Kreml təşəbbüsü itirir...

...Xatırlayırsınızsa, SİA-nın da bir müddət əvvəl yazdığı kimi, mayın 9-da Vladimir Putin Ukraynaya qarşı müharibənin sona yaxınlaşdığını bildirmişdi.

“The Guardian” qəzetinin qeyd etdiyi kimi, bu açıqlama Kremlin cəbhə xəttindəki dəyişikliklər və yeni iqtisadi çətinliklər fonunda münaqişənin mümkün sonluğundan danışmasının səbəbləri ilə bağlı suallar doğurur.

Nəşr xatırladır ki, 2023-cü ilin yayında uğursuz Ukrayna əks-hücumundan sonra Rusiya tədricən irəliləyərək yeni əraziləri ələ keçirmişdi. Hücumun yavaş tempinə və yüksək itkilərə baxmayaraq, Moskvanın strateji təşəbbüsü saxladığı görünürdü.

Lakin son aylarda vəziyyət dəyişib. Rusiyanın əvvəllər ələ keçirdiyini iddia etdiyi Kupyansk şəhərinin Ukrayna tərəfindən dekabr ayında azad edilməsi hətta Qərb hərbi analitikləri üçün də sürpriz olub.

Nəşrin məlumatına görə, Rusiya qoşunlarının Starlink peyk internetinə məhdud çıxışı, eləcə də Telegram ilə bağlı problemlər Ukrayna qüvvələrinə Zaporojye bölgəsində itirilmiş mövqelərinin bir hissəsini geri qaytarmağa kömək edib.

Rusiya ordusunun itkiləri də amil kimi göstərilir. Ukrayna iddia edir ki, son beş ayda öldürülən və yaralanan rus qoşunlarının sayı yeni əsgərlərin sayını keçib.

Ukraynanın hesablamalarına görə, mart və aprel aylarında Rusiya ordusu aylıq təxminən 35.000 əsgər itirib, bu, əsasən pilotsuz təyyarələrin zərbələri nəticəsində baş verib. Rusiyanın regional büdcələrini təhlil edən iqtisadçı Yanis Kluge hazırkı işə qəbul nisbətini gündə 800-1000 əsgər hesablayır ki, bu da ayda 24.000-30.000 əsgər deməkdir.

Bu məlumatlar, ilk rübdə 80 mindən çox insanın orduya qoşulduğunu bildirən Dmitri Medvedevin açıqlamaları ilə dolayı yolla təsdiqlənir.

Rusiya iqtisadiyyatı da ciddi təzyiq altındadır. Qlobal neft qiymətlərinin artması vəziyyəti müvəqqəti olaraq yaxşılaşdırsa da, Moskvanın gəlirləri hələ də həssasdır.

Kiyev İqtisadiyyat Məktəbinin məlumatına görə, Rusiyanın neft gəlirləri mart ayında 19 milyard dollara çatıb ki, bu da fevral ayında 9,8 milyard dollardan (2023-cü ilin payızından bəri ən yüksək göstəricidir) çoxdur.

Bu arada, Ukraynanın uzunmənzilli raketləri və dronlarının Primorsk və Ust-Luqadakı neft obyektlərinə endirdiyi zərbələr ixrac həcmini əhəmiyyətli dərəcədə azaldıb.

…Karnegi Fondunun analitiki Sergey Vakulenkonun sözlərinə görə, gündəlik neft ixracı 5,2 milyon bareldən 3,5 milyon barelə düşüb.

Ekspert qeyd edir ki, yüksək qiymətlər hazırda tədarük həcmlərinin azalmasını kompensasiya edir, lakin ABŞ və İran Hörmüz boğazını açmaq barədə razılığa gələrsə, vəziyyət kəskin şəkildə dəyişə bilər ki, bu da neft qiymətlərinin aşağı düşməsinə və Rusiya iqtisadiyyatı üçün yeni problemlərə səbəb olacaq.

Əli Babayev