Kosmosda həyat izləri tapılıbmı?

Elm adamları, Yerdən kənarda, uzaq bir planetdə həyatın ən güclü əlamətlərindən birini aşkar etdiklərini açıqladılar. Lakin ekspertlər vurğulayırlar ki, bu kəşf hələlik “həyat tapılıb” demək deyil.

Bizimyol.info "trthaber"ə istinadən xəbər verir ki, İngilis alimləri "James Webb" Kosmik Teleskopu ilə apardıqları müşahidələr zamanı Yerdən 124 işıq ili uzaqda olan "K2-18b" adlı planetin atmosferində bəzi kimyəvi izlər aşkar ediblər. Bu izlər arasında əsas dimetil sulfid (DMS) və bəlkə də dimetil disulfiddir (DMDS). Bu iki molekul Yerdə yalnız okeanlardakı mikroskopik orqanizmlər tərəfindən istehsal olunur.

Kembric Universitetinin professoru Dr. Nikku Madhusudhanın rəhbərlik etdiyi qrup deyir ki, bu kimyəvi maddələrin mövcudluğu planetdə bioloji aktivliyin ola biləcəyini göstərir.

Araşdırmalara görə, "K2-18b" tamamilə okeanla örtülmüş səthə və hidrogenlə zəngin atmosferə malik ola bilər. Alimlər belə planetləri "Hycean Earths" adlandırırlar. Planet həm də ulduzundan uzaqlığına görə yaşayış zonasındadır. Başqa sözlə, səthində maye suyun olması ideal temperaturdadır.

"Əvvəllər nəzəri olaraq bu cür planetlərin bol kükürd əsaslı qazlara malik olacağı proqnozlaşdırılırdı. İndi biz onları faktiki olaraq aşkar etdik", - deyə Madhusudhan bildirib.

Əldə edilən məlumatlar ümidverici olsa da, alimlər ehtiyatlıdırlar. Bu molekulların həyatdan asılı olmayan kimyəvi proseslər nəticəsində əmələ gəlməsi ehtimalı da istisna edilmir.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, "Webb" teleskopu ilə 16-24 saat ərzində yeni müşahidələr aparılarsa, daha dəqiq nəticələr əldə etmək olar. Professor: "Elmdə irəliləyiş yalnız şübhə ilə yanaşmaq və təkrar-təkrar sınaqdan keçirməklə mümkündür", - deyib.

Astrofizik Sara Siqer bu planetin quruluşu ilə bağlı müxtəlif fikirlərin olduğunu bildirir. Bəziləri planetin okeanlarla örtüldüyünü iddia edərkən, digər tədqiqatçılar bunun isti, ərimiş qaya təbəqələri ilə örtülmüş mini-Neptun ola biləcəyini düşünürlər.

"Bu tapıntı həyəcan vericidir, lakin bu, həyatın əlaməti olaraq qalır. Qəti nəticə əldə etmək üçün illər lazım ola bilər", - deyə Seager qeyd edib.

Alimlər hesablayıblar ki, "K2-18b"də DMS və DMDS nisbəti Yerdəki təbii səviyyələrdən minlərlə dəfə yüksək ola bilər. Ancaq bu molekulların həqiqətən var olub olmadığını anlamaq üçün müstəqil komandalar eyni məlumatlarla işləməli və nəticələri təsdiqləməlidirlər.

Tədqiqatçılar həmçinin bu molekulların atmosferdə mövcud olduğu təqdirdə birlikdə əmələ gəlməsi gözlənilən digər qazların, məsələn etan (C2H6) aşkarlana bilməməsini də sual işarəsi hesab edirlər.

Tədqiqat hazırda üç siqma səviyyəsindədir, yəni nəticənin təsadüf olması ehtimalı azdır.

Prof. Madhusudhan: "Hazırda əldə etdiyimiz məlumatlarla həyatı aşkar edə biləcəyimizi göstərdik. Sual belədir: Biz insanlar Yerdən kənarda tanımadığımız həyatı tapmağa hazırıqmı?", - deyə bildirib. Bunu deməklə o, elmi olduğu kimi, fəlsəfi mübahisəni də gündəmə gətirir.

Qadir, Bizimyol.info