Icma.az
close
up
RU
Menu

Forumu mühüm diplomatik toplantı kimi qiymətləndirmək lazımdır

“8 Noyabr zəfəri dövlətçilik tariximizin ən böyük nailiyyəti, ən şanlı qələbəsidir”

Xalq artisti ilə quda olan Əməkdar artist: Qızıma deyirəm ki, döz...

Mərkəzi Gömrük Hospitalında qadın sağlamlığı sahəsində yeni əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub

Bakterial meningit daha çox pnevmokokk infeksiyası zamanı yaranan ağırlaşmalardandır PULMONOLOQ

A Seriyası: 19 illik rekord təkrarlandı

İnfeksiyaya nəzarət tədbirləri xüsusi diqqət mərkəzindədir

Sahibkarların iştirakı ilə “44” bədii filminin xüsusi nümayişi keçirildi FOTOLAR

II Elizabetin cəngavər elan etdiyi aktyor VƏFAT ETDİ

Qadınların kişilərdən az maaş almasının səbəbi budur AÇIQLAMA

Mədinə Gülgünün ölməz misraları səhnədə yenidən canlandı 100 illik yubiley gecəsi (Foto)

Uşaqda insultu necə tanımalı?

2026 cı ildə səhiyyəyə 2 milyard manat ayrılacaq

MİDA bu obyektlərini hərraca çıxarır: Qiymətlər 1 milyon manatdan başlayır

“Tamstore” müştəriləri aldatdığına görə ən çox cərimələnən şəbəkə olub

QARDAŞLIQ MÜNASİBƏTLƏRİ BELƏ QORUNUR... Bakı və Ankara arasında qarşılıqlı anlayışın diplomatik nümunələri

Maşın ailə büdcəsindən nə qədər pul aparır? Avtomobilin bilinməyən XƏRCLƏRİ

Səhiyyə Nazirliyində yeni təyinat

5 dövlət şirkəti ləğv olundu QƏRAR

Kişilərdə bu əlamət varsa, xərçəngdən yoxlansın

Kanadalı astrofizikdən cəsarətli iddia: Qaranlıq maddə mövcud deyil

Kanadalı astrofizikdən cəsarətli iddia: Qaranlıq maddə mövcud deyil

Qaynarinfo saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Kanadanın Ottava Universitetindən olan astrofizik Racendra Qupta kainatın yeni modelini irəli sürüb və bu modelə əsasən, qaranlıq maddə sadəcə "kosmik illüziya”dır.

Qaynarinfo xəbər verir ki, bu barədə "The Debrief" portalının müəllifi Rayan Veylen məlumat verib.

Alimlər uzun illərdir ki, kainatın görünməyən qüvvələrin təsiri altında olduğunu qəbul edirlər. Onlar hesab edirlər ki, qaranlıq maddə qalaktikaları əlavə cazibə qüvvəsi ilə bir arada saxlayır, qaranlıq enerji isə kainatın genişlənməsinə təkan verir. Lakin Qupta fərqli fikirdədir: o, təklif edir ki, kainat yaşlandıqca təbiətin əsas qanunları dəyişə bilər.

Alimin fikrincə, kainatdakı müşahidələr qaranlıq maddənin deyil, təbiət qüvvələrinin zamanla zəifləməsinin nəticəsidir. O yazır ki, qaranlıq maddə – əslində, kainatın qocalması ilə zəifləyən fiziki qüvvələri izah etmək üçün yaradılmış nəzəri konstruksiyadır.

"The Brighter Side" portalı yazır ki, Gupta-nın hipotezasının əsasında belə bir fikir dayanır: kainatın sabit hesab olunan parametrləri – məsələn, işıq sürəti və ya cazibə qüvvəsinin gücü – əslində, sabit qalmaya bilər. Kainat zamanla dəyişdiyi üçün bu parametrlər də çox yavaş templə dəyişə bilər. Əgər bu doğrudursa, bu dəyişikliklər qaranlıq maddə və qaranlıq enerji ilə əlaqələndirilən təsirləri yarada bilər.

Alimin sözlərinə görə, "təbiət qüvvələrinin intensivliyi zaman və məsafə ilə tədricən azalır. Bu azalma kainatın genişlənməsini və qalaktikaların təkamülünü izah edə bilər".

Gupta məqaləsində qeyd edir ki, kainat genişləndikcə onun daxilindəki qüvvələr zəifləyir. Bu, elə bir təəssürat yaradır ki, sanki kainatı daha sürətlə genişlənməyə vadar edən gizli qüvvə mövcuddur.

