Icma.az
close
up
RU
Kişilərin dünyasındakı gizli təhlükə: M faktoru nədir?

Kişilərin dünyasındakı gizli təhlükə: M faktoru nədir?

Icma.az bildirir, Qaynarinfo portalına istinadən.

Müasir dövrdə ənənəvi rolların sarsıldığı bir zamanda qadınlara qarşı zorakılığın və ayrı-seçkilik xarakterli fikirlərin arxasında duran gizli dinamiklər ilk dəfə bu qədər aydın şəkildə müəyyən edilib. Alimlər qadınlara qarşı zorakılığa meyilli, gender bərabərliyinə qarşı çıxan və radikal, qadın düşmənçiliyi ehtiva edən fikirləri dəstəkləyən şəxslərin ortaq psixoloji zəminə sahib olduğunu aşkarlayıblar.

Qaynarinfo xəbər verir ki, Sürix Universitetinin rəhbərliyi ilə aparılan yeni tədqiqat bu davranışların arxasındakı əsas faktoru "M Faktoru” kimi adlandırır. Layihəyə rəhbərlik edən Dr. Denis Ribeaud bildirir ki, bu vəziyyətin kökündə ənənəvi kişi rolunun qlobal miqyasda təhlükə altında olduğuna dair güclü inanc dayanır. Dərin təhlillər göstərir ki, cinsi azlıqlara qarşı nifrət və gender bərabərliyinə yönəlmiş qəzəb bir-birindən ayrı deyil, eyni ideoloji düşüncə xəttindən qidalanır.

Bu vəziyyət marjinal bir qrupun problemi kimi görünsə də, məlumatlar təhlükənin cəmiyyətin mərkəzinə qədər yayıldığını göstərir. İsveçrədə 18–64 yaş aralığında 6 mindən çox insanın iştirak etdiyi genişmiqyaslı araşdırma diqqətçəkən nəticələr ortaya qoyub. Nəticələrə əsasən, kişilərin 20 faizi, qadınların isə 7 faizi yüksək M Faktoru səviyyəsinə malikdir. Ən narahatedici göstərici isə gənclər arasındadır; 18–24 yaş qrupunda hər üç kişidən biri bu təsirin altında olduğunu göstərir. İştirakçıların ailə münasibətləri, sosial həyatı və keçmiş təcrübələri analiz edildikdə, bu düşüncə tərzinin təkcə cinsiyyətlə deyil, iqtisadi və sosial şərtlərlə də sıx bağlı olduğu müəyyən edilib.

Sosial status və zorakılıq dövrü arasında təhlükəli bağ

Təhsil səviyyəsi aşağı olduqca, peşəkar qeyri-sabitlik artdıqca və gəlir azal­dıqca kişilərdə bu sindroma meyillilik də yüksəlir. Əksinə, rifah səviyyəsi yüksək və gələcəyə ümidlə baxan insanlarda risk minimuma enir. Kişinin əsas qazanc gətirən, qadının isə yalnız ev işlərinə cavabdeh olduğu ənənəvi ailə modelləri bu düşüncə sistemini gücləndirən mühit yaradır.

Araşdırmanın ən diqqətçəkən nəticələrindən biri də ailədaxili zorakılıq göstəriciləridir. Yüksək M Faktoru skoruna sahib şəxslər həm partnyorlarına zorakılıq etməyə meyilli olur, həm də özləri həyatlarının müəyyən dövrlərində zorakılığa məruz qalırlar. Dr. Ribeaud partnyorunu nəzarətdə saxlamağı haqq hesab edən şəxslərin bu qaranlıq dövrənin hər iki tərəfində yer almasını təəccüblü saymır. Bundan əlavə, bu şəxslərin internetdə özlərini "incel” kimi tanıtması, ağır pornografik məzmun istehlakı və cinsi xidmət axtarışları ümumi əhali ilə müqayisədə daha yüksəkdir.

Rəqəmsal dünyanın qaranlıq üzü və çıxış yolu

Mütəxəssislər bu tendensiyanın qarşısını almaq üçün təhsil sistemində köklü islahatların vacibliyini vurğulayırlar. Tədqiqatçılardan Markus Theunert bildirir ki, uşaqlara tək bir "doğru kişi modeli” olmadığını, kişiliyin müxtəlif formalarda yaşana biləcəyini və fərqli sosial rolların mümkün olduğunu izah etmək mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Təhlükənin nə qədər erkən başladığını göstərən başqa bir araşdırma isə İngiltərədən gəlib. 11–14 yaş arası 500 oğlan uşağının internet davranışları analiz edildikdə, onların sosial şəbəkələrə daxil olduqdan orta hesabla 18 dəqiqə sonra qadın düşmənçiliyi ehtiva edən məzmunlarla qarşılaşdığı müəyyən edilib. Sosial media alqoritmləri nəticəsində gənc istifadəçilər platformaya daxil olan kimi zərərli fikirlərlə üz-üzə qalır və bu da bu təhlükəli düşüncə modelinin erkən yaşlarda formalaşmasına şərait yaradır.

Aydın

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:203
embedMənbə:https://qaynarinfo.az
archiveBu xəbər 20 İyun 2026 08:18 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see397

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see381

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see314

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see296

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see293

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see284

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see271

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see265

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see264

Cəmi 1 saata 3 növ xərçəngi aşkar edən metod

18 Noyabr 2026 19:49see251

Hansı qan analizi Alsheymeri 10 il öncədən xəbər verir?

18 Noyabr 2026 16:56see235

Azərbaycanda qızıl 15 faizə qədər ucuzlaşa bilər

18 Noyabr 2026 21:21see234

Bakının 27 istiqamətində tıxac VAR Foto

18 Noyabr 2026 19:16see229

Altı vəkil Kollegiyadan xaric olunub, 27 si cərimələnib

18 Noyabr 2026 20:00see228

Könül Xasıyevanı pub da görəndə dəhşətə gəldim” Məşhur bloqer VİDEO

18 Noyabr 2026 17:22see227

Tarixi körpüdən strateji tərəfdaşlığa: Azərbaycan və Vyetnamı iqtisadi uğura aparan ortaq yollar

18 Noyabr 2026 21:07see224

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see221

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see215

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see215

“PAŞA Sığorta”nın yeni mobil tətbiqi istifadəyə verilib

18 Noyabr 2026 12:12see208
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri