Konqodan Amazonkaya: Yer kürəsindəki ən böyük yağış meşələri...

Yağış meşələri Yer səthinin nisbətən kiçik bir hissəsini əhatə etsə də, planetdəki bütün bitki və heyvan növlərinin yarısına ev sahibliyi edir.

SİA xəbər verir ki, Livescience.com dünyanın ən böyük yağış meşələri və onların təhdidləri haqqında məlumat verir.

Sundaland yağış meşələri...

Təxminən 510.000 kvadrat kilometr ərazini əhatə edən dördüncü ən böyük yağış meşəsi Cənub-Şərqi Asiyanın materik hissəsindəki Malayziya yarımadasını, eləcə də Sumatra, Yava və Borneonu əhatə edir. Sundaland yağış meşələri İndoneziya, Malayziya, Bruney, Tayland və Sinqapuru əhatə edir.

Bu ekosistemdə orangutanlar, Bornea göy qurbağaları və dünyanın ən böyük çiçəkləri olan cəsəd çiçəkləri (Rafflesia arnoldii) daxil olmaqla müxtəlif növlər yaşayır.

2001-ci ildən bəri İndoneziyanın meşə sahəsi 97.000 kvadrat kilometr azalıb, lakin bölgə bitki örtüyünün qorunması baxımından hələ də bir çox digərlərindən daha yaxşı vəziyyətdədir.

İndoneziya hökuməti, xüsusən də 2015-ci ildə ölkə yanğınlar nəticəsində viran qaldıqdan sonra meşələrin qırılmasını azaltmağa fəal şəkildə çalışır.

Yeni Qvineya yağış meşələri...

Üçüncü ən böyük yağış meşəsi iki ölkə arasında bölünən Yeni Qvineya adasında yerləşir: şərqdə Papua Yeni Qvineya və qərbdə İndoneziya. Təxminən 786.000 kvadrat kilometr əraziyə malik adada planetdəki bütün bitki və heyvan növlərinin ən azı 5 faizi, o cümlədən üç növ kenquru və taclı göyərçin yaşayır.

Yeni Qvineya yağış meşələrinin xəritəsi bir vaxtlar bir-biri ilə əlaqəli olduğu üçün Şimali Avstraliyanın meşələrini də əhatə edə bilər.

Yeni Qvineya və Avstraliya cəmi 11.700 il əvvəl bir okeanla ayrılmışdı. Kommersiya məqsədli ağac kəsimi və kənd təsərrüfatı

Yeni Qvineyanın meşələrini məhv edir. Proses adətən qiymətli ağacların seçmə şəkildə kəsilməsi ilə başlayır, bundan sonra viran qalmış torpaqlar, ehtimal ki, sənaye plantasiyalarına çevrilir.

Konqo hövzəsi...

Konqo hövzəsi yağış meşələri təxminən 2 milyon kvadrat kilometr ərazini əhatə edərək dünyada ikinci ən böyük meşədir.

Qərbi və Mərkəzi Afrikadakı altı ölkəni əhatə edir: Kamerun, Ekvatorial Qvineya, Qabon, Mərkəzi Afrika Respublikası, Konqo Respublikası və Konqo Demokratik Respublikası. Sonuncu meşənin böyük hissəsini - 992.000 kvadrat kilometri - Braziliyadan başqa hər hansı digər ölkədən daha çox ərazini təşkil edir.

Bu bölgə qorillalara, meşə fillərinə və minlərlə digər növə ev sahibliyi edir. Bonobo və okapi də daxil olmaqla, bunların bir çoxuna Yer kürəsinin başqa heç bir yerində rast gəlinmir. Təəssüf ki, Konqo hövzəsi də meşələrin qırılması təhlükəsi ilə üzləşir: fermerlər adətən ailələrini doyurmaq və ya yerli bazarlar üçün məhsul istehsal etmək üçün ağacları kəsirlər.

Amazon yağış meşəsi...

Nəhayət, dünyanın ən böyük yağış meşəsi Cənubi Amerikada yerləşir. O, 6 milyon kvadrat kilometr uzanan Amazon çayı hövzəsinin 80 faizini əhatə edir.

Müqayisə üçün, bu, ABŞ-ın yarısından çox və Konqo hövzəsindən üç dəfə böyükdür. Amazon yağış meşəsi doqquz Cənubi Amerika ölkəsinə səpələnmişdir: Braziliya, Peru, Kolumbiya, Ekvador, Boliviya, Venesuela, Qayana, Fransa Qvianası və Surinam...

WWF-ə görə, Amazon meşələri Yer kürəsinin ümumi biomüxtəlifliyinin ən azı 10 faizinə və ya bütün bitkilərə, heyvanlara və digər canlı orqanizmlərə ev sahibliyi edir. Braziliyada ən böyük meşə parçası - yaxın tarixdə toxunulmamış 3,11 milyon kvadrat kilometr köhnə ağaclar var. Lakin bu təbii abidə də təhlükə altındadır: Braziliya əsasən kənd təsərrüfatının genişlənməsi səbəbindən meşələrini sürətlə itirir.

Əli Babayev