Icma.az
close
up
RU
Menu

​Binəqədidə sakinlər internetsiz qaldı X günü yaxınlaşıb bəlkə... (VİDEO)

Həkim: Törəmə böyüdükcə bərk qidaların mədəyə keçməsi çətinləşir

COP31 in ikinci günü enerji və infrastruktura həsr olunub

COP21 COP30 prezidentləri COP31 ə dəstək olaraq birgə bəyanat qəbul ediblər

Enerjiyə qənaət gələcəyin təhlükəsizliyinə, dünyanın sabahına qoyulan sərmayə

Xərçəngin müalicəsində yeni ümid Türkiyəli alimlərdən mühüm kəşf

Xırdalanda səkiyə dəmir dirəklər basdırıldı, piyadalar avtomobil yoluna çıxdılar

Minimum istehlak səbəti niyə yenilənmir? SİYAHI

COP31 də Antalya konfransı Bakıda əldə olunmuş razılaşmaları davam etdirir (Video)

Təmirə bağlanan xəstəxana hansı ünvana köçür? VİDEO

Merson Alonsonun Estevao qərarını tənqid etdi

Atəşgah Sığorta nın xalis mənfəəti 1 % ə yaxın azalıb

Uşaqlıqda özünü çirkin hesab edirdi, milyonlarla kişinin arzusuna çevrildi FOTOLAR

Gürcüstanın Azərbaycandan meyvə tərəvəz şirəsinin alışına çəkdiyi xərc 2 dəfədən çox artıb

Arıqlama dərmanları görmənin itirilməsi riskini artıra bilər Xəbərdarlıq

Qazaxıstan COP31 də Azərbaycan və Özbəkistanla birlikdə yaşıl enerji dəhlizi layihəsini təşviq edir.

ABŞ Nümayəndələr Palatası Heqsetə qarşı impiçment təşəbbüsünü təxirə salıb

İpək Yolu Sığorta maliyyə vəziyyətini açıqlayıb

Bitki yağının təbii olub olmadığnı necə müəyyən etmək olar? EKSPERT AÇIQLADI

Zobu olanlar xurma yesin Təsiri

2027 ci ildə qlobal ərzaq böhranı başlaya bilər TƏHLİL

2027 ci ildə qlobal ərzaq böhranı başlaya bilər TƏHLİL

Sherg.az portalından alınan məlumata görə, Icma.az xəbər verir.

İqtisadçı vurğulayıb ki, söhbət dünyanın sonundan getmir Bununla belə, resurslardan qənaətlə istifadə etmək və fərdi maliyyə təhlükəsizliyini təmin etmək vacibdir

Dünyamız hansı fəlakətlə üz-üzədir? ABŞ, Britaniya və Yaponiya əhalini niyə ehtiyat görməyə çağırır?

ABŞ, Böyük Britaniya və Yaponiya kimi böyük dövlətlərin vətəndaşlara fövqəladə vəziyyətlərə hazır olmağı, evdə ərzaq, su, dərman və nağd pul ehtiyatı saxlamağı tövsiyə etməsi bir sıra suallar doğurur. Son illərdə 2027-ci ildə ərzaq və su qıtlığının yaşana biləcəyi ilə bağlı proqnozlar da səsləndirilir. Bəs bu xəbərdarlıqların arxasında hansı səbəblər dayanır? Həqiqətənmi dünyanı və insanları böyük fəlakət gözləyir?

50 milyon insan aclıq təhlükəsi ilə üz-üzə

İqtisadçı Rauf Qarayev Sherg.az-a açıqlamasında bildirib ki, JPMorgan və S&P Global kimi iri maliyyə qurumlarının hesabatlarına əsasən, Yaxın Şərqdəki münaqişələr nəticəsində Hörmüz boğazı və digər mühüm dəniz yollarında daşımaların məhdudlaşması qlobal azot və kalium gübrələrinin, eləcə də dizel yanacağının tədarükünə ciddi təsir göstərib. Onun sözlərinə görə, gübrələrin qiymətinin kəskin artması və tədarükündə yaranan çətinliklər 2026-cı ildə əkilən sahələrin məhsuldarlığını azalda bilər. Kənd təsərrüfatında yaranan bu gecikmənin əsas taxıl və paxlalı bitkilərin qiymətlərinin məhz 2027-ci ilin birinci yarısında qlobal miqyasda 5-12 faiz artmasına və ciddi ərzaq qıtlığına səbəb olacağı gözlənilir:

- BMT-nin Ümumdünya Ərzaq Proqramı xəbərdarlıq edir ki, 2026-cı ilin sonlarında pik həddə çatacağı gözlənilən güclü El-Nino iqlim hadisəsi Avstraliya, Cənubi Asiya və Afrikada quraqlıqlara, Braziliyada isə daşqınlara səbəb ola bilər. Bu, 2027-ci ilin məhsul yığımını birbaşa təhlükə altına salır və dünyada əlavə 45-49 milyon insanı kəskin aclıq riski ilə üz-üzə qoya bilər. Ukrayna və Rusiya arasındakı gərginliyin taxıl dəhlizlərinə təsiri, eləcə də Yaxın Şərqdəki genişmiqyaslı münaqişələr qlobal logistika xərclərini artırır. Xammal və neft qiymətlərindəki dalğalanmalar isə inflyasiyanı gücləndirir.

Nağd pul ehtiyatı niyə tövsiyə olunur?

R.Qarayev nağd pul saxlamaq və əsas tələbat məhsullarından ehtiyat toplamaq tövsiyələrinin aktuallaşmasının səbəblərini də izah edib:

- Burada əsas risklərdən biri kiberhücumlar və bank sistemlərinin fəaliyyətində yarana biləcək fasilələrdir. Müharibələrin kiber məkana da daşınması gələcəkdə qlobal bankçılıq və rəqəmsal ödəniş sistemlərinin, məsələn, SWIFT və ya yerli kart sistemlərinin müvəqqəti fəaliyyətini dayandıra biləcəyi ilə bağlı narahatlıqlar yaradır. Belə vəziyyətlərdə insanların əlində müəyyən miqdarda nağd pulun olması tövsiyə edilir.

Maliyyə bazarlarında da qeyri-müəyyənlik mövcuddur. Mərkəzi bankların yüksək inflyasiya ilə mübarizə məqsədilə faiz dərəcələrini artırması iqtisadi artımı zəiflədə və tənəzzül riskini yüksəldə bilər. İnsanlar iş yerlərini itirmək və ya aktivlərinin dəyərdən düşməsi ehtimalını nəzərə alaraq daha likvid, yəni asanlıqla istifadə edilə bilən vəsaitlərə üstünlük verirlər.

Nağd pul və ya qızıl saxlamaq tövsiyəsinin arxasında iki əsas amil dayanır: rəqəmsal pul sistemlərinə keçid və bank-borc böhranı riski. Dünyanın bir sıra mərkəzi bankları rəqəmsal valyutaların tətbiqi istiqamətində hazırlıq görür. Analitiklərin fikrincə, tam rəqəmsal sistemə keçid insanların öz vəsaitləri üzərindəki nəzarətini azalda, kiberhücumlar zamanı isə sistemlərin fəaliyyətində fasilələr yarada bilər.

2030-cu ilə doğru ABŞ başda olmaqla bir sıra böyük dövlətlərin artan xarici borcları fonunda qlobal maliyyə böhranı və ya “Böyük Depressiya” ssenariləri də müzakirə olunur. Belə böhranlar zamanı bankların fəaliyyətini müvəqqəti dayandırması ehtimalına görə nağd vəsait əlavə təhlükəsizlik vasitəsi hesab edilir.

Enerji və təbii resurslar tükənir?

R.Qarayev qeyd edib ki, 2030-cu il BMT, Dünya İqtisadi Forumu və digər beynəlxalq qurumların “Yaşıl enerjiyə keçid” və “Dayanıqlı inkişaf” hədəfləri baxımından mühüm mərhələdir. Onun fikrincə, bu keçid dövründə neft-qaz kimi ənənəvi enerji mənbələrindən alternativ enerjiyə, eləcə də rəqəmsal iqtisadiyyata – süni intellekt və rəqəmsal valyutalara keçid prosesi ciddi çətinliklərlə müşayiət olunur. Belə dövrlər qlobal güc mərkəzlərinin dəyişdiyi və iqtisadi sistemlərin yenidən qurulduğu keçid böhranları kimi qiymətləndirilir:

- 2027-2030-cu illərlə bağlı yayılan bu cür qorxulu bəyanatlar və hazırlıq çağırışları həm rəsmi iqtisadi-ekoloji hesabatların, həm də internetdəki konspirasiya nəzəriyyələrinin, o cümlədən Dünya İqtisadi Forumunun “Böyük Sıfırlama” proqramı kimi qlobal layihələrin təsiri ilə formalaşır. Heç bir ciddi beynəlxalq qurum apokalipsis və ya dünyanın sonunu proqnozlaşdırmır. Lakin qarşıdakı illərdə qlobal sistemin ciddi sınaqlarla üzləşəcəyi reallıqdır.

Burada söhbət, əsasən, su, ərzaq və enerji qıtlığı risklərindən gedir. BMT-nin hesabatlarına görə, iqlim dəyişikliyi və əhali artımı səbəbindən 2030-cu ilədək dünyanın bir çox regionunda, xüsusilə Şimali Afrika və Mərkəzi Asiyada ciddi su qıtlığı yarana bilər. Quraqlıqlar, ekstremal hava hadisələri və kənd təsərrüfatı torpaqlarının deqradasiyası qlobal ərzaq təchizatında problemlərə və qiymət artımına səbəb ola bilər.

Yanacaq çatışmazlığı da potensial təhlükələr sırasındadır. Beynəlxalq Enerji Agentliyi və analitiklər yaxın illərdə, xüsusilə dizel və emal olunmuş neft məhsulları bazarında təklif məhdudiyyətlərinin davam edə biləcəyini qeyd edirlər. Ukrayna və Yaxın Şərqdəki münaqişələr, xüsusilə Hörmüz boğazı kimi strateji dəniz yollarında gəmiçiliklə bağlı risklər qlobal enerji və mal tədarükünü poza bilər. Bu isə inflyasiyanın yenidən yüksəlməsinə səbəb ola bilər.

Eyni zamanda, 2030-cu ilədək süni intellektin əmək bazarına ciddi təsir göstərəcəyi gözlənilir. Milyonlarla insanın işini itirməsi ehtimalı sosial narazılıqları artıra və cəmiyyətlərdə qütbləşməni dərinləşdirə bilər.

İqtisadçı vurğulayıb ki, söhbət dünyanın sonundan getmir. Bununla belə, resurslardan qənaətlə istifadə etmək və fərdi maliyyə təhlükəsizliyini təmin etmək vacibdir.

Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:139
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 05 Noyabr 2026 19:16 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

​Binəqədidə sakinlər internetsiz qaldı X günü yaxınlaşıb bəlkə... (VİDEO)

10 Noyabr 2026 22:07see324

Həkim: Törəmə böyüdükcə bərk qidaların mədəyə keçməsi çətinləşir

10 Noyabr 2026 11:44see296

COP31 in ikinci günü enerji və infrastruktura həsr olunub

10 Noyabr 2026 11:23see270

COP21 COP30 prezidentləri COP31 ə dəstək olaraq birgə bəyanat qəbul ediblər

10 Noyabr 2026 15:01see254

Enerjiyə qənaət gələcəyin təhlükəsizliyinə, dünyanın sabahına qoyulan sərmayə

11 Noyabr 2026 10:14see249

Xərçəngin müalicəsində yeni ümid Türkiyəli alimlərdən mühüm kəşf

10 Noyabr 2026 16:15see247

Xırdalanda səkiyə dəmir dirəklər basdırıldı, piyadalar avtomobil yoluna çıxdılar

10 Noyabr 2026 22:33see240

Minimum istehlak səbəti niyə yenilənmir? SİYAHI

11 Noyabr 2026 00:01see225

COP31 də Antalya konfransı Bakıda əldə olunmuş razılaşmaları davam etdirir (Video)

10 Noyabr 2026 20:22see221

Təmirə bağlanan xəstəxana hansı ünvana köçür? VİDEO

11 Noyabr 2026 00:20see204

Merson Alonsonun Estevao qərarını tənqid etdi

11 Noyabr 2026 04:09see198

Atəşgah Sığorta nın xalis mənfəəti 1 % ə yaxın azalıb

10 Noyabr 2026 11:18see196

Uşaqlıqda özünü çirkin hesab edirdi, milyonlarla kişinin arzusuna çevrildi FOTOLAR

10 Noyabr 2026 16:08see193

Gürcüstanın Azərbaycandan meyvə tərəvəz şirəsinin alışına çəkdiyi xərc 2 dəfədən çox artıb

10 Noyabr 2026 14:47see191

Arıqlama dərmanları görmənin itirilməsi riskini artıra bilər Xəbərdarlıq

11 Noyabr 2026 03:36see184

Qazaxıstan COP31 də Azərbaycan və Özbəkistanla birlikdə yaşıl enerji dəhlizi layihəsini təşviq edir.

11 Noyabr 2026 23:37see180

ABŞ Nümayəndələr Palatası Heqsetə qarşı impiçment təşəbbüsünü təxirə salıb

11 Noyabr 2026 05:51see179

İpək Yolu Sığorta maliyyə vəziyyətini açıqlayıb

10 Noyabr 2026 11:18see177

Bitki yağının təbii olub olmadığnı necə müəyyən etmək olar? EKSPERT AÇIQLADI

11 Noyabr 2026 17:40see177

Zobu olanlar xurma yesin Təsiri

11 Noyabr 2026 16:16see172
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri