Icma.az
close
up
RU
Manat dollar bağlılığı: sabitliyin qiyməti

Manat dollar bağlılığı: sabitliyin qiyməti

Icma.az, 525.az portalına istinadən məlumat verir.

"Azərbaycan manatı uzun müddətdir ABŞ dollarına faktiki olaraq indekslənib. Bu bağlılıq xüsusilə 2017-ci ildən sonra daha sabit şəkildə müşahidə olunur. Hazırda manatın məzənnəsi əsasən dolların beynəlxalq bazarlardakı hərəkətlərinə uyğun dəyişir. Yəni dollar bahalaşanda manat da möhkəmlənir, dollar ucuzlaşanda isə manat zəifləyir. Bu dəyişikliklər daxili iqtisadi amillərlə deyil, qlobal maliyyə bazarlarında dolların digər valyutalarla nisbətinə görə baş verir. Manatın məzənnəsindəki dəyişikliklərin əksəriyyəti Azərbaycan iqtisadiyyatından deyil, beynəlxalq valyuta münasibətlərindən qaynaqlanır. Nəticədə, dolların mövqeyi avro və digər əsas valyutalara qarşı dəyişdikdə, bu, dolayı yolla manata da təsir göstərir".

Bu sözləri iqtisadçı ekspert Xalid Kərimli söyləyib. Ekspertin dediyinə görə, manatın ABŞ dollarına indekslənməsinin həm üstünlükləri, həm də çatışmazlıqları mövcuddur: "Müsbət tərəflərindən biri odur ki, məzənnə sabitliyi müəyyən dərəcədə inflyasiyanın nəzarətdə saxlanmasına kömək edir. Digər tərəfdən, manatın dollara sıx şəkildə bağlı qalması qeyri-neft sektorunun inkişafına mane ola bilər. Rəqabət qabiliyyətinin zəifləməsi, ixrac potensialının aşağı düşməsi və valyuta siyasətinin çevikliyinin məhdudlaşması bu siyasətin mənfi nəticələrindəndir. Çünki manatın dəyəri real iqtisadi şəraitdən yox, əsasən dolların beynəlxalq bazarlardakı hərəkətindən asılıdır. Bununla yanaşı, Azərbaycan iqtisadiyyatı neft və qaz ixracına əsaslandığı üçün bu məhsulların beynəlxalq bazarda əsasən dollarla satılması manatın dollara bağlanmasını müəyyən mənada əsaslandırır. Mərkəzi Bank da hazırkı mərhələdə bu siyasətin inflyasiya və makroiqtisadi sabitliyin təmin olunması baxımından ən uyğun seçim olduğunu hesab edir".

İqtisadçı millət vəkili Vüqar Bayramov hesab edir ki, milli valyutanın məzənnəsi maliyyə sabitliyinin gücləndirilməsi baxımından əsas meyarlardan biridir. Onun sözlərinə görə, bu baxımdan məzənnə siyasəti makroiqtisadi sabitliyin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilib.

Millət vəkili qeyd edib ki, növbəti dövrdə manatın məzənnəsinə ən çox təsir göstərəcək amil ölkəyə daxil olan valyutanın həcmi olacaq. O bildirib ki, neftin dünya bazarındakı qiyməti Azərbaycanın tədiyyə balansına ən çox təsir edən amillərdən biri olaraq qalır. Onun sözlərinə görə, yüksək neft qiymətləri, eləcə də qeyri-neft ixracındakı artım 2026-cı ilin ilk 7 ayında Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsində müsbət saldonun qorunmasına imkan yaradıb: "2026-cı ilin ilk 7 ayında Azərbaycan ixracatı nominal ifadədə 39 faiz, real ifadədə isə 11 faiz artaraq 20,1 milyard dollara çatıb. Qeyri-neft-qaz ixracatında isə 2 dəfəyə yaxın artım qeydə alınıb. Bu müddətdə Azərbaycan 5,9 milyard dollarlıq qeyri-neft-qaz məhsulları ixrac edib".

O əlavə edib ki, digər mühüm məqam idxalın azalmasıdır. Azərbaycanın idxalı 43 faiz azalaraq 9,8 milyard dollara düşüb. Bu isə 10 milyard dollardan çox müsbət ticarət saldosunun formalaşması ilə nəticələnib. Deputatın sözlərinə görə, 2026-cı ilin geridə qalan aylarında xarici ticarət və tədiyyə balansındakı müsbət dinamika valyuta bazarında tarazlığın qorunmasına imkan yaradıb: "Mərkəzi Bank da dollara tələbin azalması fonunda sterilizasiya tədbirləri həyata keçirərək valyuta ehtiyatlarını artırıb. 2026-cı ilin ilk 9 ayında Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatları 3,8 milyard dollar artıb. 2025-ci ili 11,5 milyard dollar ehtiyatla başa vuran Mərkəzi Bankın hazırda 15,3 milyard dollar rezervi var. Bu ilin geridə qalan dövründə Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatları hər ay əvvəlki aya nisbətən artıb", - deyə deputat vurğulayıb.

O bildirib ki, mövcud göstəricilər valyuta bazarındakı tarazlığın qorunmasına imkan verir. Azərbaycanın üzən məzənnə rejiminə keçmədiyini nəzərə alaraq, orta və uzunmüddətli dövrdə manatın məzənnəsi birbaşa Mərkəzi Bankın mövqeyindən asılı olacaq.

Sevinc QARAYEVA

Ən son xəbərləri və yenilikləri almaq üçün Icma.az saytını izləyin.
seeBaxış sayı:201
embedMənbə:https://525.az
archiveBu xəbər 02 Oktyabr 2026 14:02 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Xəzər dənizinin Azərbaycan sahillərinin dövlət idarəçiliyi

17 Noyabr 2026 23:52see387

® Vüqar Eyvazov “AmCham Azərbaycan”ın yeni yaradılmış Səhiyyə Komitəsinin sədri təyin edilib

18 Noyabr 2026 01:28see365

2027 ci ildən Bakıya köç daha da artacaq?

17 Noyabr 2026 23:20see352

Dünya onların görüşünə köklənib: Müharibələrə son qoyulacaq?

18 Noyabr 2026 13:51see314

Diş əti qanaması hansı daxili xəstəliklərin əlamətidir?

17 Noyabr 2026 23:18see293

İki zəhərli ilanı təyyarəyə keçirmək istədi

17 Noyabr 2026 23:17see275

Səhiyyədə gizli qalan vergi problemi gündəmə gəldi

18 Noyabr 2026 12:19see264

Bu hərəkətlər davam edərsə.. SEPAH generalı Bəhreyn hökümətini HƏDƏLƏDİ

18 Noyabr 2026 02:03see262

Braziliya millisindən darmadağın: Vinisius het trik etdi

18 Noyabr 2026 00:46see259

Söküntü başlamazdan əvvəl vətəndaşlar əmlaklarını qiymətləndirməlidir? Açıqlama

18 Noyabr 2026 14:55see254

Bossların bossu” vəfat etdi Pablo Eskobarla əməkdaşlıq edib

18 Noyabr 2026 01:52see238

Polad Həşimovun anası xəstəxanadan evə buraxılıb TƏBİB

18 Noyabr 2026 01:24see238

Nənə tarladan 20 min qiyməti olan qızıl tapıb

18 Noyabr 2026 02:56see237

MRT, KT, PET CT: Xərçəngi dəqiq hansı müayinə aşkarlayır?

18 Noyabr 2026 18:31see231

“Səhiyyə sahəsində vergi və sosial ödənişlərə yenidən baxılmalıdır”

18 Noyabr 2026 12:29see226

Xankəndidə Zəfər Gününə həsr olunmuş mini futbol turnirinə yekun vurulub

19 Noyabr 2026 01:55see224

SOCAR: İşçilərin səriştəliliklərinin qiymətləndirilməsi istehsal prosesinin tərkib hissəsidir

19 Noyabr 2026 02:14see206

Kosmosdakı musiqimiz: Çahargah Ahəngi “Voyager”ə necə yazılıb? │ VİDEO

19 Noyabr 2026 00:18see206

Məşq zamanı huşunu itirən “Bavariya”nın baş məşqçisi geri qayıdır

19 Noyabr 2026 02:01see203

Vətən müharibəsinin xronikası: 16 oktyabrda Xocavəndin bir sıra kəndləri işğaldan azad edilib

18 Noyabr 2026 04:19see200
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri