Manatın devalvasiyası gözlənilirmi? “İdarəolunan dəyişiklik istisna edilmir”

“Azərbaycan manatın ABŞ dollarına qarşı məzənnəsini 1,7 səviyyəsində sabit saxlanmasını davam etdirəcək”.

“APA-Economics” xəbər verir ki, “S&P Global Ratings” Azərbaycan üzrə yenilənmiş iqtisadi proqnozlarını açıqlayıb.

Qeyd edilib ki, Mərkəzi Bankın mütəmadi valyuta intervensiyaları və güclü ehtiyat mövqeyi bu prosesi dəstəkləyir. 2025-ci il 31 oktyabr tarixinə Mərkəzi Bankın valyuta ehtiyatları 11,4 mlrd dollara yüksəlib (təxminən dörd aylıq cari ödənişlərə bərabərdir) və bu, proqnozlaşdırılan neft qiymətləri fonunda əhəmiyyətli bufer yaradır. Bununla belə, iqtisadiyyatın karbohidrogen gəlirlərindən yüksək asılılığı səbəbindən uzunmüddətli zəif neft qiymətləri halında ehtiyatların qorunması üçün məzənnənin idarəolunan dəyişikliyi istisna edilmir.

Mövcud məzənnə rejimi inflyasiyanı sabitləşdirir, lakin Mərkəzi Bankın monetar siyasət imkanlarını məhdudlaşdırır: “Pandemiyadan əvvəl 55% olan depozit dollarlaşması hazırda 29%-ə düşüb, bu da manat depozitlərinə daha yüksək faizlər və məzənnə sabitliyi ilə izah olunur. Yenə də dollarlaşma etibara həssas olaraq qalır və valyuta təzyiqi yaranarsa, əhalinin xarici valyutaya sürətli keçidi mümkündür”.

Agentlik əlavə edib ki, Azərbaycan 2024–2026-cı illər üzrə Maliyyə Sektorunun İnkişaf Strategiyası çərçivəsində prudensial tənzimləmə və bank nəzarətini gücləndirməyə yönəlmiş bir sıra islahatlar həyata keçirir.

Tənzimləyici qurumlar Basel III standartlarını mərhələli şəkildə tətbiq edir, riskə əsaslanan nəzarət modelini pilot şəkildə sınaqdan keçirir, həmçinin idarəetmə, açıqlama və makroprudensial nəzarətin gücləndirilməsi üzrə təşəbbüslər irəli sürülür. Bu islahatlar hələ ilkin mərhələdədir, lakin tam tətbiq olunduqdan sonra ölkənin bank tənzimləməsinin beynəlxalq praktikaya yaxınlaşmasına töhfə verəcək.

Bu arada bank sektoru genişlənən depozit bazası ilə dəstəklənən sabit maliyyələşmə profili nümayiş etdirir. Depozit dollarlaşması regional orta səviyyələrə yaxınlaşsa da, kredit dollarlaşmasından xeyli yüksək olaraq qalır ki, bu da bank balanslarında xarici valyutada öhdəliklərlə əsasən manatla olan aktivlər arasında struktur uyğunsuzluq yaradır.