Icma.az
close
up
RU
Kosmosdakı həyatın açarı...

Kosmosdakı həyatın açarı...

Icma.az bildirir, Sia Az saytına əsaslanaraq.

Alimlər Bennu asteroidində şəkər və sirli saqqızı tapdılar...

...NASA-nın OSIRIS-REx kosmik missiyası çığır açan nəticələr verməyə davam edir. Alimlər Bennu asteroidindən qaytarılan torpaq nümunələrini araşdırırlar. Son təhlillər erkən Günəş Sistemi haqqında anlayışımızı dəyişdirən bir neçə unikal tapıntı aşkar edib.

SİA xəbər verir ki, bununla bağlı yazı Nature Geoscience jurnalında dərc edilib.

Yaponiyanın Tohoku Universitetindən Yoşihiro Furukavanın rəhbərlik etdiyi beynəlxalq tədqiqat qrupu əsas kəşf edib. Onlar asteroid nümunələrində yerüstü mənşəli riboza və qlükoza tapıblar.

Bu, elmi tarixdə kosmosdan gələn materialda qlükozanın tapılmasının ilk dəfəsidir.

Bu kəşfin əhəmiyyətini şişirtmək çətindir. Riboza RNT molekulları üçün fundamental tikinti bloku kimi xidmət edir. Onun Bennu üzərində olması, əvvəllər kəşf edilmiş amin turşuları və nukleotid əsasları ilə birlikdə aydın bir mənzərə yaradır.

Həyatın mənşəyi üçün lazım olan kimyəvi maddələr erkən Günəş Sistemində artıq geniş yayılmışdı. Onlar asteroidlər kimi göy cisimləri tərəfindən Yer də daxil olmaqla gənc planetlərə çatdırıla bilərdi.

Eyni zamanda, alimlər bir vacib detalı qeyd etdilər. Torpaq nümunələrində DNT-nin əsasını təşkil edən şəkər olan deoksiriboza tamamilə yoxdur.

Tədqiqatçılar bu faktı "RNT dünyası" hipotezinin dolayı təsdiqi hesab edirlər. Bu nəzəriyyəyə görə, Yer kürəsindəki ilk ibtidai həyat formaları məlumat saxlamaq üçün RNT molekullarından istifadə edirdilər.

Daha mürəkkəb DNT əsaslı sistem daha sonra inkişaf edə bilərdi.

Tədqiqatın ikinci hissəsi də təəccüblü deyildi. Onlar Bennu nümunəsində qəribə bir polimerə bənzər bir material aşkar etdilər. Buna bənzər bir şey əvvəllər tədqiq edilən meteoritlərin heç birində müşahidə edilməmişdi.

Bu maddənin quruluşu oksigen və azot atomları ilə zəngin olan uzun zəncirlərə bənzəyir.

Kimyəvi analiz maraqlı bir bənzətmə ortaya qoydu. Material tərkibində bəzi poliuretan növlərinə bənzəyir, lakin quruluşu daha xaotik və nizamsızdır.

Alimlər kəşfə qeyri-rəsmi olaraq "kosmik saqqızı" adını veriblər. Onlar inanırlar ki, bu maddə bir vaxtlar yumşaq və elastik idi, lakin zaman keçdikcə bəzi elastik xüsusiyyətlərini saxlayaraq sərtləşdi.

Bu polimerin mənşəyi asteroidin tarixinin ən erkən mərhələləri ilə əlaqələndirilir.

O, hətta Bennunun əcdadının içərisində maye su əmələ gəlməzdən əvvəl də əmələ gəlmişdir. Kosmosda belə mürəkkəb üzvi birləşmənin mövcudluğu yeni bir hipotez sahəsi açır.

Alimlər indi planetimizdə bioloji molekulların yaranmasına səbəb ola biləcək kimyəvi reaksiyaları daha dəqiq modelləşdirə bilirlər. Ayrıca olaraq, tədqiqatçılar nümunələrdə xüsusi kosmik tozun yüksək konsentrasiyasını qeyd edirlər.

Onun izotop tərkibi onun mənşəyini supernova partlayışlarından aydın şəkildə göstərir.

Bu o deməkdir ki, Bennunun əmələ gəldiyi material bir vaxtlar qalaktik miqyaslı kataklizmlərə məruz qalıb və ölü ulduzlardan material udur. Bu qiymətli torpaqla iş hələ tam deyil. Alimlər yeni kapsulalar açmağa və nümunələrə ən qabaqcıl analitik metodları tətbiq etməyə davam edirlər. Asteroiddən gələn hər qram material fundamental sualların açarını saxlaya bilər.

Planetlər necə əmələ gəlib?

Kosmos vakuumunda hansı kimyəvi prebiotik proseslər mümkün olub? Yer kürəsində üzvi maddələrin mənbəyi nə idi? OSIRIS-REx missiyası artıq müstəsna dəyərini sübut edir.

Bir vaxtlar cansız bir qaya hesab edilən Bennu asteroidi milyardlarla il qorunub saxlanılan mürəkkəb kimyəvi laboratoriyaya çevrilib. Bu "zaman kapsulu"ndan gələn hər yeni kəşf elmi ictimaiyyəti öz mənşəyimiz haqqında nəzəriyyələri yenidən nəzərdən keçirməyə məcbur edir. Tədqiqatçılar əmindirlər ki, Bennu asteroidindən gələn ən böyük sürprizlər hələ qarşıdadır.

Nazlı Almuradova

Daha ətraflı məlumat və yeniliklər üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:238
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 04 Dekabr 2025 20:23 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see361

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see332

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see326

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see270

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see257

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see248

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see236

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see232

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see229

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see225

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see222

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see220

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see216

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see203

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see194

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see186

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see185

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see177

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see177

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see176
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri