Kənkan Abbas Tağı Türkün hekayəsi

Kulis.az Tağı Türkün "Kənkan Abbas" hekayəsini təqdim edir.

Uşaqlıq illərim tez-tez gözümün qabağında canlanır. Elə bil hər şey bu gün olub, dünən yaşanıb...

Kəndimizdə Kənkan Abbas vardı. Əslində, o bizim kənddə yaşamırdı. Harada yaşadığını da heç vaxt öyrənə bilmədim. Amma bir şeyi bilirdim: o, Azərbaycanın harasına getsə, “orada bir evi var” kimi qarşılanırdı. Çünki o, quyu qazan - kənkan idi. Hər kənddə ən azı bir quyu qazmışdı, insanlara su bəxş etmişdi.

Bizim kənddə elə bir ev yox idi ki, onun həyətində Kənkan Abbasın bellə qazdığı bir quyu olmasın. Bizim həyətdə də quyu qazmışdı. Düz 21 metr. O 21-ci metrdə torpaq nəfəs verdi, su çıxdı. Sərin, içməli, dodaqda təbəssüm yaradan bir su.

Kənkan Abbas ata nənəmin qohumu idi. Hər dəfə kəndə gələndə çox vaxt bizdə qalardı. Biz onun gəlişinə çox sevinərdik. Gələrkən çantasını meyvə ilə doldurardı. Ən çox da armud alardı. Əvvəlcə nənəmin anasının yanına gedərdi, sakitcə armudun qabığını soyub ona uzadardı.

Nənəmin anası çox yaşlı idi. Birinci dəfə yüz yaşında rəhmətə getmişdi. Çənəsini bağlayıb böyük oğlunun evindən balaca oğlunun evinə apardılar ki, nəşini dəfn etməyə oradan götürsünlər. Amma balaca oğlunun evinə çatanda dirildi. Bəli, dirildi. Ölüm çəkinib geri çəkildi, ömür yenidən qapını döydü. Həmin gündən sonra düz dörd il də yaşadı.

Nənəm onu öz yanına gətirdi. O gündən vəfat edənə qədər bizim evdə yaşadı. Kənkan Abbas da kəndə gələndə həmişə nənəmin anasını – böyük nənəmizin halını xəbər alardı.

Biz uşaq ağlım;zla, bir az da acgözlüklə deyinərdik:

– Gətirdiyi meyvənin hamısını özü yeyir, bizə heç nə saxlamır...

Amma çox yaxşı bilirdik – Kənkan Abbas bu dünyanın ən yaxşı adamı idi. Qazdığı quyular kimi: dərin, səssiz, təmiz.

Sonra...

Sonra müharibə başladı. Kəndimiz pərən-pərən düşdü. Evlər susdu, həyətlər səssizləşdi. Nə Kənkan Abbas, nə nənəm qaldı, nə də nənəmizin anası - böyük nənəmiz... Qazılmış quyuların ağzını torpaq örtmədi, ölüm örtdü. Sanki yuxuda gördüyüm hər şey bir anda dumana büründü. Səslər çəkildi. Və Kənkan Abbas bir daha gəlmədi...

Aradan illər keçdi. Mən böyüdüm. Amma bir şey dəyişmədi — o quyu hələ də yaddaşımdaydı.

Kəndimiz işğaldan azad ediləndə içimdə qəribə bir həyəcan vardı. Elə bil, uşaqlığım bir küncdə dayanıb məni gözləyirdi. Qapısında adım yazılmamış xatirələr çağırırdı.

İlk dəfə kəndə gedəndə gözüm birinci o quyunu axtardı. Tapdım. Elə olduğu kimi idi. Üzərində bir az ot bitmişdi, kənarına toz qonmuşdu, tənha, kimsəsiz. Amma özü quyu kimi yerində dayanmışdı.

Əyildim. İçinə baxdım. Suyu yox idi.

Sükut idi orada. Dərin, soyuq, boş bir sükut. Elə bil, içindəki su yox, insanlar gedib, xatirələr susub, həyat dayanıbdı.

İçimdə qopan o səssizlik quyudan da dərin idi. O quyunun suyu yox idi – çünki onu gözləyən insanlar da yox idi. Dua edən səs yox idi. Armudun qabığını soyub nənəmə uzadan o əl yox idi. Nənəm də, nənəmin anası da yox idi. Kənddəki səslər də ərşə çəkilib.

O an başa düşdüm – bəzən quyu qurumur, onu doyuran əllər, onu gözləyən insanlar çəkilib gedir.

Amma o quyu yenə də yerindədi. Suyu olmasa da, yaddaşımın dərinliyində axır hələ. Onun dərinliyində uşaq vaxtı eşitdiyim səslər yaşayır — nənəmin gülüşü, Kənkan Abbasın meyvə gətirərkən dediyi “al, bu armud şirindi” sözü, evin içindən gələn asta dua səsi...

Amma quyu yerindədi.

O quyudan bir yudum içə bilmədim...

Amma bir ömür dolusu xatirə içimə axdı.