Icma.az
close
up
RU
Menu

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

Marsda təzə qazılmış kanallar peyda olur…

Marsda təzə qazılmış kanallar peyda olur…

Icma.az xəbər verir, Sia Az saytına əsaslanaraq.

Onlar Dune səhnəsini xatırladırlar...

...Planet alimləri uzun müddətdir ki, Qırmızı Planetin qum təpələri səthində müşahidə edilən dolama xəndəklərini izah etməyə çalışırlar. Kanallar təzə qazılmış, kənarları qaldırılmış və dolama yolları ilə görünür.

Bununla belə, müasir Marsın axar su və ya nəhəng qurdları dəstəkləmək üçün çox soyuq və quru olduğu məlumdur.

SİA-nın məlumatına görə, bu barədə Space.com xəbər verir.

Alimlər yeni araşdırmalarında bu yarğanların Mars qışı zamanı planetdə əmələ gələn quru buz təbəqələrinin səbəb ola biləcəyini fərz ediblər.

Utrext Universitetindən verilən açıqlamaya görə, yaza qədər temperatur yüksəldikcə, qum qızdırır və buz parçaları qoparaq qumun arasından sürüşür.

Alimlər nəzəriyyələrini Marsın simulyasiya kamerasında sınaqdan keçiriblər. Onlar Qırmızı Planetdəkiləri təqlid edərək aşağı təzyiq və aşağı temperatur şəraitində kiçik qum təpələrinin üzərinə karbon qazı (CO2) bloklarını yerləşdirdilər.

Buz isindikcə bərkdən qaza çevrilməyə başladı.

Qaz, partlayana qədər buz blokunun altında təzyiq yaratdı, buzu qaldırdı və yamacdan aşağı itələdi.

Sürüşərkən blok dar bir xəndək qazdı və qumu kiçik kurqanlara itələyərək, orbitdən Marsda görünən dərələrin miniatür versiyalarını meydana gətirdi.

…Özümü Dune filmində qum qurdlarına baxan kimi hiss etdim. Simulyasiyamızda mən bu yüksək qaz təzyiqinin qumu blokun ətrafında hər tərəfə itələdiyini gördüm, - baş müəllif Lonneke Roelofs deyib.

Tədqiqat bu dərələr üçün digər mümkün mənbələri, məsələn, maye su kimi Marsın potensial yaşayışına təsir edə biləcək mənbələri istisna etməyə kömək edir.

Əvəzində quru buz əmələ gəlməsi prosesi su tələb etməyən sırf fiziki izahat təqdim edir - Marsın çaylar və yağıntılar olmadan bu gün də dəyişə biləcəyini sübut edir.

Tədqiqatçıların fikrincə, digər planetlərdə struktur formalaşmasının tədqiqi də Yerin mənzərələrini başa düşmək üçün yeni imkanlar açır və dərin proseslərə fərqli perspektiv təklif edir.

…Biz müxtəlif sıldırımlı qumsal yamaclarını modelləşdirərək müxtəlif variantları sınadıq. Biz yamacın yuxarı hissəsindən CO2 buzunun bir hissəsini atdıq və nə baş verdiyini müşahidə etdik. Düzgün yamacı tapdıqdan sonra nəhayət nəticələri gördük. CO2 buz parçası yamaca girib aşağıya doğru hərəkət etməyə başladı. Qəribədir…

Bunu tədqiqatın həmmüəllifi və Utrext Universitetinin magistr tələbəsi Simone Vissers bildirib.

Nazlı Almuradova

Hadisənin gedişatını izləmək üçün Icma.az saytında ən son yeniliklərə baxın.
seeBaxış sayı:225
embedMənbə:https://sia.az
archiveBu xəbər 18 Oktyabr 2025 21:16 mənbədən arxivləşdirilmişdir
0 Şərh
Daxil olun, şərh yazmaq üçün...
İlk cavab verən siz olun...
topGünün ən çox oxunanları
Hal-hazırda ən çox müzakirə olunan hadisələr

Dublin səfəri Azərbaycanın Avropa siyasətinin yeni istiqamətlər üzrə paralel şəkildə inkişaf etdiyini göstərdi ŞƏRH

15 Noyabr 2026 13:13see257

Yuxusuzluq infarkt və insult riskini artırır Həkimdən xəbərdarlıq

15 Noyabr 2026 14:28see253

Bakını qoyub Ağstafaya köçdü 87 yaşlı Xalq artistinin həyatı necə keçir?

15 Noyabr 2026 15:50see249

TÜRK MÜDAFİƏ SƏNAYESİNİN YENİ UĞURU... 51 dronu bir neçə saniyədə məhv edir + VİDEO

15 Noyabr 2026 19:14see247

Azərbaycanın İKT sektorunda rekord artım: Region ölkələri ilə fərq nə qədərdir?

15 Noyabr 2026 13:53see241

SÖZÜN İŞIĞINDA KEÇƏN ÖMÜR Qazi şair Ədalət Nicatın 60 illiyi qeyd olunub

15 Noyabr 2026 13:40see234

Ozan Güven “Aşk ı Memnu”nun “Behlül”ü ola bilərmiş

16 Noyabr 2026 02:02see231

İngiltərə İspaniyanı məğlub edərək qrup lideri OLDU

16 Noyabr 2026 01:51see228

Azərbaycanda sərnişin mikroavtobusu qəzaya uğradı: Çox sayda yaralı var Video

15 Noyabr 2026 16:38see220

2040 cı ilə qədər qlobal iqtisadiyyatda nə baş verəcək: Azərbaycan hansı mövqedə olacaq?

15 Noyabr 2026 14:02see209

Futbol turniri valideynlərin davranışına görə dayandırıldı

16 Noyabr 2026 01:15see204

Bakıda temperatur 7 8 dərəcə enəcək Növbəti 3 günün hava proqnozu

15 Noyabr 2026 09:13see200

Paşinyan Pnompendə Bakı və İrəvan arasında sülhdən danışdı

15 Noyabr 2026 15:38see197

“Boranı” restoranı ilə bağlı iddia: Tək gəldiyi üçün müştəriyə girişə icazə verilmədi

15 Noyabr 2026 21:02see195

İtaliyadan Ukraynaya yeni hərbi dəstək: İki peykin radar məlumatları veriləcək

15 Noyabr 2026 22:01see195

Belçikadan möhtəşəm geridönüş: İtaliya darmadağın edildi

16 Noyabr 2026 01:56see192

Dislipidemiyanın aktual məsələləri: Qərar qəbuletmə vaxtı mövzusunda Elmi praktiki simpozium həyata keçiriləcək

16 Noyabr 2026 12:04see190

İran parlamenti ABŞ la danışıqların başa çatdığını açıqlayıb

15 Noyabr 2026 17:27see184

Braziliya futbolunun əfsanəsi 11 il sonra futbola qayıtdı...

16 Noyabr 2026 00:05see178

Onkoloji xəstəliklərin müalicəsi sığorta ilə ödənilməlidir Deputatdan TƏKLİF

16 Noyabr 2026 16:37see171
newsSon xəbərlər
Günün ən son və aktual hadisələri