Icma.az
close
up
RU
Keçmiş bizneslər Taylorizm lə idarə olunurdu

Keçmiş bizneslər Taylorizm lə idarə olunurdu

Demokrat.az saytından alınan məlumatlara görə, Icma.az xəbər verir.

İş proseslərinin idarə olunması hər dövrdə biznesin əsas məsələlərindən biri olub. Xüsusilə sənayeləşmənin sürətləndiyi XX əsrin əvvəllərində məhsuldarlığın artırılması və xərclərin azaldılması əsas prioritetə çevrildi. Məhz bu dövrdə Taylorizm adlı idarəetmə yanaşması formalaşdı və uzun illər biznes dünyasında dominant mövqe tutdu.
Taylorizm amerikalı mühəndis Frederick Taylor tərəfindən irəli sürülmüş elmi idarəetmə nəzəriyyəsidir.
Valyuta.az xəbər verir ki, bu yanaşmanın əsas məqsədi iş proseslərini ölçmək, analiz etmək və hər tapşırıq üçün ən sürətli, ən effektiv icra üsulunu müəyyənləşdirmək idi.
Taylorun fikrincə, işin necə görülməsi fərdi yanaşmaya buraxılmamalı, elmi əsaslarla əvvəlcədən müəyyən edilməlidir. İşçilər bacarıqlarına uyğun şəkildə bölüşdürülməli, performansları daim nəzarətdə saxlanmalı, planlama və düşünmə menecerlərin, icra isə işçilərin vəzifəsi olmalıdır. Bu modeldə məhsuldarlıq əsas göstərici sayılırdı və işçilərin motivasiyası əsasən maddi maraqlarla əlaqələndirilirdi.
Taylorizm ilk dövrlərdə real nəticələr verdi. İstehsal xərcləri azaldı, iş prosesləri sürətləndi, kütləvi istehsal daha səmərəli hala gəldi. Xüsusilə zavod və fabriklərdə bu yanaşma geniş tətbiq olundu və uzun müddət uğurlu model kimi qəbul edildi.
Lakin zaman keçdikcə Taylorizmin ciddi çatışmazlıqları üzə çıxdı. Əsas tənqidlərdən biri bu yanaşmanın insan faktorunu arxa plana keçirməsi oldu. İşçilər fərdi düşüncəyə və təşəbbüsə malik insanlar yox, sadəcə prosesin bir hissəsi kimi qəbul edilirdi. Bu isə iş məmnuniyyətinin azalmasına, motivasiya itkisinə və emosional tükənməyə səbəb olurdu.
Digər mühüm problem Taylorizmin avtonomiyanı məhdudlaşdırması idi. İşçilərin qərarvermə prosesində iştirak etməməsi yaradıcılığı və innovasiyanı boğurdu. Halbuki müasir biznes mühitində məhz yeni ideyalar və çevik düşüncə əsas rəqabət üstünlüyü sayılır.
Taylorizm həm də işçi motivasiyasını sadələşdirilmiş formada izah edirdi. Pul mühüm amil olsa da, insanların işdən məmnun qalması üçün təkcə maddi stimullar kifayət etmir. Dəyər görmək, inkişaf etmək, məsuliyyət daşımaq və faydalı olmaq hissi də mühüm rol oynayır.
Bu gün mütəxəssislər hesab edirlər ki, Taylorizmin bəzi elementləri - məsələn, standart prosedurlar və performans ölçüləri hələ də faydalıdır. Lakin bu yanaşmanın tam və sərt tətbiqi müasir iş mühitinə uyğun deyil. Xüsusilə yaradıcılıq, texnologiya, analitika və bilik əsaslı sahələrdə işi mexaniki ölçülərlə qiymətləndirmək mümkün deyil.
Müasir şirkətlər getdikcə daha çox insan mərkəzli idarəetmə modellərinə üstünlük verirlər. Bu modellər səmərəliliyi qorumaqla yanaşı, işçilərin rifahını, motivasiyasını və yaradıcılığını da ön plana çıxarır.
Nəticə etibarilə, taylorizm öz dövrü üçün inqilabi yanaşma olsa da, bu günün mürəkkəb və dinamik iş mühitində təkbaşına kifayət etmir. Davamlı uğur əldə etmək istəyən bizneslər üçün əsas məsələ səmərəliliklə insan faktorunun balansını düzgün qurmaqdır.
Ən son yeniliklər və məlumatlar üçün Icma.az saytını izləyin, biz hadisənin gedişatını izləyirik və ən aktual məlumatları təqdim edirik.
seeBaxış sayı:152
embedMənbə:https://demokrat.az
archiveBu xəbər 23 Yanvar 2026 10:35 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Azərbaycanda 55 yeni peşə standartı hazırlanır

14 Noyabr 2026 11:57see319

“Ağzımızdakı dişlərin sayını da uçota alsalar yaxşı olar...” TƏKLİF

14 Noyabr 2026 12:26see307

Balıq bazarında bahalaşma var (Video)

14 Noyabr 2026 21:02see303

Bakı avtobuslarında sərnişin bumu

14 Noyabr 2026 17:02see299

Gələn il qeyri dövlət müəssisələri büdcədən 130 mln. manata yaxın subsidiya alacaq

14 Noyabr 2026 18:04see299

Azərbaycandan Suriyaya nəql edilən qazın həcmi 56% artdı

14 Noyabr 2026 14:44see295

Ədalət Partiyasında şairlə səmimi görüş

14 Noyabr 2026 17:43see287

STAR neft emalı zavodu dizel yanacağı istehsalını 4 % ə yaxın artırıb

14 Noyabr 2026 17:02see283

Yuğ Teatrında Ana tamaşasının premyerası keçirilib FOTOLAR

14 Noyabr 2026 20:23see278

Avropa siyasi məkanında aparılan müzakirələrdə Azərbaycan fəal iştirak edir

14 Noyabr 2026 19:16see277

Kanadada minlərlə tələbə etiraz aksiyası keçirdi

15 Noyabr 2026 00:51see253

Musiqi dünyasında tarixi ilk: İnsan deyil, amma ilin ən yaxşı ifaçısı seçildi

15 Noyabr 2026 00:00see252

Rusların təxminən 90 faizi son üç ildə kredit götürdüyünü etiraf edib

14 Noyabr 2026 19:30see246

Ermənistanı Avropa İttifaqının tərkibində görürəm Paşinyan

14 Noyabr 2026 19:50see245

İrina Şeykin məşhur sevgililəri: Ronaldodan Bredli Kuperə, Kanye Uestdən...

15 Noyabr 2026 04:05see244

Azərbaycanda bəzi dövlət müəssisələri ləğv oluna bilər

14 Noyabr 2026 17:10see239

Zülalla ən zəngin çərəz

15 Noyabr 2026 03:04see233

Türkiyə gözəli beynəlxalq yarışmadan son anda kənarlaşdırıldı

15 Noyabr 2026 04:36see232

Britaniya Rusiya hərbi bazalarını vurmalıdır

15 Noyabr 2026 01:26see230

Toyuq ətini əvəz edir Tərkibində 25 % zülal var

15 Noyabr 2026 05:06see228
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri