aşağı olması ilə əlaqələndirilib. Gündə ən azı 20 qram (təxminən bir-iki xörək qaşığı) istehlak edən insanlarda, ümumiyyətlə istehlak etməyənlərlə müqayisədə 16 faiz daha aşağı risk var idi.
Bu əlaqə bütün süd məhsullarına şamil edilməyib.
"Yüksək yağlı pendir və qaymaq demensiya riskini azaltmaqla əlaqəli olsa da, digər süd məhsulları və az yağlı alternativlər bu təsiri göstərməyib. Beləliklə, beyin sağlamlığına gəldikdə, bütün süd məhsulları eyni dərəcədə yaradılmayıb", - Sonestedt deyib.
Nəticələrə baxmayaraq, mütəxəssislər araşdırmanın tam yağlı süd məhsulları ilə demensiya riskinin azalması arasında səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmədiyini bildirirlər. “Alzheimer’s Society” cəmiyyətindən doktor Riçard Okli, fiziki fəaliyyət, balanslı pəhriz, siqaret çəkməmək və orta dərəcədə spirtli içki istehlakı kimi həyat tərzi amillərinin daha vacib rol oynadığını vurğulayıb.
"Bu araşdırma, pendir və ya qaymaq kimi daha çox tam yağlı süd məhsulu yeməyin demensiya riskini azalda biləcəyini göstərmir", - deyə o bildirib.
"Məlumatlar göstərir ki, siqaret çəkməmək, fiziki aktivliyi qorumaq, sağlam və balanslı qidalanmaq, xroniki xəstəlikləri idarə etmək və daha az spirtli içki qəbul etmək demensiya riskini azaltmaqda bir qida məhsuluna diqqət yetirməkdən daha çox əhəmiyyətli rol oynayır."
Edinburq Beyin Tədqiqatları Mərkəzinin direktoru professor Tara Spayres-Cons başqa bir məhdudiyyəti qeyd etdi: iştirakçıların pəhrizləri demensiya diaqnozları təhlil edilməzdən 25 il əvvəl yalnız bir dəfə qiymətləndirilib.
"Pəhriz və digər həyat tərzi amillərinin bu 25 il ərzində dəyişməsi çox ehtimal olunur", - deyə o bildirib və ümumilikdə həyat tərzinin beyin sağlamlığında əsas amil olaraq qaldığını əlavə edib.
"Bu sahədə çoxlu sayda dəlil sağlam pəhrizin, müntəzəm məşqlərin və idrakı stimullaşdıran fəaliyyətlərin beyin dayanıqlığını artırdığını göstərir", - deyə o əlavə edib.
“Hər hansı bir qidanın insanları demensiyadan qoruduğuna dair inandırıcı dəlil yoxdur,”-deyə o vurğulayıb.
Almaz Həsənli

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:198
embedMənbə:http://oxumeni.az
archiveBu xəbər 19 Dekabr 2025 13:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see282

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see274

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see269

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see265

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see263

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see259

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see249

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see244

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see229

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see219

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see218

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see208

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see206

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see205

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see202

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see202

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see198

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see196

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see190

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see186
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri