Icma.az
close
up
RU
Menu

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

Kürdlər və yezidilər gürcü Kilsəsinə doluşublar FAKT

Kürdlər və yezidilər gürcü Kilsəsinə doluşublar FAKT

Ses qazeti saytına istinadən Icma.az xəbər verir.

21 iyunda Tbilisidəki Müqəddəs Üçlük Katedralında Patriarx Şio III Gürcü Pravoslav Kilsəsi (GÖK) daxilində formalaşan gənc kürd-yezidi icmasına xeyir-dua verdi. Xatırladaq ki, "kürdlər" müsəlman azlığını, "yezidilər" isə ənənəvi milli dinin tərəfdarlarını ifadə edir.

"Gürcüstan yezidilərinin könüllü xristianlaşdırılması"na həsr olunmuş görüşdə kürd əsilli ilk pravoslav keşişi Hieromonk Madai (Maamdi) Müqəddəs İoann Xrizostomun Liturgiyasını Kurmanji dilində qeyd etdi. O, GÖK-nin pravoslav kürdlər üçün dua kitabı, katexizm və saatlar kitabının hazırlanması üzrə fəal işindən danışdı. Keşişin sözlərinə görə, kürd dili, Köhnə Gürcü dili ilə birlikdə, gələcəkdə rəsmi liturgik dilə çevriləcək. Lakin GÖK Sinodunun bu məsələ ilə bağlı hələlik heç bir rəsmi açıqlaması yoxdur.

Təsvir edilən hadisə, ənənəvi olaraq özünü "gürcülər üçün kilsə" kimi təqdim edən, yerli pravoslav ermənilər üçün nadir hallarda keçirilən dini ayinlərə çətinliklə icazə verən, xüsusilə Rusiya ilə münaqişə kontekstində kilsə slavyan dilində dini ayinləri minimuma endirən və osetin və ya abxaz dillərində dini ayinlər kimi məsələlərə son dərəcə mənfi yanaşan Gürcü Pravoslav Kilsəsi üçün olduqca qeyri-adidir.

Tbilisi ilahiyyat məktəbləri Rus Pravoslav Kilsəsinin etnik azlıqlardan olan namizədlər üçün kvota və üstünlüklər tətbiq etmək təcrübəsinə tənqidi yanaşır. Onlar potensial qeyri-gürcü keşişlərini seminariyaya cəlb etmək üçün heç bir məqsədyönlü səy göstərmirlər və milli yönümlü missiyaları sadəcə zərərli hesab edirlər ki, bu da separatizm üçün potensial səbəblərdir. Abxazlar və osetinlər üçün yepiskop təyin olunarsa, onlar qaçılmaz olaraq gələcəkdə abxaz və osetin separatçılarını dəstəkləyəcəklər - bu, adi düşüncə tərzidir. Etnik üstünlük amili də rol oynayır: "İndi hər yeni gələnə yepiskop verməliyikmi?"; "Gürcüstanda yaşayan bütün xalqlar gürcü dilini öyrənməli və yüksək gürcü mədəniyyətini mənimsəməlidirlər."

Buna baxmayaraq, Gürcüstanda cəmi 12.000 nəfər yaşayan yezidilər üçün istisna edildi. Müqayisə üçün, Gürcüstan ərazisində təxminən 14.000 osetin yaşayır və bura Gürcüstan Pravoslav Kilsəsinin özünün kanonik ərazisi hesab etdiyi və müxtəlif mənbələrə görə, onların sayının 30.000 ilə 50.000 arasında dəyişdiyi Cənubi Osetiya daxil deyil. Gürcüstanda az sayda abxaz var - cəmi 3000-dən bir qədər çox - lakin hələ də formal olaraq Gürcüstan Patriarxının himayəsində olan Abxaziya Respublikasında 125.000 nəfər var. Bu, yezidilər ilə necə baş verdi?

Bir tərəfdən, tarixdə şəxsiyyətin rolu və bir sıra təsadüfi amillər (baxmayaraq ki, Gürcüstanda kimsə Gürcü Pravoslav Kilsəsindəki kürd layihəsini mütləq "Moskvanın əli" adlandıracaq). Fakt budur ki, kürd ailəsindən olan və pravoslav missioneri olan Hieromonk Maamdi Gürcü Kilsəsinin deyil, Rus Kilsəsinin məhsuludur. O, Moskva Pravoslav Missioner Keşiş Daniil Sysoev Məktəbində (2008-ci ildə vəfat edib) təhsil almış və gənc yaşlarında Sarovlu Müqəddəs Serafimin xatirəsinə Serafim adı ilə vəftiz olunmuşdur. Müsahibədə xatırladığı kimi, Sysoev ilk İncilini kürd dilində hədiyyə olaraq almışdı. Novqorodlu keşiş Dmitri Bezumnov gənc kürdü vəftiz üçün hazırlamışdı. Rus Pravoslav Kilsəsi və Gürcü Pravoslav Kilsəsi iyerarxiyası Maamdi və bütövlükdə kürd pravoslav layihəsini son illərdə çətin dövrlərdən keçən Rusiya-Gürcü kilsəsi əlaqələrinin möhkəmləndirilməsində bir amil kimi açıq şəkildə görür.

Digər tərəfdən, daxili siyasət amili də var: Gürcüstan dövləti ənənəvi olaraq etnik azlıqlara qarşı sərt münasibət bəsləyir. Kürdlər və yezidilər Gürcüstanda ən həssas etnik azlıqlar arasındadır. Ermənilərdən, azərbaycanlılardan, osetinlərdən və abxaziyalılardan fərqli olaraq, gürcü kürdlərinin Qafqazda "ev" torpağı yoxdur və xarici himayədar dövləti də yoxdur. Müəllifin Gürcüstandakı həmsöhbətlərinə görə, çox güman ki, məhz buna görə Gürcüstan Pravoslav Kilsəsi kürdləri keşiş təyin etməkdə yumşaq davranıb - potensial Abxaziya və Osetiya ruhanilərindən fərqli olaraq, o, nə qədər çalışsa da, separatizm amili olmayacaqdı.

Gürcüstanda yezidi məsələsi ilə bağlı hazırkı müzakirənin göstərdiyi kimi, icmanın bütün üzvləri Gürcüstan Pravoslav Kilsəsi rəhbərliyinin niyyətlərinin saflığına və ya yezidilərin və kürdlərin rifahı ilə bağlı narahatlığına inanmırlar. Hieromonk Madai inamla iddia edir ki, "pravoslavlığı qəbul edənlər özlərini etnik yezidi kürdləri hesab etməyə davam edirlər". Lakin Gürcüstandakı yezidi icmasının liderləri baş verənləri kilsənin də qarışdığı yerli kürdlərin məqsədyönlü assimilyasiyası və ya sadəcə "gürcüləşdirilməsi" dövlət siyasətinin bir hissəsi kimi qəbul edirlər. Gürcüstan Yezidilərinin Ruhani Şurasının (SCEG) rəhbəri Dimitri Pirbari həmvətənləri arasında dini dəyişmə tempindən qəzəblənir. "Onlar yalnız yezidi mənşəyinin xatirəsinə sahibdirlər. Onlar hər şeyi itirirlər: kimliklərini, dinlərini", - deyə o bildirir. 2012-ci ildə SCEG pravoslavlığı qəbul edən, lakin tövbə edən və əcdadlarının inancına qayıtmaq istəyən yezidilər üçün xüsusi bir "yenidən dinə qayıtmaq" ayini hazırlamışdı.

Burada geosiyasi kontekst də var. Britaniya və Britaniya kral ailəsi yezidi kimliyinin ənənəvi qoruyucuları, Türkiyə isə ənənəvi düşmən hesab olunur.

V.VƏLİLİ

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:129
embedMənbə:https://sesqazeti.az
archiveBu xəbər 04 İyul 2026 13:48 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see331

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see323

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see320

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see310

Dünyada ilk: "Qızılalma" Türkiyə ordusunda... Foto

19 Noyabr 2026 19:51see271

C vitaminini necə qəbul etmək lazımdır? Həkimdən məsləhət

19 Noyabr 2026 09:27see260

Bu qədər “xiyar” bir arada Yeni dünya rekordu+Fotolar

19 Noyabr 2026 00:23see257

Alyona Əliyeva Bakı Xoreoqrafiya Akademiyasından paylaşım edib

19 Noyabr 2026 21:02see253

Slovakiyalı basketbolçu: “Məncə, Bakıda bizim azarkeşlərimiz daha çox idi”

19 Noyabr 2026 01:24see249

Hövsanda dəniz qəhvəyi rəngə boyandı Xəzəri kim çirkləndirir? Foto/video

19 Noyabr 2026 14:04see245

Almaniya klubu “Qalatasaray”ın futbolçusuna elçi düşdü

20 Noyabr 2026 01:32see222

Bəxtiyar Aslanbəyli: AÇG də sərbəst qaz layihəsi üzrə işlər qrafikə və büdcəyə uyğun aparılır

19 Noyabr 2026 15:22see222

İstehlakçıları hansı hallarda aldadırlar? 41 protokol tərtib edilib

19 Noyabr 2026 17:17see216

Bu gün Xudayar Yusifzadənin doğum günüdür

20 Noyabr 2026 06:19see210

Xərçəngə səbəb olan qidalar Siyahı yeniləndi

19 Noyabr 2026 18:59see207

Bakıda 8 yaşlı uşağın ödündən kista çıxarıldı

19 Noyabr 2026 19:14see205

Yaddaşı gücləndirən burun damcıları siçanlar üzərində sınaqdan KEÇİRİLDİ

20 Noyabr 2026 00:00see190

Ağ Ev Trampın sammit zamanı yatması barədə məlumatları təkzib edib

19 Noyabr 2026 21:00see182

Azərbaycan Milli İncəsənət Muzeyinin direktoru Şirin Məlikova Türkiyədə beynəlxalq konqresdə çıxış edib (Foto)

19 Noyabr 2026 18:45see175

Deputat: “Vyetnam Azərbaycan üçün yeni bazar ola bilər”

19 Noyabr 2026 15:03see174
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri