Maduronun arvadı Silia Flores kimdir? Venesuelanın boz kardinalı

ABŞ ordusuna məxsus “Delta Force” xüsusi təyinatlıları Venesuella prezidenti Nikolas Maduro və arvadı Siliya Floresi ələ keçirərək, ABŞ-yə aparıblar.

Lent.az “Bioqrafiya” rubrikasında Nikolas Maduro haqqında məlumatı təqdim edir.

- Silia Flores kimdir?

Silia Flores 15 oktyabr 1956-cı ildə Venesuelanın Tinaquillo şəhərində anadan olub. O, tanınmış hüquqşünas və siyasi xadimdir. Hazırkı prezident Nikolas Maduronun həyat yoldaşıdır. Uzun illərdir Venesuela siyasətində fəal rol oynayıb və qadınların ictimai-siyasi həyatda iştirakını təşviq edən liderlərdən hesab olunub.

- Silia Flores harada və hansı ailədə böyüyüb?

Silia Flores Kojedes əyalətinin Tinaquillo bölgəsində kasıb ailədə dünyaya gəlib. O, altı uşaqlı ailənin ən kiçik övladıdır. Uşaqlıqda ailəsi ilə birlikdə paytaxt Karakasın Katia və Boqueron adlı işlək məhəllələrində yaşayıb.

- Silia Flores təhsil alıb nə zaman hüquqşünas kimi karyerasına başlayıb?

Flores hüquq təhsili alıb. O, Santa Maria Universitetində (Karakas) təhsil alaraq əmək və cinayət hüququ üzrə ixtisaslaşıb. Təxminən 32 yaşında universiteti bitirdikdən sonra vəkil kimi fəaliyyətə başlayıb və əsasən sosial ədalətin təmin olunması, yoxsulların hüquqlarının müdafiəsi sahəsində çalışıb.

- Silia Flores Uqo Çavesi müdafiə edərək siyasi səhnəyə necə çıxdı?

1990-cı illərin əvvəlində Silia Flores Venesuelanın gələcək lideri Uqo Çavesin hüquqlarını müdafiə edən vəkillər komandasında iştirak edib. 1992-ci ildə Çavesin uğursuz dövlət çevrilişi cəhdi zamanı o, çevrilişi edən avtoritar zabitləri müdafiə edən qrupun üzvü idi. Onun hüquqi məharəti sayəsində Çaves 1994-cü ildə həbsdən vaxtından əvvəl azad edildi və bu, Çavesin sonradan 1998-ci ildə prezident seçilməsinin yolunu açdı.

- Silia Flores Venesuela siyasətində necə rol oynayıb?

Flores Çaves hərəkatı ilə sıx əlaqəli təşkilatlarda fəaliyyət göstərərək milli siyasətə daxil olub. 2000-ci ildə o, vətəninin Milli Məclisinə (konqresinə) deputat seçilib və bu da onun siyasi karyerasının başlandığını göstərib. 2006-cı ildə o, Nikolas Maduronun yerinə Milli Məclisin spikeri seçildi və ölkənin ilk qadın spikeri oldu. Bununla da o, Venesuelada siyasi səlahiyyətə malik aparıcı qadın liderlərdən birinə çevrildi.

- Silia Flores hansı yüksək vəzifələri tutub?

Floresun siyasi karyerasında bir neçə mühüm vəzifəsi olub. 2000 və 2005-ci illərdə yenidən Milli Məclisə seçilib, 2006-cı ildə spiker (parlament sədri) postunu tutub. Daha sonra 2009-cu ildə Çavesin rəhbərlik etdiyi Venesuela Sosialist Partiyasının ikinci vitse-prezidenti, 2012-ci ildə isə Venesuela baş prokuroru təyin edilib. 2017-ci ildə o, tərkibində yeni konstitusiya layihəsi hazırlayan Müstəqil Milli Qurucu Məclisin üzvü seçilib. 2021-ci ildə isə yenidən Milli Məclisə deputat seçilərək hələ də qanunvericilik orqanında fəaliyyət göstərirdi.

- Nikolas Maduro ilə münasibətləri necədir və nə vaxt evləniblər?

Silia Flores və Nikolas Maduro Çaves hərəkatı çərçivəsində 1990-cı illərin əvvəllərində tanış olublar. Onlar əvvəllər uzun illər vətəndaş nikahı (rəsmi qeydiyyatsız birlik) formasında birlikdə yaşayıb. Maduro prezident seçildikdən sonra, 2013-cü ilin iyul ayında, Nikolas Maduro ilə rəsmi nikah bağlayıb.

- Silia Flores üçün rəsmi “birinci xanım” titulundan niyə istifadə olunmur?

Nikolas Maduro mövqeyinə görə, kapitalistlərə xas “birinci xanım” anlayışı yerinə, xanımını “ilk döyüşçü” adlandırır. O bildirib ki, “birinci xanım” termini yüksək cəmiyyətə məxsus stereotipdir, əksinə Flores venesuelalıların yanında əsgər kimi mübarizə aparan şəxs kimi qiymətləndirilib. Beləliklə, o, birinci xanım kimi yox, “ilk döyüşçü” kimi təqdim edilib.

- Silia Flores hansı siyasi partiyaya üzvdür?

O, Uqo Çavesin yaratdığı Venesuela Sosialist Partiyasının (PSUV) üzvüdür. Sosialist Partiyanın sıralarında Flores ölkənin daxili siyasətində mühüm təsirə sahib olub. 

- Flores ən çox hansı ictimai mövzuların müdafiəçisi sayılırdı?

Silia Flores qadın hüquqları və sosial ədalət məsələlərinin fəal müdafiəçisi kimi tanınır. O, ictimai müdafiə məqsədilə yoxsulların hüquqlarını qorumağa çalışdığı kimi, qadınların siyasətdə və hökumət idarəetməsində bərabər iştirakı üçün çalışıb. Uzun illər ərzində ölkədə qadınların siyasi səhnədə rolunu artırmaq məqsədilə bir çox təşəbbüslərə rəhbərlik edib.

- Silia Floresinn gizli maraqları nələrdir?

Rəsmi imicinə baxmayaraq, Flores mistikaya və ruhani axtarışlara maraq göstərir. 2005-ci ildə o, həyat yoldaşı Nikolas Maduro ilə birlikdə Hindistanda Sai Babanı ziyarət edib. Bildirilir ki, o, Çin I-Çing (“Dəyişikliklər Kitabı”) və yəhudi Kabbala kimi ezoterik mövzulara maraq göstərir. Bu məqamlar onun xarakterində maraqlı cəhət kimi qeyd olunur.

- Silia Floresun ailə həyatı və uşaqları barədə nə məlumdur?

Floresun üç övladı var, ancaq onlar əvvəlki evliliyindən doğulub. Nikolas Maduronun əvvəlki münasibətlərindən olan bir oğlu var və Flores onun tərbiyəsində iştirak edib. Maduro ilə arasında ortaq uşaqları olmasa da, onlar birlikdə altı uşaq böyüdüblər. Flores Nikolasdan 10 yaş böyükdür və sovet nümunəli Venesuela ailə modelindən fərqli olaraq, münasibətlərini uzun illər rəsmi nikahdan kənar yaşadıqlarını bildirib.

- Silia Flores hansı ləqəblərlə xatırlanır?

Venesuelada Maduro xanımına adətən “ilk döyüşçü” adı verilir. Siyasi dairələrdə ona “La Jefa” (“Başçımız”, yəni “patronessa”) deyirlər ki, bu da onun reallıqda böyük nüfuzuna işarədir. Xarici media və müxalifət onu bəzən “narkobarones” ləqəbi ilə ifşa edir, çünki onun ətrafında narkotik ittihamları dolaşır. Yoldaşları isə bəzən “Millətin anası” kimi də tərif edir. Gənclikdə yaxınları arasında ona “biker girl” (“motosikl qızı”) ləqəbi verilmişdi.

- Ailəsi ilə bağlı hansı qalmaqallar olub?

Bir sıra mənbələrdə Floresin yaxın qohumlarının hökumətdə vəzifə tutmasına görə tənqid edilib. Birinci xanım olduğu dövrdə onun yaxın əqrəba üzvlərini işə götürdüyü, təxminən 40 nəfərin arasında çoxsaylı ailə üzvlərinin parlamentdə və digər vəzifələrdə yerləşdirildiyi iddia edilib. Flores isə bu ittihamları qəbul etməyib və “ailəmin burada olmasından qürur duyuram” deyə açıqlama vermişdi. Eyni zamanda onun iki əmisi oğlunun narkotik qaçaqmalığına görə həbs olunması da mətbuatda önəmli yer alıb: 2015-ci ildə ABŞ Daxili Təhlükəsizlik Xidməti onun əmioğullarını Haitidə saxlayıb, 2017-ci ildə hər birinə 18 il həbs cəzası kəsilmişdi. ABŞ iddialarına görə, bu əmioğulları prezidentin Karakasdakı aeroportunda 800 kq kokaini ABŞ-yə aparmağa çalışıblar. Flores onların qaçırılması barədə ABŞ-ni ittiham etmişdi.

- Silia Flores ABŞ tərəfindən nədə ittiham olunur?

2026-cı ilin yanvarında keçirilən əməliyyatdan sonra ABŞ-nin Nyu-York məhkəməsində Flores və Maduro ilə bağlı ittihamlar irəli sürülüb. Onun əleyhinə narkotik və silah qanunlarını pozmaqda, “narkoterrorizm”də, iri miqyaslı kokain idxalında və əl qumbaralarının qanunsuz saxlanması kimi maddələr üzrə ittihamlar verilib. Məsələn, ABŞ Baş Prokuroru Pam Bondi onun 2007-ci ildə böyük narkotik ticarətçisi ilə görüş təşkil etmək üçün yüz minlərlə dollar rüşvət aldığına dair ittiham irəli sürüb.

- 2026-cı ilin yanvarında Venesuelada baş verən hadisə nə olub?

3 yanvar 2026-cı il tarixində ABŞ xüsusi təyinatlı “Delta Force” komandası Venesuela paytaxtı Karakasda əməliyyat keçirib. Bu əməliyyat zamanı Nikolas Maduro və onun xanımı Silia Flores prezident iqamətgahından zorla götürülərək yola salınıb. Yerli hökumət rəsmilərinin bildirdiyinə görə, əməliyyat zamanı təxminən 40 nəfər həlak olub. Maduro və Flores ABŞ-a təhvil verilib, dərhal Nyu-York məhkəməsinə çıxarılma ehtimalı yüksəkdir.

- Silia Floresun şəxsi keyfiyyətləri necə təsvir olunur?

Venesuelada Flores sərt, iddialı, güclü iradəli şəxs kimi tanınır. O, özünü “həqiqi inqilabçı” kimi göstərərək sərt tərzdə danışmağı və mövqeyində dönüşsüz olmağı ilə diqqət çəkib. Xarici ekspertlər onu rejimin “ağıl beyni” və “Boz kardinalı” adlandırır, çünki onun Madurodan daha hiyləgər və faktiki qərarverici olduğu hesab edilir. Digər mülahizələrə görə isə o, əslində, ərinin prezident olduğu müddətdə güc sahibidir və siyasi baxımdan ondan asılıdır.

- Silia Floresin siyasi əhəmiyyəti nədir?

Flores Venesuela rejimində iki cəhətdən mühüm fiqur sayılır. Bir tərəfdən, uzun illər boyunca Çavismo hərəkatının aparıcı simalarından biri olub və ölkənin siyasi istiqamətinin müəyyənləşdirilməsində əhəmiyyətli rol oynayıb. Digər tərəfdən, bəzi analitiklər onun nüfuzunu yalnız prezident Nikolas Maduroya yaxınlığı ilə əlaqələndirir və deyir ki, o, mövcud reallıqlarda müstəqil güc mərkəzi deyil. Buna baxmayaraq, bir çox Venesuela səlahiyyətliləri və tərəfdarları onu Maduro hökumətinin “boz kardinalı” kimi görür, yəni böyük məqama gəlməkdə onun köməyini yüksək qiymətləndirirlər.