Icma.az
close
up
RU
İsveçdə aparılan araşdırma, yağlı pendir və qaymağın demans riskini azaltdığını göstərib

İsveçdə aparılan araşdırma, yağlı pendir və qaymağın demans riskini azaltdığını göstərib

Oxumeni.az portalından əldə olunan məlumata əsasən, Icma.az xəbər verir.

İsveçdə aparılan araşdırma, yağlı pendir və qaymağın demans riskini azaltdığını göstərib


İsveçdə aparılan uzunmüddətli bir araşdırmaya görə, yüksək yağlı pendir və qaymağın istehlakı demans riskini azalda bilər.
"Neurology" jurnalında dərc olunan araşdırma, çedder, bri, qauda və yağlı qaymaq kimi yağlı süd məhsullarını müntəzəm olaraq istehlak edən insanların, az və ya heç yeməyənlərə nisbətən bir neçə onillik müşahidə müddətində demans inkişaf etdirmə ehtimalının daha az olduğunu göstərir.
Tədqiqatda İsveçdə orta yaş həddi 58 olan 27670 yetkin iştirak etmişdir. İştirakçılar təxminən 25 il izlənilib və bu müddət ərzində 3208 nəfərə demans diaqnozu qoyulub.
Tədqiqatın əvvəlində iştirakçılar həftəlik qəbul etdikləri qidaları qeyd ediblər, əvvəlki illərdəki pəhrizləri haqqında ətraflı anketləri cavablandırıblar və tədqiqatçılarla qida hazırlama üsullarını müzakirə ediblər. Alimlər müəyyən ediblər ki, gündə ən azı 50 qram tam yağlı pendir (təxminən iki dilim çedder) yeyən insanlarda demensiya inkişaf ehtimalı gündə 15 qramdan az yeyənlərə nisbətən daha azdır.
Tam yağlı pendirlər yağ tərkibi 20 faizdən çox olanlar kimi müəyyən edilib, qatı qaymaq isə adətən 30-40 faiz yağ ehtiva edir.
Yaş, cins, təhsil səviyyəsi və pəhriz keyfiyyəti kimi amillər nəzərə alındıqdan sonra, daha çox pendir istehlakı demensiya riskinin 13 faiz aşağı olması ilə əlaqələndirilib.
"Fərdi demensiya növlərini təhlil etdikdə, daha çox tam yağlı pendir yeyən insanların damar demensiyası riskinin 29 faiz aşağı olduğunu aşkar etdik", - deyə İsveçdəki Lund Universitetinin qidalanma epidemiologu və tədqiqatın aparıcı müəllifi Emili Sonestedt izah edib.
"Həmçinin Alzheimer xəstəliyinin daha aşağı riskini müşahidə etdik, lakin yalnız APOE e4 gen variantı (Alzheimer xəstəliyi üçün genetik risk faktoru) olmayanlarda."
Gündəlik qatı qaymaq istehlakı da demensiya riskinin daha aşağı olması ilə əlaqələndirilib. Gündə ən azı 20 qram (təxminən bir-iki xörək qaşığı) istehlak edən insanlarda, ümumiyyətlə istehlak etməyənlərlə müqayisədə 16 faiz daha aşağı risk var idi.
Bu əlaqə bütün süd məhsullarına şamil edilməyib.
"Yüksək yağlı pendir və qaymaq demensiya riskini azaltmaqla əlaqəli olsa da, digər süd məhsulları və az yağlı alternativlər bu təsiri göstərməyib. Beləliklə, beyin sağlamlığına gəldikdə, bütün süd məhsulları eyni dərəcədə yaradılmayıb", - Sonestedt deyib.
Nəticələrə baxmayaraq, mütəxəssislər araşdırmanın tam yağlı süd məhsulları ilə demensiya riskinin azalması arasında səbəb-nəticə əlaqəsini sübut etmədiyini bildirirlər. “Alzheimer’s Society” cəmiyyətindən doktor Riçard Okli, fiziki fəaliyyət, balanslı pəhriz, siqaret çəkməmək və orta dərəcədə spirtli içki istehlakı kimi həyat tərzi amillərinin daha vacib rol oynadığını vurğulayıb.
"Bu araşdırma, pendir və ya qaymaq kimi daha çox tam yağlı süd məhsulu yeməyin demensiya riskini azalda biləcəyini göstərmir", - deyə o bildirib.
"Məlumatlar göstərir ki, siqaret çəkməmək, fiziki aktivliyi qorumaq, sağlam və balanslı qidalanmaq, xroniki xəstəlikləri idarə etmək və daha az spirtli içki qəbul etmək demensiya riskini azaltmaqda bir qida məhsuluna diqqət yetirməkdən daha çox əhəmiyyətli rol oynayır."
Edinburq Beyin Tədqiqatları Mərkəzinin direktoru professor Tara Spayres-Cons başqa bir məhdudiyyəti qeyd etdi: iştirakçıların pəhrizləri demensiya diaqnozları təhlil edilməzdən 25 il əvvəl yalnız bir dəfə qiymətləndirilib.
"Pəhriz və digər həyat tərzi amillərinin bu 25 il ərzində dəyişməsi çox ehtimal olunur", - deyə o bildirib və ümumilikdə həyat tərzinin beyin sağlamlığında əsas amil olaraq qaldığını əlavə edib.
"Bu sahədə çoxlu sayda dəlil sağlam pəhrizin, müntəzəm məşqlərin və idrakı stimullaşdıran fəaliyyətlərin beyin dayanıqlığını artırdığını göstərir", - deyə o əlavə edib.
“Hər hansı bir qidanın insanları demensiyadan qoruduğuna dair inandırıcı dəlil yoxdur,”-deyə o vurğulayıb.
Almaz Həsənli

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:205
embedMənbə:http://oxumeni.az
archiveBu xəbər 19 Dekabr 2025 13:25 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see300

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see292

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see256

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see244

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see242

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see241

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see238

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see229

Musiqi alətində ifa edən uşaqlar daha yaddaşlı OLUR

16 Noyabr 2026 23:43see225

Deklan Rays “Arsenal”la beşillik müqavilə barədə razılığa gəldi

17 Noyabr 2026 01:11see223

Uşaqlarınızı bu əşyadan qoruyun Azərbaycanlı həkim (VİDEO

16 Noyabr 2026 12:36see219

Küləkli hava şəraiti ilə bağlı sarı xəbərdarlıq verilib

17 Noyabr 2026 05:32see201

Ən çox qazanan televiziya aktyorları...

16 Noyabr 2026 20:52see201

Dövlət bu xəstələrin də müalicə pulunu ödəyəcək?

16 Noyabr 2026 15:49see199

Küləkli havada uşaqlarda qulaq ağrısı və qulaq iltihabı riski artırmı?

16 Noyabr 2026 14:44see198

Ayxan Abbasov: “Ən aşağı pilləyə düşmüşdük, indi yavaş yavaş yüksəlməliyik”

17 Noyabr 2026 01:42see194

Uorren Baffet 5,5 milyard dollarlıq səhmlərini xeyriyyə fondlarına bağışlayıb

17 Noyabr 2026 04:19see192

Bu ilin büdcəsində niyə profisit yaranıb?

16 Noyabr 2026 17:35see190

Xərçəngdən sonra ən böyük qorxu: Xəstəlik təkrarlanmasın deyə nə etməli?

16 Noyabr 2026 22:45see182

Xaçmazda ev yandı, 90 yaşlı sahibəsi həlak oldu

16 Noyabr 2026 20:15see178
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri