Kosaçev: ABŞ ın BMT dən çıxması ehtimalı azdır, lakin müxtəlif variantlar mümkündür

"ABŞ-ın BMT-dəki üzvlüyünə son qoymağa dair qanun layihəsi Yuta ştatından respublikaçı senator Mayk Linin şəxsi saytında dərc olunub. Hələ ABŞ Konqresinin saytında onun izlərini tapmaq mümkün olmayıb, yəni rəsmi olaraq daxil edilməyib. Buna baxmayaraq, jurnalistlərin müraciətlərinə əsasən, deyə bilərəm ki, bu məsələyə böyük maraq var, ona görə də şərh verəcəm".

Bizimyol.info xəbər verir ki, bunu senator Konstantin Kosaçevin Telegram kanalında yazıb.

"Qanun layihəsi 1945-ci il tarixli Birləşmiş Ştatların İştirak Aktını (İctimai Qanun 79-264; 22 U.S.C. 287) ləğv etməyi təklif edir. Qanun layihəsi qəbul olunarsa, ABŞ prezidenti BMT-nin bütün orqanları və institutları da daxil olmaqla, ABŞ-ın üzvlüyünə xitam verməyə borclu olacaq.

Bu məsələnin siyasi tərəfini qiymətləndirmədən qeyd edim ki, hüquqi baxımdan üzv dövlətlərin BMT-dən birtərəfli qaydada çıxması onun Nizamnaməsində nəzərdə tutulmayıb. BMT Nizamnaməsi üzvlükdən xaric edilmə imkanını nəzərdə tutur - bu, BMT Nizamnaməsinin II Fəslinin 6-cı maddəsində nəzərdə tutulmuş prosedurdur, ona görə nizamnamə prinsiplərini sistematik şəkildə pozan təşkilatın üzvü Təhlükəsizlik Şurasının tövsiyəsi ilə Baş Assambleya tərəfindən BMT-dən xaric edilə bilər. 1971-ci ildə Baş Assambleyanın 2758 saylı qətnaməsi ilə təşkilatdan yalnız bir dövlət - Çin Respublikasını (Tayvan) çıxarılıb.

1965-ci ildə BMT və İndoneziya arasında baş vermiş münaqişə və 2016-cı ildə Filippinin BMT-dən çıxmaq təhlükəsi istisna olmaqla, BMT-nin bütün tarixi ərzində heç bir dövlətin BMT-dən birtərəfli qaydada çıxması presedenti olmayıb.

Bununla belə, BMT Nizamnaməsinin özü, hər hansı digər beynəlxalq müqavilə kimi, suverenlik prinsipindən irəli gələn ümumi beynəlxalq hüquqa uyğun olaraq iştirakçı dövlət tərəfindən denonsasiya edilə bilər. Müqavilələr hüququ haqqında 1969-cu il Vyana Konvensiyası da eyni mövqedən çıxış edir.

Onu da qeyd etmək vacibdir ki, qanun layihəsi Birləşmiş Millətlər Təşkilatı ilə Birləşmiş Ştatlar Hökuməti arasında Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Qərargahının yerləşməsi ilə bağlı 1947-ci il Sazişindən çıxmağı təklif edir. Praktikada bu, BMT-nin mənzil-qərargahının Nyu-Yorkda olmasının hüquqi əsasının dayandırılması və onun başqa ölkəyə köçürülməsi demək olacaq.

Bu, ABŞ-ı BMT-dən çıxaran ilk qanun layihəsi deyil. Oxşar sənədlərə 2017 və 2019-cu illərdə baxılıb, lakin ABŞ Konqresi tərəfindən rədd edilib.

Bütün yuxarıda deyilənləri nəzərə alsaq, qanun layihəsinin qəbul olunma şansı, fikrimcə, zəifdir. Amma bunu respublikaçılar hazırladığından, necə deyərlər, variantlar mümkündür", - deyə o qeyd edib.

Qadir, Bizimyol.info