Kök hüceyrələr kömək etdi...

...Cənubi Karolina Tibb Universitetinin alimləri siçanlarda yeni diaqnoz qoyulmuş 1-ci tip diabeti geri qaytaran modifikasiya olunmuş kök hüceyrə terapiyası hazırlayıblar.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, tədqiqatın nəticələri Molecular Therapy jurnalında dərc edilib.

Mütəmadi insulin inyeksiyalarına əsaslanan ənənəvi müalicələrdən fərqli olaraq, yeni yanaşma xəstəliyin kök səbəbini - insulin istehsal edən mədəaltı vəzi hüceyrələrinə qarşı otoimmun hücumu aradan qaldırır.

Bunu etmək üçün tədqiqatçılar iltihab əleyhinə xüsusiyyətlərə malik alfa-1-antitripsin (AAT) zülalı istehsal etmək üçün genetik modifikasiya olunmuş mezenximal kök hüceyrələrindən istifadə ediblər.

Bu terapiya eyni zamanda sağ qalan insulin istehsal edən hüceyrələri qoruyub və dağıdıcı immun fəaliyyətini basdırıb. Təhlillər göstərib ki, müalicə yalnız iltihabı azaltmayıb, həm də immun reaksiyasını yenidən proqramlaşdırıb. Modifiyalaşdırılmış hüceyrələri tətbiq etdikdən sonra heyvanlarda bədənin toxumalarını qoruyan tənzimləyici T hüceyrələrinin sayında artım müşahidə olunub, mədəaltı vəziyə hücum edən aqressiv immun hüceyrələrinin sayı isə azalıb.

Nəticədə, yeni inkişaf etmiş diabetli siçanlarda xəstəliyin nəzarəti bərpa edilib və onun irəliləməsi geri qaytarılıb.

Alimlər xüsusilə kök hüceyrələrin özlərinin bədəndə qısa müddət qalması, lakin immun sistemində yaratdığı dəyişikliklərin xeyli uzun müddət davam edə bilməsi ilə maraqlanırdılar.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu təsir hüceyrələr tərəfindən ifraz olunan bioloji aktiv maddələr vasitəsilə həyata keçirilir və bu maddələr hüceyrələr yox olduqdan sonra belə immun sisteminə təsir göstərməyə davam edir.

Müəlliflər vurğulayırlar ki, terapiya xəstəliyin erkən mərhələlərində, bəzi mədəaltı vəzi hüceyrələri canlı qaldıqda və qorunub saxlanıla bildikdə ən perspektivlidir.

Komanda hazırda yeni diaqnoz qoyulmuş 1-ci tip diabetli insanlarda mezenximal kök hüceyrələrinin təhlükəsizliyini və effektivliyini qiymətləndirmək üçün klinik sınaqlar aparır.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, oxşar yanaşma gələcəkdə lupus və xroniki pankreatit də daxil olmaqla digər autoimmun xəstəliklərdə tətbiq oluna bilər.

Əli Babayev