Eyni zamanda, qalaktika səviyyəsində bu qüvvələrin dəyişməsi əlavə cazibə effekti yaradır – alimlər bunu qaranlıq maddənin təsiri kimi qəbul edirlər. Lakin Quptaya görə, bu yalnız "fiziki sabitlərin tədricən dəyişməsi nəticəsində yaranan illüziyalardır”.

O, bildirir ki, bu yeni yanaşma qalaktikaların fırlanması, onların qruplaşması və nəhəng obyektlərin ətrafında işığın əyilməsi kimi hadisələri izah etməyə kömək edir – heç bir "gizli maddə”ni fərz etmədən.

Alimin fikrincə, kainatın yaşı da əvvəl düşündüyümüzdən xeyli böyükdür – 13,8 milyard il deyil, təxminən 26,7 milyard il. Bu uzun zaman aralığı qalaktikaların formalaşması və inkişafını daha məntiqli izah edir.

Bununla belə, bir çox alimlər Quptanın modelini qəbul etmir. "The Debrief" yazır ki, tanınmış fizik, Kaliforniya Universitetinin (San-Dieqo) professoru və "Into the Impossible" podkastının aparıcısı Brayan Kitinq Quptanın nəticələrini inandırıcı hesab etmir və bildirir ki, o, "köhnə məlumatları yenidən yozmağa çalışır, lakin yeni dəlillər gətirmir.”

Qaranlıq maddə ilə bağlı alternativ nəzəriyyələr də mövcuddur. Məsələn, bəzi alimlər onun "Böyük Partlayış”dan əvvəlki sıxılma mərhələsində yaranan ilkin qara dəliklərdən ibarət ola biləcəyini irəli sürüblər. Bu qara dəliklər kainatın sıxlıq dalğalanmaları nəticəsində formalaşmış ola bilər.

Aydın

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:144
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 05 Oktyabr 2025 15:48 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Forumu mühüm diplomatik toplantı kimi qiymətləndirmək lazımdır

29 Oktyabr 2026 11:24see496

“8 Noyabr zəfəri dövlətçilik tariximizin ən böyük nailiyyəti, ən şanlı qələbəsidir”

29 Oktyabr 2026 13:37see467

Xalq artisti ilə quda olan Əməkdar artist: Qızıma deyirəm ki, döz...

29 Oktyabr 2026 17:45see276

Mərkəzi Gömrük Hospitalında qadın sağlamlığı sahəsində yeni əməkdaşlıq imkanları müzakirə olunub

29 Oktyabr 2026 10:33see258

Bakterial meningit daha çox pnevmokokk infeksiyası zamanı yaranan ağırlaşmalardandır PULMONOLOQ

29 Oktyabr 2026 14:04see253

A Seriyası: 19 illik rekord təkrarlandı

30 Oktyabr 2026 01:51see249

İnfeksiyaya nəzarət tədbirləri xüsusi diqqət mərkəzindədir

29 Oktyabr 2026 12:05see241

Sahibkarların iştirakı ilə “44” bədii filminin xüsusi nümayişi keçirildi FOTOLAR

29 Oktyabr 2026 15:36see238

II Elizabetin cəngavər elan etdiyi aktyor VƏFAT ETDİ

30 Oktyabr 2026 02:40see237

Qadınların kişilərdən az maaş almasının səbəbi budur AÇIQLAMA

29 Oktyabr 2026 15:36see230

Mədinə Gülgünün ölməz misraları səhnədə yenidən canlandı 100 illik yubiley gecəsi (Foto)

29 Oktyabr 2026 22:41see222

Uşaqda insultu necə tanımalı?

29 Oktyabr 2026 17:48see217

2026 cı ildə səhiyyəyə 2 milyard manat ayrılacaq

29 Oktyabr 2026 18:21see214

MİDA bu obyektlərini hərraca çıxarır: Qiymətlər 1 milyon manatdan başlayır

29 Oktyabr 2026 20:15see212

“Tamstore” müştəriləri aldatdığına görə ən çox cərimələnən şəbəkə olub

29 Oktyabr 2026 15:28see203

QARDAŞLIQ MÜNASİBƏTLƏRİ BELƏ QORUNUR... Bakı və Ankara arasında qarşılıqlı anlayışın diplomatik nümunələri

29 Oktyabr 2026 19:38see200

Maşın ailə büdcəsindən nə qədər pul aparır? Avtomobilin bilinməyən XƏRCLƏRİ

29 Oktyabr 2026 21:42see192

Səhiyyə Nazirliyində yeni təyinat

29 Oktyabr 2026 12:25see190

5 dövlət şirkəti ləğv olundu QƏRAR

29 Oktyabr 2026 22:21see188

Kişilərdə bu əlamət varsa, xərçəngdən yoxlansın

29 Oktyabr 2026 21:36see179
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri