Kitab oxuyan ölkələrin siyahısında niyə aşağı pillədəyik? Sabiq deputat 5 səbəb AÇIQLADI

"Dünyada ən çox kitab oxuyan ölkələrin siyahısı açıqlanıb: Cənubi Qafqazda Gürcüstan 62-ci, Ermənistan 63-cü, Azərbaycan isə 82-ci pillədədir. Yaxşı göstərici deyil". 

“AzPolitika” xəbər verir ki, bu barədə keçmiş deputat Etibar Əliyev sosial şəbəkə hesabında paylaşım edib.

Etibar Əliyev daha sonra yazır: " Bizim aşağı pillədə qərarlaşmağımızın səbəbi nədir? Əlbəttə ki, orta və yaşlı nəslin kitab oxumaması əsas səbəblərdən biridir. Mən tez-tez kitab mağazalarında oluram. Bunu kitab satıcılarından da soruşmaq olar. Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası, Bakı Dövlət Universiteti, Texniki Universitet, İnşaat və Memarlıq Universitetinə yaxın “Libraff” və “Akademkitab” mağazaları yerləşir. Mən hələ indiyə qədər bu mağazalarda AMEA əməkdaşlarını və adını çəkdiyim universitetlərin müəllimlərini görməmişəm.

İkinci səbəb: insafən, Bakıda yerləşən bir neçə böyük kitab mağazası sırf elm sahələri və elmi-populyar ədəbiyyatlar istiqamətində xeyli kitablar satışa çıxarır. Bu ədəbiyyatlar alimlər və geniş oxucu kütləsi üçün vacib olan çeşiddir. Həmin kitablar illərlə kitab mağazalarında qalır. Bunun özü də göstərir ki, bu ədəbiyyatlara maraq yoxdur.

Üçüncü səbəb: kitab mağazalarının azlığıdır. “Kitab passajı”, “Kitab evi”, “Siyasi ədəbiyyat”, “Texniki ədəbiyyat” kimi fəaliyyət göstərən geniş və funksional kitab məkanları artıq ləğv olunub. Yeganə “Bukinist” zirzəmidə yerləşir. Rayonlarda isə demək olar ki, kitab mağazaları yoxdur.

Müşahidələrim əsasında deyə bilərəm ki, kitab mağazalarına gələnlərin tam əksəriyyəti gənclərdir. Təəssüflər olsun ki, onlar da əsasən detektiv ədəbiyyatlar alırlar. Orta və yaşlı nəslin kitaba ögey münasibəti gənclərə də aşılanıb. Vaxtilə kitablara talonla abunə yazılan və növbəyə duran insanlar vardı. İndi isə böyük alimlərin, yazıçıların və incəsənət xadimlərinin vəfatından sonra onların kitabları artıq əşya kimi çölə atılır.

İndi təsəvvür edin: alimin və yazıçının evində kitabdan başqa hansı əşya diqqəti çəkə bilər?

Bir dəfə ölkənin baş universiteti olan BDU-nun kitabxanasına baş çəkdim. Kitabxana sovet dövründən bəri yenilənməyib. Kataloqlar bomboş, “Baş fond”u isə hörümçək toru basmışdı. Universitetlərdə “Mütaliə klubları”nın yaradılması təklifini vermişdim. Nəticə olmadı…

Universitet müəllimləri tələbələrə yeni ədəbiyyatlar barədə məlumat verə bilmirlər. Çünki özləri oxumurlar.

Dördüncü səbəb: xarici ədəbiyyatların tərcüməsində ciddi qüsurlar mövcuddur. Tərcümə çox mürəkkəb peşədir. Elmi ədəbiyyatları filoloq tərcümə edə bilməz. Kitabların böyük əksəriyyəti orijinaldan (ingilis, alman, fransız dilləri nəzərdə tutulur) deyil, rus dilindən tərcümə olunur. Bu da, əlbəttə ki, məzmuna mənfi təsir göstərir. Alimlərimizin yazdıqları kitablar təbliğ olunmur və bəzən müəllif öz kitabını tələbəyə şəxsən satmalı olur.

Beşinci səbəb: bizdə çap olunan kitabların qiyməti çox bahadır. Bu, oxucunu uzaqlaşdırır. Bu gün ölkədə kitabı təbliğ edənlərin əksəriyyəti nəşriyyatçılardır və onların əsas məqsədi yalnız pul qazanmaqdır.

Kitab sərgilərində isə kitabla şəkil çəkdirməkdən başqa yadda qalan heç nə olmur…"