Icma.az
close
up
RU
İsveçdə aparılan araşdırma, yağlı pendir və qaymağın demans riskini azaltdığını göstərib

İsveçdə aparılan araşdırma, yağlı pendir və qaymağın demans riskini azaltdığını göstərib

Oxumeni.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

İsveçdə aparılan araşdırma, yağlı pendir və qaymağın demans riskini azaltdığını göstərib


İsveçdə aparılan uzunmüddətli bir araşdırmaya görə, yüksək yağlı pendir və qaymağın istehlakı demans riskini azalda bilər.
"Neurology" jurnalında dərc olunan araşdırma, çedder, bri, qauda və yağlı qaymaq kimi yağlı süd məhsullarını müntəzəm olaraq istehlak edən insanların, az və ya heç yeməyənlərə nisbətən bir neçə onillik müşahidə müddətində demans inkişaf etdirmə ehtimalının daha az olduğunu göstərir.
Tədqiqatda İsveçdə orta yaş həddi 58 olan 27670 yetkin iştirak etmişdir. İştirakçılar təxminən 25 il izlənilib və bu müddət ərzində 3208 nəfərə demans diaqnozu qoyulub.
Tədqiqatın əvvəlində iştirakçılar həftəlik qəbul etdikləri qidaları qeyd ediblər, əvvəlki illərdəki pəhrizləri haqqında ətraflı anketləri cavablandırıblar və tədqiqatçılarla qida hazırlama üsullarını müzakirə ediblər. Alimlər müəyyən ediblər ki, gündə ən azı 50 qram tam yağlı pendir (təxminən iki dilim çedder) yeyən insanlarda demensiya inkişaf ehtimalı gündə 15 qramdan az yeyənlərə nisbətən daha azdır.
Tam yağlı pendirlər yağ tərkibi 20 faizdən çox olanlar kimi müəyyən edilib, qatı qaymaq isə adətən 30-40 faiz yağ ehtiva edir.
Yaş, cins, təhsil səviyyəsi və pəhriz keyfiyyəti kimi amillər nəzərə alındıqdan sonra, daha çox pendir istehlakı demensiya riskinin 13 faiz aşağı olması ilə əlaqələndirilib.
"Fərdi demensiya növlərini təhlil etdikdə, daha çox tam yağlı pendir yeyən insanların damar demensiyası riskinin 29 faiz aşağı olduğunu aşkar etdik", - deyə İsveçdəki Lund Universitetinin qidalanma epidemiologu və tədqiqatın aparıcı müəllifi Emili Sonestedt izah edib.
"Həmçinin Alzheimer xəstəliyinin daha aşağı riskini müşahidə etdik, lakin yalnız APOE e4 gen variantı (Alzheimer xəstəliyi üçün genetik risk faktoru) olmayanlarda."
Gündəlik qatı qaymaq istehlakı da demensiya riskinin daha aşağı olması ilə əlaqələndirilib. Gündə ən azı 20 qram (təxminən bir-iki xörək qaşığı) istehlak edən insanlarda, ümumiyyətlə istehlak etməyənlərlə müqayisədə 16 faiz daha aşağı risk var idi.
Bu əlaqə bütün süd məhsullarına şamil edilməyib.
"Yüksək yağlı pendir və qaymaq demensiya riskini azaltmaqla əlaqəli olsa da, digər süd məhsulları və az yağlı alternativlər bu təsiri göstərməyib. Beləliklə, beyin sağlamlığına gəldikdə, bütün süd məhsulları eyni dərəcədə yaradılmayıb", - Sonestedt deyib.
Nəticələrə baxmayaraq, mütəxəssislər araşdırmanın tam yağlı süd məhsulları ilə demensiya riskinin azalması arasında səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmədiyini bildirirlər. “Alzheimer’s Society” cəmiyyətindən doktor Riçard Okli, fiziki fəaliyyət, balanslı pəhriz, siqaret çəkməmək və orta dərəcədə spirtli içki istehlakı kimi həyat tərzi amillərinin daha vacib rol oynadığını vurğulayıb.
"Bu araşdırma, pendir və ya qaymaq kimi daha çox tam yağlı süd məhsulu yeməyin demensiya riskini azalda biləcəyini göstərmir", - deyə o bildirib.
"Məlumatlar göstərir ki, siqaret çəkməmək, fiziki aktivliyi qorumaq, sağlam və balanslı qidalanmaq, xroniki xəstəlikləri idarə etmək və daha az spirtli içki qəbul etmək demensiya riskini azaltmaqda bir qida məhsuluna diqqət yetirməkdən daha çox əhəmiyyətli rol oynayır."
Edinburq Beyin Tədqiqatları Mərkəzinin direktoru professor Tara Spayres-Cons başqa bir məhdudiyyəti qeyd etdi: iştirakçıların pəhrizləri demensiya diaqnozları təhlil edilməzdən 25 il əvvəl yalnız bir dəfə qiymətləndirilib.
"Pəhriz və digər həyat tərzi amillərinin bu 25 il ərzində dəyişməsi çox ehtimal olunur", - deyə o bildirib və ümumilikdə həyat tərzinin beyin sağlamlığında əsas amil olaraq qaldığını əlavə edib.
"Bu sahədə çoxlu sayda dəlil sağlam pəhrizin, müntəzəm məşqlərin və idrakı stimullaşdıran fəaliyyətlərin beyin dayanıqlığını artırdığını göstərir", - deyə o əlavə edib.
“Hər hansı bir qidanın insanları demensiyadan qoruduğuna dair inandırıcı dəlil yoxdur,”-deyə o vurğulayıb.
Almaz Həsənli

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:227
embedMənbə:http://oxumeni.az
archiveBu xəbər 19 Dekabr 2025 13:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see414

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see322

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see305

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see293

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see281

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see275

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see271

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see261

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see243

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see241

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see235

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see235

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see235

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see234

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see229

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see222

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see222

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see214

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see187

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see183
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri