Kimlərə protein kokteylləri içmək olmaz?

Zülal kokteyli bu gün hər yerdə satılır: onlar fitness trenerləri, blogerlər tərəfindən təbliğ olunur, idman zallarında və bazarlarda sağlamlıq, enerji və mükəmməl bədən üçün zəruri məhsul kimi satılır?

Medicina.az xəbər verir ki, qastroenteroloq Mədinə Axmatova ilə məsələni araşdırdı. Çünki proteinləri indi az qala yeniyetmələr də içməyə başlayıb.

İnkişaf etmiş ölkələrdə orta protein qəbulu adətən tövsiyə olunan gündəlik normadan (RDA) bir qədər yüksəkdir, gündə bədən çəkisinin hər kiloqramına təxminən 0,8 qram təşkil edir.

65 yaşdan aşağı sağlam yetkinlər üçün bu miqdar adekvat hesab olunur və ümumi gündəlik enerji tələbatının 10-20%-ni əhatə edir. Lakin ehtiyaclar yaşla dəyişir: 65 yaşdan sonra əzələlərin saxlanması üçün protein istifadəsinin səmərəliliyi azaldıqca bədənin 1,0-1,2 q/kq-a ehtiyacı var. Xroniki xəstəliklər, sarkopeniya (əzələ kütləsinin fizioloji itkisi - redaktorun qeydi) və ya fiziki zəiflik riski olduqda, tələbat 1,2-1,5 q/kq-a qədər artır və əzələləri saxlamağa və ya qurmağa çalışan aktiv idmançılar üçün bu rəqəm hətta 1,4-2,0 q/kq-a çatır.

Beləliklə, normal, balanslı qidalanma ilə inkişaf etmiş cəmiyyətlərdə əksər insanlar üçün protein çatışmazlığı ehtimalı azdır.

Əsl çatışmazlıqlar adətən xüsusi hallarda baş verir: pəhrizlər, ağır anoreksiya, ağır qida malabsorbsiyası, xərçənglə əlaqəli arıqlama (kaxeksiya) və ya ağır sosial-iqtisadi məhrumiyyət vəziyyətlərində.

Balanslı qidalanan insanların əksəriyyəti üçün pəhrizlərinə protein kokteyli əlavə etməyə ehtiyac yoxdur. Zülal tozu, mahiyyət etibarilə, sadəcə konsentratlaşdırılmış protein mənbəyidir möcüzəvi əlavə deyil.

Zülal müəyyən hallarda əlverişli bir vasitə ola bilər: əzələ böyüməsini qorumaq üçün aktiv idman növləri zamanı, iştahanın azalması ilə (məsələn, qocalıqda) və ya ciddi vegetarian pəhrizində, adi qidadan kifayət qədər protein almaq çətin olduqda. Əsas elmi icmallara görə, gündə bədən çəkisinin hər kiloqramına 2,0 qrama qədər protein qəbulu sağlam fərdlərdə böyrəklərə, qaraciyərə və ya sümüklərə zərər vermir. Buna görə də, əsas şərtlər yerinə yetirildikdə, əlavə təhlükəsizdir: xroniki xəstəlikləriniz yoxdursa (əsasən böyrək xəstəliyi), ağlabatan qəbul standartlarını aşmayın, onu əvəzedici kimi deyil, adi qidaya əlavə kimi istifadə edin və etibarlı, sertifikatlı istehsalçılardan yüksək keyfiyyətli məhsullar seçin.

Tövsiyə olunan qəbulu aşmaq təhlükəlidirmi?

Xroniki olaraq tövsiyə olunan protein qəbulunu dərəcədə aşmaq (gündə bədən çəkisinin hər kiloqramına 2,5-3 qramdan çox) böyrəklərə və mədə-bağırsaq traktına həddindən artıq stress, eləcə də metabolik asidoz - bədənin turşu-qələvi balansında turşuluğun artmasına doğru dəyişiklik riskini artırır.

Aygün Musayeva

medicina.az