Konqresmenlərin Azərbaycana səfəri əhəmiyyətlidir ŞƏRH

"Azərbaycanla ABŞ arasında münasibətlər son bir ildə xüsusilə yüksək səviyyəyə qalxıb. Ötən il Vaşinqtonda keçirilən Azərbaycan-Ermənistan liderlərinin görüşündə əldə olunan razılaşmalar məhz Prezident Donald Trampın şahidliyi ilə reallaşıb. Eyni zamanda, Zəngəzur dəhlizinin reallaşdırılması istiqamətində ABŞ-ın iştirakı ilə başlanmış prosesdə artıq xeyli məsafə qət olunub". Bu sözləri SİA-ya açıqlamasında siyasi şərhçi Elşad Paşasoy deyib.

Onun sözlərinə görə, yaxın zamanda ABŞ vitse-prezidentinin bölgəyə səfəri nəzərdə tutulur. Bu çərçivədə Azərbaycan-Ermənistan arasında çox mühüm görüşlərin keçirilməsi və yeni razılaşmaların əldə olunması gözlənilir: "Bu səfər, nümayəndə heyətinin Azərbaycana gəlişi fonunda reallıqların daha doğru və obyektiv şəkildə əks olunması baxımından olduqca vacibdir. Ümid edirəm ki, konqresmenlər geri qayıtdıqdan sonra ölkəmizin dostları kimi bu qrupun üzvləri Azərbaycanın mövqeyindən çıxış edərək, 1993-cü ildən qüvvədə olan anti-Azərbaycan mahiyyətli sənədin - 907-ci düzəlişin ləğvi istiqamətində təşəbbüslərini davam etdirəcəklər və bu proses məntiqi sonluğuna çatacaq.

Çünki Vaşinqtonun regionda başladığı və fəal şəkildə iştirak etdiyi bir sülh missiyası mövcuddur. Azərbaycan və Ermənistan arasında kommunikasiyaların açılması, Zəngəzur dəhlizinin inşası və bu dəhlizin təhlükəsiz şəraitdə fəaliyyət göstərməsi, eyni zamanda layihənin ABŞ-ın maliyyə dəstəyi ilə həyata keçirilməsi məsələləri gündəmdədir. Belə bir şəraitdə, xüsusilə Azərbaycanın Ermənistan üçün taxıl yolunun açılması, yanacaq ticarətinə başlanılması və digər humanitar və iqtisadi təşəbbüslər göstərdiyi halda, Azərbaycanın Naxçıvan bölgəsinin hələ də faktiki blokada şəraitində qalması 907-ci düzəlişin qəbulunun və bu günə qədər mövcudluğunun nə qədər absurd olduğunu bir daha sübut edir.

Bu baxımdan hesab edirəm ki, nəhayət, ədalət öz yerini tapacaq və qarşılıqlı səfərlər də ümumi prosesə öz töhfəsini verəcək. Azərbaycan sülh məramlı missiyasını təkcə regionda deyil, qlobal miqyasda da davam etdirir. Bunun məntiqi nəticəsidir ki, Yaxın Şərq sülh zirvələrindən birinə Azərbaycan Prezidenti məhz Prezident Trampın dəvəti ilə qatılmışdı. Eyni zamanda, Sülh Şurasının təsisçiləri sırasında Azərbaycan dövlətinin yer alması rəsmi Bakının real və ardıcıl sülh missiyasını aydın şəkildə ortaya qoyur.

Belə olduğu halda, bəşəri sülhə töhfə verən, müstəqil və prinsipal mövqeyindən geri çəkilməyən bir dövlətə qarşı sanksiya xarakterli qərarın qüvvədə qalması heç bir halda anlaşılan deyil. Bu, ən azı ABŞ tarixində yol verilmiş ciddi ədalətsizliyin aradan qaldırılmasını zəruri edən amillərdən biridir. Üstəlik, 1992-ci ildən etibarən Azərbaycanla ABŞ arasında diplomatik münasibətlərin mövcudluğunu da nəzərə alsaq, 907-ci düzəlişin ləğvi istiqamətində addımların atılması artıq qaçılmazdır.
Bu mənada, konqresmenlərin Azərbaycana səfərinin məhsuldar olacağına və iki ölkə arasında normal, sağlam və qarşılıqlı maraqlara əsaslanan münasibətlərin formalaşmasına mühüm töhfə verəcəyinə heç bir şübhəm yoxdur.

İki ölkə arasındakı münasibətlərdə parlamentlərin də xüsusi rolu var. Xüsusilə Azərbaycan Milli Məclisi son illərdə parlament diplomatiyasına ciddi önəm verir. Bu istiqamətdə ABŞ ilə parlamentlərarası əlaqələrin inkişafında da mühüm irəliləyiş əldə olunub. Bu baxımdan, ABŞ Konqresinin Nümayəndələr Palatasının Xarici Məsələlər Komitəsinin peşəkar və rəhbər üzvlərindən ibarət nümayəndə heyətinin Milli Məclisə səfəri xüsusi əhəmiyyət daşıyır və əldə olunan razılaşmalar dövlətlərarası və parlamentlərarası münasibətlərin ruhuna tam uyğundur.

Doğrudur, Nümayəndələr Palatasında Nancy Pelosi sədrliyi dövründə, Bayden administrasiyası zamanı Azərbaycanla münasibətlər tamamilə fərqli müstəvidə idi. Xatırlayırıq ki, həmin dövrdə Nancy Pelosinin İrəvana səfəri, qondarma “soyqırım” kampaniyalarında iştirakı və Ermənistanın işğal və terror siyasətinə açıq dəstək verən mövqeyi Azərbaycanda ciddi narazılıq doğurmuşdu və bu addımlar unudulmayıb.

Lakin hazırda münasibətlərdə tamamilə fərqli bir atmosfer müşahidə olunur. Bu dəyişiklik iki ölkə liderinin siyasi iradəsinin nəticəsidir. Azərbaycana səfər edən konqresmenlərlə aparılan müzakirələrdə də 1993-cü ildə qəbul olunmuş və uzun illər ikitərəfli münasibətlərə mənfi təsir göstərmiş 907-ci düzəliş məsələsi xüsusi diqqət mərkəzində olub. Bu məsələ dövlətimiz üçün münasibətlərdə əsas prioritetlərdən biri hesab olunur. Dövlət başçımız bu mövqe ilə bağlı dəfələrlə açıq şəkildə fikrini ifadə edib. Eyni zamanda, Prezident Trampın sözügedən sanksiya qərarını dondurması və onun ləğvi istiqamətində prosesin başlanması Konqres qarşısında artıq daha konkret qərarların verilməsini zəruri edir.
Bu mənada, ABŞ-Azərbaycan münasibətlərində yeni mərhələnin formalaşdığını açıq şəkildə demək mümkündür".