Krım Putin üçün tələyə çevrilir...

...Vladimir Putinin imperiya tacındakı cəvahirdən tutmuş onun yanındakı tikana qədər, 2014-cü ildə Krımın fəthi Rusiyanın Ukraynadakı müharibəsi çıxılmaz vəziyyətə düşdüyü bir vaxtda yenidən onun üçün bir xəyala çevrilir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Newsweek yazır.

Nəşr qeyd edir ki, Krımda Rusiya tərəfindən təyin olunmuş hakimiyyət orqanları Ukrayna hücumlarının yanacaq çatışmazlığına, elektrik kəsintilərinə və işğal olunmuş yarımadada mülki əhalinin gündəlik həyatına məhdudiyyətlər gətirməsindən sonra 26 iyunda "fövqəladə vəziyyət" elan etdilər.

Məqalədə mülki əhaliyə benzin satışının artıq dayandırıldığı və Kremlin təyin etdiyi Krım rəhbəri Sergey Aksyonovun yanacağın yalnız dövlət qurumlarına tədarük ediləcəyini bildirib.

Putin Rusiyada yanacaq çatışmazlığını etiraf etdi, eyni zamanda hava hücumundan müdafiəni gücləndirəcəyinə, təmir işlərini artıracağına və Rusiyanın yeganə isti su dəniz bazasına ev sahibliyi edən Krıma təchizatı artıracağına söz verdi. “Kiyev, əvvəlki kimi, Krımı Rusiyadan geri almağa çalışır - bir çox Qərb analitiklərinin Ukrayna üçün əlçatmaz hesab etdiyi bir məqsəd”, - deyə nəşr qeyd edib.

Orada qeyd olunur ki, Krım Putin üçün tələyə çevrilir: təslim olmaq üçün çox simvolik, əvvəlki kimi istismar etmək üçün çox həssas və vəziyyəti normallaşdırmaq üçün çox baha başa gəlir...

Nəşr Putinin təhrik etdiyi Krım böhranının necə inkişaf edə biləcəyi ilə bağlı beş ssenari təqdim edir:

1. Putin Krımı möhkəmləndirir və rusları bunun üçün pul ödəməyə məcbur edir

Putin Rusiyanın yanacaq idxalını artıracağını, neft obyektlərinin təmirini sürətləndirəcəyini və Krıma quru, eləcə də dəniz yolu ilə tədarükü artıracağını bildirdi. Bu, onun idarəetmə tərzinə uyğun gəldiyi üçün ən çox ehtimal olunan yaxın müddətli ssenaridir: xərcləri ödəmək, nəzarəti mərkəzləşdirmək və döyüş meydanındakı təzyiqin siyasi vəziyyəti dəyişdirdiyini inkar etmək...

Nəşr qeyd edir ki, problem istehkamların normal həyatı bərpa etməməsidir.

Krımda artıq şəxsi sürücülərə yanacaq satışı dayandırılıb və Sevastopolda ictimai nəqliyyata, mağazalara, kafelərə və küçə işıqlandırmasına məhdudiyyətlər qoyulub.

2. Ukrayna Krımı bir adaya çevirir, lakin onu ələ keçirə bilməyəcək

Məqalədə qeyd olunur ki, iyunun əvvəlində Ukrayna Müdafiə Nazirliyi Rostov-na-Donu işğal olunmuş Krımla birləşdirən R-280 avtomobil yolunun Ukrayna atəşi altında olduğunu elan edib.

Bu ssenari Ukraynanın yarımadaya hücum etməsini tələb etmir. O, Ukraynanın Krımı etibarsız bir logistika mərkəzinə çevirməyə davam etməsini və onu təcrid etməsini tələb edir. Gözlənilməz nəticə Rusiyanın Krımı işğal etməyə davam etməsi, lakin artıq ondan inamla istifadə edə bilməməsi ola bilər.

3. Moskva Krımın toxunulmaz olduğunu sübut etmək üçün digər bölgələrdə təzyiqi artırır

Kreml liderinin sözlərinə görə, Ukrayna zərbələri Rusiya cəmiyyətini bölmək və Moskvanı Kiyevin şərtləri ilə danışıqlara məcbur etmək məqsədi daşıyırdı. Bu ssenaridə Rusiya Krıma qarşı təzyiqə Krımla bağlı kursunu dəyişdirmək əvəzinə, Ukraynaya qarşı cəza tədbirlərini genişləndirməklə cavab verir.

4. Krım istənilən razılaşmada “zəhər həbinə” çevrilir

Bu ssenari, Krımın suverenlik məsələsinin real həlli olmadan Rusiyanın nəzarəti altında qaldığı diplomatik dondurmanı nəzərdə tutur. Rusiya Krımı birləşdirib, lakin ərazi üzərində nəzarəti beynəlxalq səviyyədə tanınmır və Putin bunu dəyişdirməyə çalışır.

Ukraynanın Krımla bağlı mövqeyi faktiki olaraq dəyişməz qalıb: Kiyev hələ də onu öz ərazisi hesab edir və Rusiya yarımadanı materiklə, xüsusən də Kerç körpüsü vasitəsilə birləşdirsə belə, yarımadaya nəzarəti bərpa etmək səylərini davam etdirəcəyini vurğulayır.

Nəşr hesab edir ki, Kiyevin Krıma qarşı hazırkı kampaniyası qismən hərbi təzyiq məsələsidir, eyni zamanda siyasi siqnaldır.

Prezident Volodimir Zelenski Ukraynanın "müvəqqəti işğal olunmuş" ərazidə və Rusiya daxilində Rusiyanın hərbi əməliyyatlarını dəstəkləyən hədəflərə zərbələr endirdiyini bildirib.

5. Krım Putinə zərər verir, amma onu devirmir

Putin güzəştləri istisna etdi və müvəqqəti uğursuzluqlara baxmayaraq Rusiyanın qalib gələcəyini vurğuladı, Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov isə dəfələrlə Rusiyanın Ukrayna ilə bağlı mövqeyinin dəyişməz qaldığını bildirib.

Rusiya siyasəti Kremlə təzyiq göstərmək, ictimai rəyi manipulyasiya etmək və vaxt itkisi üçün vasitələr təqdim edir. Nəşr Krımda pisləşən vəziyyətin avtomatik olaraq saray çevrilişinə, xalq üsyanına və ya Rusiya qoşunlarının yarımadadan qəfil çıxarılması ilə nəticələnməyəcəyini proqnozlaşdırır.

Putin üçün bir lider kimi daha çox ehtimal olunan risk daha məhduddur və onun mövqeyini daxildən sarsıdır.

Əli Babayev