Lukaşenkoya Oreşnik etibar edilməyəcək..?

Rusiya bu ilin dekabr ayında Belarusda yeni "Oreşnik" raket sistemlərini yerləşdirməyi planlaşdırır. Bu məlumatı Lukaşenkonun mətbuat katibi Natalya Eismont təsdiqləyib. Rəsmi açıqlamalara görə, yerləşdirməyə hazırlıq artıq son mərhələdədir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə Defence24 yazır.

Lukaşenko "Oreşnik" raketlərinin yerləşdirilməsi qərarını "Qərbin gərginləşməsinə reaksiya" adlandıraraq sistemin "müdafiə xarakterli" olduğunu vurğulayıb.

Lakin o, buraxılış qurğularının sayı və ya çatdırılma müddəti barədə ətraflı məlumat verməyib.

Sistemlərin planlaşdırılan yerləşdirilməsi ilə bağlı məlumat əvvəllər sentyabr ayında keçirilən "Zapad-2025" birgə Rusiya-Belarus hərbi təlimləri kontekstində ortaya çıxmışdı. Belarus Müdafiə Nazirliyinin rəsmi açıqlamalarında təlimlərin müasir raket sistemlərinin istifadəsi də daxil olmaqla "strateji çəkindirmə" elementlərinin tətbiqini əhatə etdiyi bildirilirdi.

Lakin sınaq meydançalarında faktiki olaraq işləyən "Oreşnik" raketlərinin sadəcə maket və ya buraxılış qurğuları olub-olmadığı məlum deyil.

Bu günə qədər bu silahın istifadəsinin yalnız iki məlum nümunəsi qeydə alınıb. 2024-cü ilin sonlarında Rusiya Dneprdəki Yujmaş zavoduna hücumda "Oreşnik" raketindən istifadə etdi və 2025-ci ilin fevral ayında Rusiyanın sınaq poliqonunda sınaq buraxılışı baş tutdu və raket buraxılışdan qısa müddət sonra partladı.

Bu o deməkdir ki, iddialı iddialara baxmayaraq, sistemin effektivliyi şübhə altındadır və döyüş hazırlığı təsdiqlənməyib. "Oreşnik" layihəsi çoxsaylı qeyri-müəyyənliklərlə əhatə olunub.

Bu raketlərin istehsal miqyası və istehsal olunan faktiki sayı məlum deyil. Rusiyanın rəsmi açıqlamaları "seriyalı istehsalın" başladığını göstərir, lakin müstəqil mənbələr bunun yalnız az sayda prototipi əhatə edə biləcəyini irəli sürür.

Nəticədə, sistemin Belarusda yerləşdiriləcəyinin elan edilməsinə baxmayaraq, döyüş raketlərinin orada həqiqətən yerləşdirilib-yerləşdirilməyəcəyini demək çətindir.

Raketsiz buraxılış qurğularının Belarus obyektlərində, əsasən nümayiş məqsədləri üçün quraşdırılması da mümkündür. Moskva və Minsk əvvəllər oxşar tədbirləri sözdə "çəkindirmə nümayişi"nin bir hissəsi kimi istifadə ediblər - mütləq tam döyüş hazırlığında olmayan avadanlıqları nümayiş etdirməklə gərginliyi artırıblar.

Bütün bunlar o deməkdir ki, Rusiya raketlərinin Belarusda yerləşdirilməsi ilə bağlı elan hazırda əsasən simvolik xarakter daşıyır. Lakin praktik baxımdan - seriyalı istehsalın və effektiv sınaqların inandırıcı dəlilləri olmadan - "Oreşnik" raket sistemi döyüş potensialını artırmaq üçün real vasitə deyil, qeyri-müəyyən statusa malik bir layihə olaraq qalır.

Əli Babayev