Makiyaj məhsulları: Sağlamlığımız təhlükədədir

Qadın olaraq günümüzün ən vazkeçilməz vərdişlərindən biri də makiyaj etməkdir. Çox müasir bir vərdiş olmasa da əslində, tarixçilər makiyajdan istifadənin e.ə. 3000-ci ilə qədər gedib çıxdığını söyləyirlər. Məsələn, Nefertitinin qədim Misir sivilizasiyasında göz layneri istifadə etdiyinə dair çoxlu sübutlar var. Hətta bəzi tarixçilər bunu bir qədər də irəli apararaq, bəşəriyyətin ən qədim ənənəsinin bədəni bəzəmək, başqa sözlə, makiyajdan istifadə etmək olduğunu iddia edirlər. Lakin minilliklərin keçməsinə baxmayaraq, makiyajın tam hüquqlu populyarlaşması yalnız 100 il əvvələ, 1910-cu illərin sonu və 1920-ci illərin əvvəllərinə təsadüf edir. İstər tuş kimi məhsulların yeni texnologiyalarla hazırlanması, istərsə də günümüzün gözəllik sənayesi və kino sənayesi kimi nəhənglərində atılan ilk addımlar makiyaja universal tələbat yaradır.

SİA mövzu ilə bağlı araşdırma aparıb.

Sonra nə oldu? Bir əsrdən sonra makiyaj məhsullarının insanlara və ətraf mühitə vurduğu zərərdən danışmaya bilmərik. Dodaq boyası, tonal krem, tuş kimi tez-tez istifadə olunan məhsulların zərərlərinin nə olduğunu birlikdə araşdıraq.

Makiyaj məhsulları dərini yaşlandırırmı?

Tərkibində çoxlu zərərli kimyəvi maddələr olan inqrediyentlərdən hazırlandığı üçün düzgün məhsullar istifadə edilmədikdə makiyaj olduqca zərərli ola bilər. Gündəlik makiyajda istifadə edilən və tərkibində zərərli kimyəvi maddələr olan pomada, tonal krem, göz layneri və tuşun verdiyi zərər dərinin vaxtından əvvəl qocalmasına səbəb ola bilər. Məhsullar uzun müddət üzdə qaldıqda və yaxşı təmizlənmədikdə üz dərisi zədələnə bilər. Məsamələrin davamlı tıxanması və məhsulun düzgün istifadə edilməməsi dərinin sürətlə qocalmasına səbəb ola biləcək digər amillərdir.

Makiyaj məhsulları təbiətin tarazlığını pozur

Əslində, makiyaj məhsullarının niyə zərərli olduğuna dair ipucu “sənaye” sözündə ortaya çıxır. Keçmişdə makiyaj üçün tut və ya böyürtkən kimi təbii yolla rəng verən təbii qaynaqlardan istifadə edilirdi. Bununla belə, bu gün gözəllik sənayesi və onun texnologiyaları təəccüblü dərəcədə zəngindir. Bundan əlavə, demək olar ki, bütün materiallar kütləvi istehsal və zavod istehsalıdır. Bu zaman həm ətraf mühitə, həm də insanlara zərərli olan bir çox maddələr materiallara və onların qablaşdırmasına asanlıqla sıza bilir.

Əvvəlcə makiyaj materiallarının zərərli tərəfləri ilə tanış olaq:

Mikroplastiklər haqqında eşitmisiniz? Makiyaj məhsullarının əksəriyyətində, xüsusən də dəri və ağız boşluğuna qulluq vasitələrində olan bu kiçik plastik hissəciklər, təəssüf ki, təbiətdə həll olunmur. Üstəlik, 5 mm-dən kiçik olduqları üçün filtrlərdən asanlıqla keçə bilirlər. Bu səbəbdən markalar mikroplastiklər yerinə kvars qumu kimi bəzi alternativlərə üz tuturlar.

Təbii ki, mikroplastiklər yeganə problem deyil. Bu məhsulların qablaşdırılması da ekoloji cəhətdən çox da təmiz deyil. Makiyaj materialları ilə bağlı istehlak çılğınlığını nəzərə alsaq, gözəllik sənayesi səbəbiylə dənizlərdə üzən saysız-hesabsız plastik butulkaların olduğunu söyləyə bilərik.

Makiyaj məhsullarının təbiətə vurduğu zərər baxımından gündəmə gələn digər bir məsələ də məhsulların tərkibindəki kimyəvi maddələrdir:

Oxybenzone və Octinoxate: Bu təhlükəli ikili dünya mərcan rifləri üçün əsl problemdir.

Paraben: Yəqin ki, paraben haqqında eşitmisiniz. Bu zərərli kimyəvi maddə dəniz canlılarının toxumalarına nüfuz etdikdən sonra müxtəlif reproduktiv problemlər yaradır. Bundan əlavə, Paraben də mərcanlar üçün təhlükəlidir.

Triklosan: Çox vaxt şampun və diş pastalarında olan Triklosan dəniz bakteriyalarını məhv edir. Buna görə də dənizin ekoloji tarazlığını pozur.

Sulfat: Togetherband-ın araşdırmasına görə diş məcunu, şampun və duş gelində də böyük miqdarda olan sulfat dəniz canlıları üçün bir çox fəlakətlərə səbəb olur.

Kədərli tərəfi odur ki, bir çox brendlərin məhsullarında bu kimyəvi maddələr var.

Bundan əlavə, araşdırmalar göstərir ki, gözəllik məhsullarının tərkibində olan digər kimyəvi maddələr də insan sağlamlığına zərər verir.

Sağlamlığımız təhlükədədir

Makiyaj məhsullarının tərkibindəki bəzi kimyəvi maddələrin insanlara zərərli olduğunu qeyd etmək yəqin ki, heç kəsi təəccübləndirməz.

Buna görə də təkcə ətraf mühitə zərərli olan kimyəvi maddələri deyil, həm də bədənimizə zərər verənləri bilmək faydalıdır:

BHA və BHT: Bu sintetik antioksidant ikili: Dodaq boyaları və nəmləndirici kremlər başda olmaqla bir çox məhsulda qoruyucu kimi istifadə olunur. Təəssüf ki, onlar məhsulları qoruyarkən endokrin sistemimizə zərər verirlər.

Fenilendiamin: Məhsullarda CI ilə göstərilən bu növ kimyəvi boyanın tərkibində neft-kimya məhsulları var. Neft kimyası həm də xərçəng deməkdir.

Alüminium: Adətən tər və qoxu ilə mübarizə aparan məhsullarda rastlaşdığımız alüminium qoltuq altından bədənimizə sızaraq tər vəzilərini bağlayır. Bu kifayət deyilmiş kimi, Alzheimer və ya döş xərçəngini də dəvət edir.

Dibutil Ftalat (DBP): Tez-tez dırnaqla əlaqəli məhsullarda olur, DBP hətta genetik mutasiyalara səbəb ola bilər. Bu səbəbdən Kanadada onun istifadəsi tamamilə qadağan edilib.

Ayşən Vəli