Icma.az
close
up
RU
Kəndlər bir bir sıradan çıxır RƏY

Kəndlər bir bir sıradan çıxır RƏY

Sherg.az saytından verilən məlumata əsasən, Icma.az məlumatı açıqlayır.

Təqdim olunan statistikada cəmi 20 kənddə əhali sayının 8-10 min arası olduğu göstərilib


“Ölkədə 4244 kənd varsa, 20 kənd heç 5 faiz də demək deyil. Bu, ciddi bir siqnaldır və təcili surətdə lazımi, təxirəsalınmaz tədbirlər görülməlidir”

Hazırda Azərbaycanda ümumilikdə 4244 kənd var. Dövlət Statistika Komitəsi ən çox əhali yaşayan kəndlərin siyahısını da təqdim edib. Məlumata görə, hazırda Azərbaycanın ən çox əhali yaşayan kəndi Abşeron rayonunun Masazır kəndidir. 2019-cu ildə keçirilmiş əhalinin sonuncu siyahıya alınmasına görə, Masazırda 68 273 nəfər sakin olub. Siyahıda ilk “3-lük”də Masazır daxil olmaqla Abşeron rayonunun Məmmədli kəndi və Novxanı kəndidir. İlk onluğa düşənlər Tovuz rayonunun Əyyublu, Aşağı Quşçu kəndləri, Biləsuvar rayonunun Xırmandalı, Quba rayonunun İkinci Nügədi, Qazax rayonunun Daş Salahlı kəndləridir. Bu kəndlərin əhalisi 10 min nəfərdən çoxdur. Şəmkir rayonunun Zəyəm Cırdaxan, Düyərli, Lənkəranın Boladı, Beyləqanın Birinci Şahsevən, Şəkinin Kiçik Dəhnə, Baş Göynük, Sədərək rayonunun Sədərək, Cəlilabadın Alar, Qubanın Birinci Nügədi kəndlərində 8-9 min əhali yaşayır. Zaqatalanın Muxax və Yuxarı Tala kəndlərinin əhalisi də 8 mindən bir qədər çoxdur.

Ən çox əhalisi olan kəndlərdə 10 min nəfər yaşayırsa, ən az əhalisi olanlarda görəsən nə qədərdir? Və belə kəndlərimizin sayı neçədir? Təəssüf ki, bu məlumatlar yoxdur. Kəndlərdə əhalinin sayının azalması isə zatən bəllidir. Bunu paytaxtın gündən-günə böyüməsi, sıxlığın da artması təsdiq edir. Məlum məsələdir ki, məşğulluq, iri təsərrüfatlar yoxdursa, kənd əhalisi şəhərlərə üz tutur. Bu, tarixən belə olub. Maraqlı olan həm də budur ki, əhalisinin sayı 10 mindən artıq olan kəndlərin sakinləri nəyin hesabına doğma yurdda qalırlar? Kiçik bir araşdırma səbəbləri ortaya çıxardı. Məsələn, Lənkəran rayonunun ən sıx məskunlaşma olan Boladı kəndində tarixən əkinçilik, maldarlıq inkişaf edib. 1960-cı illərin ortalarına qədər əkinçilikdə taxılçılıq, xüsusilə çəltikçilik mühüm yer tutub. Sovet dönəmində Boladidə kollektiv təsərrüfatlar yaradılıb. Sovxozlar illik çay, tərəvəz planını artıqlaması ilə yerinə yetirib. 1997-ci ildə respublikamızda Aqrar islahat həyata keçirilərkən kolxoz və sovxozlar, istehsalat kooperativləri ləğv edilib, onların mülkiyyətində olan torpaqlar paybəlli torpaq sahəsi kimi pulsuz olaraq kəndlilərə paylanılıb. Hazırda Boladıda orta ümumtəhsil məktəbi var, kənd rayon mərkəzinə yaxın ərazidə yerləşir, şosse yoluna yaxındır. Yəni infrastruktur varsa, kəndlinin məşğuliyyəti, torpağı varsa, əkib-becərir, qazanc əldə edirsə, yurdda qalır. Şəmkirin Zəyəm Cırdaxan kəndi də belədir. Kəndlinin torpağı var, əkib-becərirlər, meyvəçilik, tərəvəzçiliklə məşğul olurlar, heyvandarlıq da inkişaf edib, həmçinin bu kəndin əhalisi arasında  Rusiyada işləyənlər də çoxdur. Qazanc var, dolanırlar, niyə şəhərə köçsünlər?  


İqtisadçı Rauf Qarayev “Sherg.az”a açıqlamasında qeyd etdi ki, kəndlərdə çox və ya az əhali sayının olması bir çox amillərlə bağlıdır:


- Burada iqtisadiyyat, infrastruktur, məktəb, təhsil ocaqları, məşğulluq, adət-ənənə də böyük rol oynayır. Elə kəndlər var ki, əhalinin məşğulluğu təmin edilib, əkib-becərirlər, maldarlıqla məşğuldurlar, istehsal müəssisələri var. Yolları rahatdır, qaz, işıq problemi yoxdur. Belə kəndlərdə məskunlaşma da normaldır, əhalinin sayı azalmır. Bakı kəndlərinə baxsaq, ən çox əhalisi olan Masazırdır. Niyə Masazırda əhali sayı çoxdur, çünki bura regionlardan axın var. Masazırın tarixi o qədər qədim deyil, 1913-cü ildə yaranıb.  Məmmədli, Novxanı kəndlərinin tarixi də 17-ci əsrdən o yana gedib çıxmır. Bu kəndlərdə hazırda əhalinin sayının  çox olması bölgələrdən patyaxta axınla bağlıdır. Paytaxtın özündə evlər çox bahadır deyə, bölgələrdən gələnlər şəhərətrafı qəsəbə və kəndlərə üz tutur. Belə yerlərdə evlər nisbətən ucuzdur, əhalinin münasib ev alması mümkündür. Ümumi mənzərəyə baxanda dünyada əhalinin 52 faizi şəhərlərdə, 48 faizi kəndlərdə məskunlaşıb. Eləcə də Azərbaycanda. Şəhər əhalisi kənd əhalisindən təbii ki, həmişə çox olur, çünki şəhərlərdə iş var, məşğulluq var. Kəndlərinsə hər zaman əsas problemi məşğulluq olub. Ona görə də kənd əhalisi zaman-zaman şəhərlərə axın edir. Qədim kəndlər var ki, sakinlər yurda bağlıdır və oranı tərk etmirlər. Yurda bağlılıq da rol oynayır. Bəzi dağ kəndləri var ki, əhalinin yaşayış səviyyəsi o qədər aşağıdır ki, şəhərə gəlib ev almağa maddi gücləri çatmır deyə, məcbur olub kənddə qalırlar. Başqa yerə gedə bilmirlər. Elə kəndlər var, infrastrukturun yaxşılaşması yerli sakinlərin hesabına baş verir. Ölkədən kənarda qazandıqlarının bir hissəsini kənddə istixanalara, kənd təsərrüfatını genişləndirməyə sərf edir, bununla da, kəndlilər işlə təmin edilmiş olur. Bəziləri məktəb tikintisində yaxından iştirak edir, maliyyə ayırır buna, fermalar açılır, əhalinin məşğulluq səviyyəsi artır. Əlbəttə, dövlətin də rolu var burada, müəyyən güzəştlərə gedilir. Məsələn, kənd müəllimlərinin əməkhaqqına əlavələr edilir, yol infrastrukturu yaxşılaşdırılır və sair. Amma əsas məsələ iş yerlərinin açılmasıdır. Yeni müəssisələr açılarsa, istehsal sahələri genişlənərsə, kəndlərin əhalisinin məşğulluğu təmin edilər, qazancları artar, sosial rifah yüksələr.


R.Qarayev qeyd etdi ki, bu məsələdə uzunmüddətli planlamanın olmaması problemli vəziyyət yaradır:

- Digər ölkələrə baxsaq görərik ki, boş torpaq sahələri saxlanılır, istifadəyə verilmir. Məqsəd budur ki, yaxın gələcəkdə bu boş sahədə hər hansı müəssisə açılsın, lazım olduğu zaman istifadə edilsin. Bu, gələcəyə hesablanmış proqramdır ki, əhali artsa, sıxlığın aradan qaldırılması üçün nə edilə bilər. 50-100 illik plan hazırlanır. Bizdə belə bir planın olub-olmadığı məlum deyil. Hazırda əsas məşğulluq mərkəzi paytaxt Bakıdır. Belə davam edəcəksə, yaxın illərdə kəndlərdə əhalinin artması mümkün olmayacaq. Bakıya axın getdikcə güclənirsə, deməli, atılan addımlar nəticə vermir. Bu, aqlomerasiyaya gətirib çıxarır. Kəndlər bir-bir sıradan çıxır. Kəndlər bəzən bir-birinə birləşdirilir, bəzən də rayon ərazisinə daxil edilir. Beləliklə, kəndlərin ərazisi kiçilir, sayı azalır, əhali də azalır. Təqdim olunan statistikada cəmi 20 kənddə əhali sayının 8-10 min arası olduğu göstərilib. Ümumən ölkədə 4244 kənd varsa, 20 kənd heç 5 faiz də demək deyil. Bu, ciddi bir siqnaldır və təcili surətdə lazımi, təxirəsalınmaz tədbirlər görülməlidir. Ən əsas tədbir də məşğulluq səviyyəsinin və kəndlilərin torpaqdan istifadə imkanlarının artırılması olmalıdır.

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:235
embedMənbə:https://sherg.az
archiveBu xəbər 20 Fevral 2025 13:27 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see383

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see352

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see302

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see278

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see275

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see267

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see257

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see249

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see248

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see234

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see225

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see224

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see221

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see217

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see216

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see212

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see211

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see207

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see205

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see197
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri