Lixtenşteyn: Azərbaycan üzərində qələbə ilə tarixə düşən rəqib in DOSYESİ

Sabah Azərbaycan millisi Millətlər Liqasının hazırkı mövsümündə ilk ev oyununu keçirəcək. Ayxan Abbasovun komandası Tofiq Bəhramov adına Respublika stadionunda Lixtenşteyni qəbul edəcək. Qarşılaşma saat 20:00-da başlayacaq.

İdman.Biz xəbər verir ki, Kaunasda Litva ilə 1:1 hesablı heç-heçədən sonra Azərbaycanın aktivində bir xal var. Litva iki oyundan dörd xal toplayıb, Lixtenşteyn isə hələlik xalsızdır.

Kağız üzərində məhz Lixtenşteynlə qarşılaşma millimiz üçün ilk qələbəsini qazanmaq baxımından ən münasib imkan kimi görünür. Amma bu rəqibin tarixində elə detallar var ki, ona tamamilə yuxarıdan aşağı baxmağa imkan vermir.

İlk tarixi qələbələrini Azərbaycan üzərində qazanıblar

Azərbaycanlı azarkeş üçün Lixtenşteynlə bağlı bəlkə də ən diqqətçəkən fakt budur.

14 oktyabr 1998-ci ildə Vadutsda Lixtenşteyn Azərbaycanı 2:1 hesabı ilə məğlub edib. Bu, knyazlığın milli komandasının tarixində ilk rəsmi qələbə olub.

Maraqlıdır ki, həmin oyunda 16 yaşlı qapıçı Peter Yele milli komandada debüt edib. O, sonradan Lixtenşteyn futbolunun əfsanələrindən birinə çevrilib.

Azərbaycanın cavabı 1999-cu ilin iyununda gəlib – millimiz Bakıda Lixtenşteyni 4:0 hesabı ilə darmadağın edib. 2008-ci ildə isə komandalar 0:0 hesablı heç-heçə ediblər.

Beləliklə, Azərbaycan Lixtenşteyn üçün sadəcə növbəti rəqib deyil. Məhz bizim millimizə qarşı oyun onların milli futbol tarixində xüsusi yer tutur.

206-cı yer 126-cı yerə qarşı

Hazırkı FIFA reytinqində komandalar arasında böyük fərq var.

Son rəsmi sıralamaya əsasən, Azərbaycan 126-cı, Lixtenşteyn isə 206-cı yerdədir. FIFA növbəti reytinq cədvəlini oktyabrın 7-də açıqlayacaq.

Üstəlik, 206-cı pillə Lixtenşteynin tarixindəki ən aşağı göstəricidir. Komandanın maksimum nəticəsi isə 118-ci yer olub.

Bu səbəbdən reytinq, ev amili və futbolçuların səviyyəsi baxımından Azərbaycan sabahkı görüşün aşkar favoritidir.

Litvaya 0:2 uduzdular, amma hesab bir qədər aldadıcıdır

Lixtenşteyn Millətlər Liqasında ilk oyununu sentyabrın 24-də evdə Litvaya qarşı keçirib və 0:2 hesabı ilə uduzub.

Hər iki qol fasilədən sonra vurulub. Lukas Mişelbrink 53-cü, Artur Doljnikov isə 66-cı dəqiqədə fərqlənib.

Amma ilk hissə yekun hesabın düşündürdüyü qədər birtərəfli keçməyib. Meydan sahibləri iki dəfə qola çox yaxın olublar və Litvanı yalnız qapı dirəyi xilas edib. Fasiləyə qədər hesab açılmayıb.

Ümumi statistikada isə litvalıların üstünlüyü ciddi olub: topa sahibolmada təxminən 68-32, zərbələrdə 15:4, künc zərbələrində isə 8:0.

Yəni Lixtenşteyn uzun müddət topsuz müdafiə olunmağa hazırdır, amma sürətli keçidlər zamanı ayrı-ayrı təhlükəli epizodlar yarada bilir.

Bakıya gəlməzdən əvvəl daha bir 0:2

Litva ilə oyundan sonra Konrad Fünfştükün komandası Maltaya yollanıb və sentyabrın 27-də yoldaşlıq görüşü keçirib.

Nəticə yenə eyni olub – 0:2.

Fünfştük start heyətində yeddi dəyişiklik edib. Buna baxmayaraq, Lixtenşteyn hesabı açmaq üçün çox yaxşı imkan qazanıb: Kenni Kind cərimə meydançasında qayda pozuntusuna məruz qalıb, amma komandanın ən təcrübəli futbolçularından biri olan Nikolas Hasler penaltini dəqiq yerinə yetirə bilməyib.

Komandanın hazırkı seriyası da diqqət çəkir: Lixtenşteyn Andorra, Kipr, Litva və Maltaya ardıcıl olaraq 0:2 hesabı ilə uduzub.

Son qələbə isə mart ayında Ruandada keçirilən FIFA Series turnirində əldə olunub. Lixtenşteyn Tanzaniyanı gözlənilmədən 1:0 hesabı ilə məğlub edib, yeganə qolu Ferhat Sağlam vurub.

Komandanın əsas siması kimdir?

Hazırkı heyətin ən tanınmış futbolçusu Nikolas Haslerdir.

35 yaşlı futbolçu milli komandada artıq 113 oyun keçirib və yeddi qol vurub. Hazırda “Vaduts”da çıxış edir və klubun liderlərindən biridir. Hasler əvvəllər MLS-də “Toronto”, “Çikaqo Fayr” və “Sportinq Kanzas-Siti” komandalarının formasını geyinib.

Digər diqqətçəkən futbolçu 37 yaşlı qapıçı Benjamin Büxeldir. O da “Vaduts”da çıxış edir. Büxel vaxtilə İngiltərənin “Bornmut” klubuna məxsus olub və “Oksford Yunayted”də oynayıb. Litva ilə matçda qapını məhz o qoruyub və beş seyv edib.

Heyətdə ən maraqlı karyeralardan biri isə Marsel Büxelə məxsusdur. 35 yaşlı yarımmüdafiəçi hazırda İtaliyanın “Unipomezia” klubunda çıxış edir, amma karyerasının böyük hissəsini İtaliyada keçirib. Onun keçmiş klubları arasında “Empoli”, “Verona”, SPAL, “Askoli”, “Yuve Stabiya” və “Messina” var.

Yəni hazırkı Lixtenşteyn millisində “İnter”, “Bavariya” və ya İngiltərə Premyer Liqası səviyyəsində klubda oynayan futbolçu yoxdur. Komanda üzvlərinin əksəriyyəti İsveçrə, Almaniya, Avstriya və İtaliyanın aşağı liqalarında çıxış edir.

21 yaşlı Hasler və 18 yaşlı debütant

Fünfştük eyni zamanda komandanı tədricən gəncləşdirir.

Alessio Hasler 21 yaşındadır və yayda “Vaduts”dan ayrılaraq Almaniyanın “İllertissen” klubuna keçib.

20 yaşlı Yonas Vayssenhofer Avstriyanın “Hohenems”, 21 yaşlı Emanuel Tsünd isə İsveçrənin “Muttenz” klubunda oynayır.

Hazırkı toplanışın ən maraqlı hekayələrindən biri isə Alessandro Lo Russo ilə bağlıdır. O, 23 sentyabr 2008-ci ildə doğulub və 18 yaşı tamam olandan cəmi bir gün sonra – 24 sentyabrda Litva ilə oyunda əsas milli komandada debüt edib. Lo Russo hazırda USV Eschen/Mauren klubunu təmsil edir.

Fünfştük geniş heyətə əvvəlcədən bir neçə gənc futbolçu daxil etmişdi. Baş məşqçinin sözlərinə görə, dörd matçlıq sıx oyun qrafiki gənclərə əsas milli səviyyədə ilk təcrübələrini toplamaq üçün yaxşı imkan yaradır.

Konrad Fünfştük kimdir?

Lixtenşteyn millisinə 2023-cü ilin iyunundan almaniyalı mütəxəssis Konrad Fünfştük rəhbərlik edir.

Bundan əvvəl o, Almaniyanın II Bundesliqasında “Kayzerslautern”in, İsveçrədə “Vil”in baş məşqçisi olub, həmçinin “Verder”in ikinci komandasını çalışdırıb.

2025-ci ilin martında federasiya onun müqaviləsini vaxtından əvvəl uzadıb və xüsusilə gənc futbolçularla işini önə çəkib.

Burada maraqlı taktiki detal da var.

Fünfştük ilk gündən Lixtenşteynin yalnız öz qapısını qorumağa gələn komanda imicini dəyişmək istədiyini deyib:

“Biz yalnız öz qapımızı müdafiə etmək yox, oyunda fəal iştirak etmək istəyirik”.

Praktikada daha güclü rəqiblərə qarşı Lixtenşteyn yenə də çox müdafiə olunmağa məcbur qalır. Litva ilə matçda komanda topa oyunun təxminən üçdə birində sahib olub. Amma müdafiədən daha sürətli çıxmaq və boş zonalardan istifadə etmək cəhdi həqiqətən görünür.

Onların ümumiyyətlə öz çempionatı yoxdur

Lixtenşteyn futbolunun ən qeyri-adi xüsusiyyətlərindən biri budur: ölkənin öz milli liqası yoxdur.

Knyazlığın bütün yeddi klubu İsveçrə futbol sistemində çıxış edir. Ölkə daxilində keçirilən yeganə turnir Lixtenşteyn Kubokudur.

Ölkənin əsas klubu “Vaduts”dur. Hazırda Benjamin Büxel və Nikolas Hasler də məhz bu komandada oynayırlar.

Məhz buna görə Lixtenşteyn millisinə münasibətdə “legioner” anlayışı bir qədər fərqli məna daşıyır: ölkənin demək olar ki, bütün klub futbolu İsveçrə sisteminə inteqrasiya olunub.

Əsas nailiyyətlər: Portuqaliya, Lüksemburq və səkkiz xal

Lixtenşteyn heç vaxt dünya və ya Avropa çempionatının final mərhələsində iştirak etməyib.

Milli komanda ən uğurlu seçmə tsiklini DÇ-2006 ərəfəsində keçirib. Həmin vaxt Lixtenşteyn səkkiz xal toplayıb və bu, hələ də komandanın dünya çempionatlarının seçmə mərhələlərində rekordudur.

Məhz həmin tsikldə bu gün də ölkədə xatırlanan iki nəticə qeydə alınıb.

Lixtenşteyn AVRO-2004-ün finalçısı olmuş Portuqaliya ilə sensasiyalı şəkildə *2:2* hesablı heç-heçə edib, ardınca isə Lüksemburqu səfərdə *4:0* hesabı ilə darmadağın edib.

Sonradan Lixtenşteyn Lüksemburqa daha bir dəfə – 3:0 hesabı ilə qalib gəlib və həmin seçmə mərhələni iki qələbə və iki heç-heçə ilə başa vurub.

AVRO-2008-in seçmə mərhələsində komanda yeddi xal toplayıb, Latviya və İslandiyanı məğlub edib. Bu, Lixtenşteynin Avropa çempionatlarının seçmə mərhələlərində ən yaxşı nəticəsi olaraq qalır.

Bakıda nə gözləmək olar?

Azərbaycan obyektiv olaraq daha güclüdür.

FIFA reytinqində 126-cı yer 206-cı yerə qarşı, ev amili, daha yüksək səviyyədə çıxış edən peşəkar futbolçuların sayı və heyət dərinliyi Ayxan Abbasovun komandasını görüşün aşkar favoriti edir.

Amma Litva - Lixtenşteyn matçından çıxarılası əsas dərs başqadır.

Əgər rəqibə aşağı blokda rahat yerləşməyə və uzun müddət 0:0 hesabını qorumağa imkan verilsə, oyun xoşagəlməz məcraya düşə bilər. Litva 53-cü dəqiqəyədək qol vura bilmədi, özü isə ilk hissədə iki dəfə qapısında qol görməyə çox yaxın oldu.

Lixtenşteyn Bakıya topa uzun müddət sahib olmaq və oyunun şərtlərini diktə etmək üçün gəlməyəcək. Böyük ehtimalla Fünfştükün komandası zonaları maksimum sıxlaşdırmağa, ilk təzyiqi dəf etməyə, daha sonra isə sürətli hücumlar və standart vəziyyətlərdə şans axtarmağa çalışacaq.

Bu səbəbdən Azərbaycan üçün sabah əsas sual kimin daha güclü olması deyil, millimizin üstünlüyünü meydanda nə qədər tez təsdiqləyə biləcəyidir.

Bunun üçün əlavə motivasiya verən başqa bir məqam da var.

28 il əvvəl Lixtenşteyn tarixindəki ilk rəsmi qələbəsini məhz Azərbaycan üzərində qazanıb. Sabah isə millimiz rəqibin yeni bir tarix yazmasına imkan verməməyə çalışmalıdır.