Kitab və mütaliə ŞƏRH

Kitab müxtəlif insanların fikirlərini cəm halında birləşdirən və onların arasında sıx əlaqə-ünsiyyət yaradan mənəvi bir körpüdür. Bu gün cəmiyyətdə insan amilinin inkişafında, fərdin şəxsiyyətə çevrilməsində mədəniyyətin ayrılmaz tərkib hissəsi olan kitab və kitabxanaların rolu əvəz edilməzdir. Çünki kitabxanalar mili mədəni sərvətlərin qorunub saxlanılmasında və gələcək nəsillərə ötürülməsində, insanların təfəkkür səviyyəsinin formalaşmasında, elmli, intelektli gənc nəslin tərbiyəsində əsas rol oynayır. Kitab cəmiyyətin yaratmış olduğu fikir və ideyaların, nəzəriyyələrin, elmi kəşflərin uzun bir müddət üçün insanlara çatdırmağın əsas göstəricisidir.

Ümummilli Lider Heydər Əliyevin kitab və kitabxana haqqında müdrik kəlamları var: “Kitabxana xalq, millət üçün cəmiyyət üçün müqəddəs bir yer, mənəviyyat, bilik, zəka mənbəyidir. Ona görə də kitabxanaya daimi hörmət xalqımızın mədəniyyətini nümayiş etdirən amillərdən biridir”.

Müasir dövrdə dayanmadan informasiya aldığımız və beynimizin müxtəlif məlumat ilə dolu olduğu bir şəraitdə insanın fərdi tərəqqisində mütaliə mədəniyyətinin yaranması və düzgün istiqamətləndirilməsi əsas amilə çevrilmişdir. Kitabxanalar mütaliə mədəniyyətinin düzgün formada istiqamətləndirilməsində,məlumatın yayılmasında,savadlandırıcı missiyanın yerinə yetirilməsində əsas məsuliyyət daşıyan sosial institutlardır.

Yaşadığımız dövrdə kitabların mənəvi inkişafımızda rolundan danışarkən böyük rus yazıçısı Maksim Qorkinin fikirlərini yada salmaq yerinə düşərdi: İki qüvvə mədəni insan tərbiyyəsində daha çox fayda verə bilər. İncəsənət və elm. Bunların hər ikisini özündə birləşdirən isə kitabdır. İncəsənət daha çox ruha,elm daha çox ağıla aiddir,buna görə də kitab həm ağılı, həm ruhu qidalandırır.

Mütaliə etmək insanın fiziki, ruhi sağlamlığı üçün olduqca faydalıdır .Mütaliə insan beyninin fəaliyyətini artırır. Mütaliə zamanı insan yalnız məlumatı qəbul etmir,həmin informasiyanı emal edir, fikirləşir, təhlil edir, nəticə çıxarır. Bunun da yoxlanmış yolu daim və düşünərək kitab oxumaqdan keçir. Biz kitab oxuyarkən əsərin ideyasını anlamağa çalışır və mümkün qədər düşünməyə,empatiya qurmağa başlayırıq. Nahaq yerə deyilmir ki,vücud üçün idman nədirsə, beyin üçün də kitab oxumaq o mənaya gəlir.İnsanın söz ehtiyatının artmasında,ətrafdakılarla rahat ünsiyyət qurmasında,nitq qabiliyyətinin inkişafında,özünəinamın artmasında,stresdən uzaq olmasında, yaddaşın güclənməsində,fikrin təkmilləşdirilməsində mütaliənin rolu son dərəcə böyükdür.

Şagirdlərə, müəllimlərə bütövlükdə məktəb kollektivinə kitabla xidmət etmək ümumtəhsil məktəbi kitabxanasının əsas iş prinsipidir.

Hər bir kitabxanaçı öz işində daha çox şagirdin mütaliəyə cəlb olunmasına nail olmağa çalışmalıdır.İlk növbədə şagirdlərin yaş xüsusiyyətlərini nəzərə almaqla onların oxu maraqlarını öyrənib mütaliəsini istiqamətləndiririk.Bunun üçün əyani və şifahi təbliğat formalarından istifadə edirik.Əyani təbliğat daha geniş oxucu kütləsini sistemli şəkildə əhatə edə bilir və onların mütaliəsinə müsbət təsir göstərir.Əyani təbliğat formalarna kitab sərgiləri aiddir.Oxucuları şair və yazıçıların həyat və fəaliyyəti ilə tanış etməkꓹməktəbli oxucuları onların əsərlərini mütaliə etməyə yönəltmək üçün maraqlı mövzu sərgiləri təşkil edilməsi xüsusi ilə əhəmiyyətlidir.

Uşaqlar arasında kitaba məhəbbət oyatmaq kitabı onlara sevdirmək, kitabın nüfuzunu qaldırmaq üçün kütləvi tədbirin müxtəlif formalarından istifadə edirik. Belə tədbirlərdən biri də hər il keçirdiyimiz "14 Fevral Beynəlxalq Kitab Bağışlama" günüdür. Həmin gün oxucular istədikləri bədii kitabı bir-birilərinə hədiyyə edirlər.Hətta sevdikləri kitabları kitabxanamıza hədiyyə edirlər.Ən maraqlısı da budur ki, şagirdlər oxuduqları əsərləri birlikdə müzakirə edirlər. Hər il bu günü oxucularımız səbirsizliklə gözləyirlər.

Məktəb kitabxanalarında ifadəli oxu və nəqletmə üsullarından da istifadə edirik ki bunlar kiçik yaşlı məktəblilərin marağına səbəb olur. İfadəli oxu balacalar arasında bədii ədəbiyyatın ən yaxşı tövsiyyə forması təbliğatın özəyi olub kitaba və mütaliəyə dərin məhəbbət oyadır.

Məktəb kitabxanalarında təbliğat ədəbi bədii gecələr vasitəsilə də həyata keçirilir.Keçirdiyimiz ədəbi-bədii gecələr tanınmış şair və yazıçılardan birinin yaradıcılığına habelə bir və ya bir neçə ədəbi əsərə həsr oluna bilər.Bu tədbirlər böyük təhsil və tərbiyə əhəmiyyəti kəsb edir,bədii əsərə sevgi oyadır bədii zövqü formalaşdırır,mütaliəyə maraq yaradır.Keçiriləcək tədbirin kompozisiyasından asılı olaraq xüsusi proqram ssenari tərtib edərək, teatrlaşdırılmış səhnəciklər də qururuq.Gecəyə hazırlaşmaq yaradıcılıq qabiliyyəti tələb edir.Gecənin mövzusuna uyğun ədəbiyyat sərgisi viktorina,ədəbi oyunlar hazırlayırıq.

Bütün bunları nəzərə alaraq deyə bilərik ki, kitabxanaçı yaradıcı olmalıdır.Özünün peşə hazırlığının qayğısına qalmalıꓹkitabxana işinə qoyulan tələblərə cavab verməli,müasir informasiya texnologiyalarından bacarıqla istifadə etməlidir.Tədbirləri öz fantaziyasına uyğun,yaradıcı şəkildə təşkil etməli öz işində layiqli uğurlar,müvəffəqiyyətlər qazanmalıdır.

Hacıyeva Nigar Hacı qızı,

135 N-li tam orta məktəb, kitabxana müdiri